Là một trong những đơn vị nghiệp vụ mũi nhọn, nòng cốt, Phòng Bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế trực tiếp tham gia bảo vệ hoạt động của lãnh đạo chủ chốt Đảng, Nhà nước, các sự kiện đặc biệt quan trọng và các đoàn khách quốc tế có chế độ cảnh vệ đến Việt Nam.
Đây là công việc không chỉ đòi hỏi bảo đảm an ninh ở mức cao nhất mà còn phải kết hợp hài hòa với công tác lễ tân, đối ngoại, qua đó góp phần thể hiện hình ảnh Việt Nam an toàn, thân thiện và văn minh.
Trao đổi với PV ĐS&PL, Đại tá Đỗ Xuân Tiệp, Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Cảnh vệ cho biết, yêu cầu đặt ra đối với lực lượng Cảnh vệ ngày càng cao, nhất là trước những nguy cơ an ninh mới. Điều đó đòi hỏi lực lượng phải không ngừng nâng cao tính chuyên nghiệp, bản lĩnh, sự tinh tế, lịch thiệp, đồng thời chuyển mạnh từ “phản ứng” sang “chủ động phòng ngừa, đi trước một bước”.
Theo Đại tá Đỗ Xuân Tiệp, Phòng Bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế giữ vai trò quan trọng trong công tác bảo vệ tuyệt đối an toàn các sự kiện đặc biệt quan trọng, các đoàn khách quốc tế có chế độ cảnh vệ đến thăm, làm việc tại Việt Nam. và hoạt động của lãnh đạo chủ chốt Đảng, Nhà nước.
Tính đặc thù của nhiệm vụ thể hiện ở chỗ, đây không đơn thuần là công tác bảo đảm an ninh, an toàn cho đối tượng cảnh vệ mà còn là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, gắn với hoạt động đối ngoại và nghi lễ ngoại giao của Đảng, Nhà nước; là lĩnh vực công tác đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa yêu cầu nghiệp vụ cảnh vệ với công tác lễ tân, đối ngoại.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, lực lượng vừa phải triển khai các biện pháp an ninh ở mức cao nhất, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động ngoại giao, góp phần thể hiện hình ảnh Việt Nam an toàn, thân thiện, văn minh.
Do đặc thù nhiệm vụ đòi hỏi mọi phương án, kế hoạch bảo vệ phải được tính toán, chuẩn bị kỹ lưỡng, dự báo đầy đủ các tình huống, tuyệt đối không để xảy ra sơ suất dù là nhỏ nhất, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; thực hiện thắng lợi đường lối đối ngoại của đất nước; đồng thời nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.
Đại tá Đỗ Xuân Tiệp, Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Cảnh vệ, Bộ Công an (Ảnh CACC)
Một trong những lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ đặc biệt này là các sĩ quan bảo vệ tiếp cận. Đại tá Đỗ Xuân Tiệp ví họ như những “lá chắn thép”, trực tiếp đồng hành, bảo đảm tuyệt đối an toàn cho khách quốc tế trong suốt thời gian hoạt động tại Việt Nam.
Do tính chất nhiệm vụ, sĩ quan bảo vệ tiếp cận được tuyển chọn kỹ lưỡng về ngoại hình, thể lực, năng lực và trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Đây phải là những cán bộ tinh nhuệ, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất.
Bên cạnh yêu cầu về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và chuyên môn nghiệp vụ, sĩ quan bảo vệ tiếp cận còn phải đáp ứng các yêu cầu khắt khe, có năng lực vượt trội về võ thuật, bắn súng, bơi lội và kỹ năng tác chiến chuyên nghiệp.
Họ cũng phải sử dụng thành thạo các loại vũ khí, khí tài, công cụ hỗ trợ đặc chủng; có khả năng quan sát, phân tích, đánh giá sát tình hình để xử lý nhanh chóng, chính xác những tình huống có thể xảy ra.
Đồng thời có năng lực ngoại ngữ, kiến thức đối ngoại; am hiểu văn hóa, phong tục, tập quán, tâm lý của các quốc gia và vận dụng linh hoạt, hiệu quả trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Trải qua hơn 70 năm chiến đấu, xây dựng và trưởng thành, lực lượng Cảnh vệ Công an nhân dân, trong đó có Phòng Bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế, đã lập nhiều chiến công, thành tích đặc biệt xuất sắc.
Theo Đại tá Đỗ Xuân Tiệp, lực lượng đã bảo vệ tuyệt đối an toàn các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các đoàn khách quốc tế và những sự kiện quan trọng do Đảng, Nhà nước tổ chức tại Việt Nam.
Những thành tích đó được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh và 3 lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Quan trọng hơn, qua mỗi nhiệm vụ, lực lượng Cảnh vệ Việt Nam đã tạo được ấn tượng và sự tin tưởng của các đối tượng cảnh vệ, nguyên thủ cũng như lực lượng an ninh các nước.
Những năm qua, lực lượng Cảnh vệ đã bảo vệ tuyệt đối an toàn hàng nghìn đoàn khách quốc tế cấp cao sang thăm và làm việc tại Việt Nam. Trong đó có 5 lần Tổng thống Hoa Kỳ, 5 lần Tổng thống Nga, 4 lần Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc sang thăm và làm việc tại Việt Nam; cùng hàng trăm hội nghị quốc tế lớn như APEC, ASEAN, Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều...
Theo Phó Tư lệnh Cảnh vệ, kết quả “tuyệt đối an toàn” qua hàng loạt sự kiện và chuyến thăm cấp cao là minh chứng rõ nét cho năng lực thực chiến, sự chuyên nghiệp và tinh nhuệ của Cảnh vệ Việt Nam.
Bộ Tư lệnh Cảnh vệ tham gia Lễ diễu binh, diễu hành A80 với đội hình xe bảo vệ Nguyên thủ các nước sang thăm và làm việc tại Việt Nam. (Ảnh: Bộ Công an)
Tuy nhiên, dấu ấn của lực lượng Cảnh vệ Việt Nam không chỉ đến từ nghiệp vụ.
Bên cạnh sự chính quy, tinh nhuệ, mỗi cán bộ, chiến sĩ còn hướng tới hình ảnh “Thân thiện - Chu đáo - Trách nhiệm”. Sự chuyên nghiệp, bản lĩnh luôn đi cùng thái độ lịch thiệp, tinh tế, vừa bảo đảm yêu cầu an ninh, an toàn, vừa hạn chế ảnh hưởng tới hoạt động của đối tượng cảnh vệ.
Theo Đại tá Đỗ Xuân Tiệp, chính điều này tạo cảm giác thoải mái, yên tâm và sự tin tưởng đối với các nguyên thủ, chính khách khi đến Việt Nam. Hình ảnh Tổng thống Mỹ Barack Obama ăn bún chả tại Hà Nội hay các nguyên thủ quốc gia thoải mái tham gia những hoạt động ngoài trời trong các chuyến công du là những minh chứng cho hình ảnh Việt Nam - một điểm đến an toàn, bình yên.
Một yếu tố khác tạo nên dấu ấn của Cảnh vệ Việt Nam là sự chủ động, linh hoạt trong phối hợp quốc tế.
Cùng với đó là truyền thống “Trung thành - Tận tụy - Hy sinh”, tinh thần không quản ngại khó khăn, gian khổ,thức cho dân ngủ, gác cho dân chơi. Cùng với việc bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn cho đối tượng cảnh vệ thì CBCS lực lựng Cảnh vệ cũng luôn tạo điều kiện thuận lợi để nhân dân được thụ hưởng trọn vẹn niềm vui trong các sự kiện đặc biệt quan trọng của đất nước.
Chính điều đó đã tạo nên cốt cách, là giá trị tinh thần cốt lõi mang thương hiệu người chiến sĩ Cảnh vệ Công an nhân dân Việt Nam.
Trong bối cảnh tình hình an ninh thế giới và khu vực biến động phức tạp, đặc biệt là tác động của các thách thức an ninh phi truyền thống và công nghệ cao (thiết bị bay không người lái - UAV/Drone, tấn công mạng, chiến tranh thông tin, sinh-hóa học), công tác bảo vệ các sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế cấp cao đặt ra yêu cầu phải chuyển dịch mạnh mẽ từ “phản ứng” sang “chủ động phòng ngừa, đi trước một bước”.
Theo Đại tá Đỗ Xuân Tiệp, để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, lãnh đạo Bộ Tư lệnh Cảnh vệ đã chỉ đạo tập trung đổi mới, nâng cao chất lượng các mặt công tác nghiệp vụ, trước hết là đổi mới tư duy, nhận thức về bảo đảm an ninh, an toàn đối tượng cảnh vệ, các sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế nói riêng.
Từ đó triển khai đồng bộ các biện pháo nghiệp vụ, lực lượng, phương tiện nhằm bảo đảm an ninh, an toàn sự kiện và khách quốc tế trên phạm vi cả 5 không gian: Mặt đất, trên không, dưới lòng đất, mặt nước và lòng nước. Tổ chức rà soát, hoàn chỉnh các phương án bảo vệ, các quy trình công tác theo tư duy mới.
Tăng cường, nâng cao chất lượng tổ chức tập luyện, diễn tập thực binh các phương án bảo vệ, nhất là các phương án xử lý các tình huống đột xuất xảy ra trong công tác bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế.
Tiếp đó, bảo đảm nguồn nhân lực thực hiện công tác bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ
Bảo đảm nguồn nhân lực cả về số lượng và chất lượng là yêu cầu then chốt, quyết định chất lượng, hiệu quả công tác bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế.
Do đó, đơn vị cần tiếp tục rà soát, đề nghị bổ sung cán bộ chiến sĩ bảo đảm đáp ứng yêu cầu công tác thường xuyên theo chức năng, nhiệm vụ. Chú trọng đào tạo nâng cao trình độ nghiệp vụ, chính trị, pháp luật, nhất là nghiệp vụ bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng, khách quốc tế; trình độ ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp, nghi lễ đối ngoại; kỹ năng sử dụng các phương tiện kỹ thuật, công cụ hỗ trợ, vũ khí...
Mục đích nhằm xây dựng đội ngũ sĩ quan bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế đủ năng lực trình độ làm việc độc lập trong môi trường quốc tế.
Lực lượng Cảnh vệ diễn tập bảo vệ nguyên thủ khi có khủng bố (Ảnh: Hải Nam)
Song song với nâng cao chất lượng nhân lực, nâng cao hiệu quả công tác phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan; tăng cường hợp tác quốc tế trong bảo vệ sự kiện quan trọng và khách quốc tế
Cụ thể, đơn vị cần tiếp tục duy trì, tổ chức triển khai thực hiện nghiên túc, hiệu quả nội dung quy chế phối hợp đã ký kết với các cơ quan, đơn vị liên quan trong công tác cảnh vệ, trong đó có nội dung phối hợp về bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế, nhằm huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong thực hiện nhiệm vụ cảnh vệ.
Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực cảnh vệ nói chung và trong bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế nói riêng theo hướng tiếp tục duy trì, phát triển quan hệ hợp tác với các đối tác lớn, truyền thống, từng bước mở rộng hợp tác với cơ quan cảnh vệ các nước trên thế giới, ưu tiên hợp tác với các cơ quan Cảnh vệ các nước có tiềm lực mạnh, trình độ khoa học công nghệ cao như Cơ quan Mật vụ - Bộ An ninh nội địa Hoa Kỳ; Cơ quan Bảo vệ đặc biệt Ấn độ; Cơ quan Cảnh vệ Hàn Quốc; Cơ quan Cảnh vệ Israel…, nhằm trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ lực lượng Cảnh vệ; hỗ trợ tăng cường vũ khí, phương tiện kỹ thuật phục vụ bảo vệ SKĐBQT và khách quốc tế; phối hợp nghiên cứu ứng dụng khoa học - công nghệ trong công tác cảnh vệ nói chung và bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế nói riêng.
Một yêu cầu quan trọng khác, tăng cường đầu tư trang bị phương tiện, vũ khí, cơ sở vật chất, kỹ thuật tiên tiến, hiện đại phục vụ công tác bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng, khách quốc tế đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.
Tăng cường đầu tư trang bị phương tiện, vũ khí, cơ sở vật chất kỹ thuật tiên tiến, hiện đại là một trong những giải pháp quan trọng bảo đảm việc phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn các nguy cơ đe dọa an ninh, an toàn sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế.
Việc trang bị vũ khí, công cụ hỗ trợ, phương tiện kỹ thuật phải đủ số lượng, đảm bảo chất lượng theo hướng hiện đại, đồng bộ, phù hợp với hoạt động đặc thù của lực lượng cảnh vệ, đáp ứng yêu cầu công tác bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế.
Tiếp tục nghiên cứu, trang bị các loại phương tiện kỹ thuật có công nghệ hiện đại phục vụ công tác kiểm tra, kiểm soát an ninh, thiết bị phục vụ thông tin, liên lạc; thiết bị phát hiện vũ khí sinh hóa, vũ khí công nghệ cao; thiết bị phát hiện, vô hiệu hóa các thiết bị bay không người lái...
Đây là yêu cầu mang tính khách quan, không chỉ giúp nâng cao hệ số an toàn mà còn tối ưu hóa quy trình, giảm thiểu sức lao động và sự phiền hà cho các đại biểu và khách quốc tế.
Đó cũng là cách những người lính Cảnh vệ tiếp nối truyền thống “Trung thành - Tận tụy - Hy sinh”, giữ vững “bảng vàng tuyệt đối an toàn” qua nhiều thế hệ; đồng thời góp phần để sau mỗi chuyến thăm, mỗi sự kiện lớn, hình ảnh một Việt Nam an toàn, thân thiện, văn minh và mến khách tiếp tục để lại dấu ấn trong lòng bạn bè quốc tế.