Vụ sai phạm liên quan đến sản phẩm Loramen: Người mua có quyền yêu cầu hoàn tiền, bồi thường?

Người tham gia livestream quảng cáo chịu trách nhiệm đến đâu?

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đang tiếp tục điều tra, làm rõ các sai phạm về kế toán, hóa đơn và hoạt động quảng cáo, kinh doanh sản phẩm Loramen trong vụ án liên quan đến Lê Văn Phú, tức Phú “Lê”.

Ngoài ra, trong quá trình mở rộng điều tra, cơ quan công an đang xác minh vai trò của Vũ Hải Long, Nguyễn Thị Hương “cô giáo Hương” và một số cá nhân liên quan trong việc sản xuất, quảng bá, tiêu thụ sản phẩm Loramen thông qua Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại và Xuất nhập khẩu Thiên Phú.

Theo cơ quan chức năng, Loramen chỉ là sản phẩm hỗ trợ khử mùi, ngăn ngừa một số loại nấm ngứa và vi khuẩn, không có tác dụng điều trị bệnh hay cải thiện chức năng sinh lý như nội dung quảng cáo.

Dù biết rõ công dụng thực tế của sản phẩm, các đối tượng vẫn xây dựng kịch bản, sản xuất và đăng tải nhiều video trên mạng xã hội, thổi phồng công dụng Loramen như tăng cường khả năng sinh lý, kéo dài thời gian quan hệ tình dục để thu hút khách hàng.

Vụ việc đang khiến nhiều người đặt ra nhiều vấn đề pháp lý về trách nhiệm của người sản xuất, kinh doanh, quảng cáo và những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội.

Trao đổi với PV ĐS&PL, Luật sư Nguyễn Văn Duy, Công ty Luật TNHH Hoàng Duy và Cộng sự cho biết liên quan đến vụ việc này, người từng mua sản phẩm Loramen có quyền yêu cầu hoàn tiền, bồi thường nếu chứng minh được quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.

Cụ thể, theo khoản 1 Điều 34 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 quy định tổ chức, cá nhân kinh doanh phải bồi thường thiệt hại do sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật gây ra, kể cả khi không biết hoặc không có lỗi trong việc phát sinh khuyết tật.

Điều này cho thấy trách nhiệm bồi thường trong một số trường hợp được đặt ra theo hướng bảo vệ người tiêu dùng. Người mua cần chứng minh sản phẩm có vấn đề, không đúng công dụng được cung cấp và có thiệt hại thực tế xảy ra; không nhất thiết phải tự chứng minh bên bán cố ý hay biết rõ về khuyết tật của sản phẩm.

Đáng chú ý, khoản 2 Điều 34 xác định nhiều chủ thể có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường, gồm nhà sản xuất, nhà nhập khẩu, tổ chức gắn tên thương mại lên sản phẩm, bên trung gian thương mại và người bán trực tiếp.

Nếu thiệt hại phát sinh do nhiều tổ chức, cá nhân cùng gây ra, khoản 4 Điều 34 quy định các chủ thể này có thể phải liên đới bồi thường. Đây là quy định có ý nghĩa quan trọng trong những vụ việc mà sản phẩm được đưa đến người tiêu dùng qua nhiều khâu từ sản xuất, phân phối, bán hàng đến quảng cáo.

Bên cạnh trách nhiệm bồi thường, hành vi cung cấp thông tin sai lệch hoặc gây nhầm lẫn về công dụng sản phẩm cũng có thể vi phạm các quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023.

Theo luật sư, trong trường hợp bên kinh doanh biết rõ công dụng thực tế của sản phẩm nhưng vẫn cố tình cung cấp thông tin sai lệch, việc viện dẫn các trường hợp miễn trách nhiệm bồi thường cần được xem xét rất chặt chẽ dựa trên chứng cứ cụ thể.

Đối với người từng mua Loramen, việc đầu tiên cần làm là lưu giữ hóa đơn, chứng từ chuyển khoản, nội dung trao đổi với người bán, hình ảnh, video quảng cáo và các tài liệu liên quan đến sản phẩm.

Người tiêu dùng có thể gửi yêu cầu hoàn tiền, bồi thường đến bên bán. Nếu vụ việc đang được cơ quan chức năng điều tra, người mua có thể cung cấp thông tin, tài liệu chứng minh thiệt hại để được xem xét quyền và lợi ích hợp pháp trong quá trình giải quyết vụ án.

Trường hợp không đạt được thỏa thuận, người tiêu dùng vẫn có quyền khởi kiện dân sự theo quy định pháp luật.

Người tham gia livestream quảng bá Loramen sẽ chịu trách nhiệm như thế nào?

Một trong những vấn đề được dư luận đặc biệt quan tâm là những người tham gia livestream quảng bá Loramen sẽ chịu trách nhiệm như thế nào?

Luật sư Nguyễn Văn Duy cho rằng không thể đánh đồng tất cả những người xuất hiện trong một buổi livestream. Trách nhiệm của mỗi cá nhân phải được xác định dựa trên vai trò, hành vi, mức độ tham gia và nhận thức của người đó đối với sản phẩm được quảng cáo.

Về xử phạt hành chính, từ ngày 15/5/2026, Nghị định 87/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 38/2021/NĐ-CP và Nghị định 128/2022/NĐ-CP.

Theo điểm c khoản 5 Điều 50 Nghị định 87/2026/NĐ-CP, hành vi quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, chất lượng, số lượng, giá, xuất xứ của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã đăng ký hoặc công bố có thể bị phạt từ 80-100 triệu đồng đối với cá nhân; mức phạt đối với tổ chức được áp dụng ở mức cao hơn theo quy định.

Đáng chú ý, Nghị định 87/2026/NĐ-CP dành riêng Điều 51 quy định nghĩa vụ của người có ảnh hưởng trong hoạt động quảng cáo.

Theo đó, người có ảnh hưởng có thể bị xử phạt nếu không xác minh độ tin cậy của người quảng cáo, không kiểm tra tài liệu liên quan đến sản phẩm hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thông báo về quảng cáo. Trường hợp chưa sử dụng hoặc chưa hiểu rõ về sản phẩm nhưng đã giới thiệu sản phẩm tới công chúng cũng có thể bị xử phạt từ 80-100 triệu đồng.

Ở góc độ hình sự, tùy hành vi và vai trò cụ thể, cơ quan tiến hành tố tụng có thể xem xét các quy định liên quan đến tội quảng cáo gian dối hoặc tội lừa dối khách hàng.

Điều 197 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định về tội quảng cáo gian dối. Người thực hiện hành vi có thể bị phạt tiền từ 10-100 triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 3 năm trong trường hợp đáp ứng các điều kiện cấu thành tội phạm theo luật định.

Trong khi đó, Điều 198 quy định về tội lừa dối khách hàng. Người trực tiếp bán hàng, thu lợi bất chính và có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm có thể bị xử lý từ phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ đến phạt tù, tùy tính chất, mức độ và số tiền thu lợi bất chính.

Theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, người có ảnh hưởng tham gia quảng bá sản phẩm có nghĩa vụ bảo đảm thông tin cung cấp cho người tiêu dùng là chính xác, đồng thời yêu cầu bên kinh doanh cung cấp tài liệu chứng minh tính xác thực của sản phẩm.

“KOL, KOC hay bất kỳ người quảng bá sản phẩm nào cũng không thể đứng ngoài trách nhiệm nếu không rà soát, đánh giá kỹ nguồn gốc và công dụng sản phẩm trước khi quảng cáo tới công chúng”, Luật sư Nguyễn Văn Duy phân tích.

Theo luật sư, việc một sản phẩm được quảng cáo trên nhiều tài khoản mạng xã hội cũng không đồng nghĩa trách nhiệm chỉ thuộc về người trực tiếp bán hàng.