Việt Nam - Australia hợp tác cùng nghiên cứu phát triển nền tảng công nghệ y sinh tiên tiến RNA
(DS&PL) -
Viện Nghiên cứu Tâm Anh và Viện RNA (Australia) ký hợp tác cùng nghiên cứu, phát triển nền tảng RNA, tiềm năng sản xuất vắc xin, thuốc thế hệ mới phòng cúm, ung thư.
Đây là lần đầu tiên, một viện nghiên cứu của Việt Nam đạt được thỏa thuận hợp tác về công nghệ lõi y sinh với viện nghiên cứu hàng đầu của Australia. Giá trị của hợp tác không chỉ nhằm tiếp nhận chuyển giao công nghệ như trước đây mà đột phá ở việc hai bên sẽ cùng đầu tư nhân lực và vật lực để nghiên cứu, cùng tạo ra dữ liệu và giải pháp phù hợp với đặc điểm sức khỏe, bệnh tật của con người, trong đó có chú trọng người Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Hợp tác khẳng định năng lực khoa học y sinh và sự chủ động của các doanh nghiệp Việt Nam đã sẵn sàng đầu tư, tham gia sâu hơn vào quá trình nghiên cứu, phát triển các công nghệ tiên tiến hàng đầu thế giới, thay vì chỉ tiếp nhận chuyển giao khi công nghệ đã hoàn thiện như hiện nay.
Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MoU) diễn ra ngày 9/8 tại Đại học New South Wales (UNSW), thành phố Sydney, Australia. Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh
Lễ ký kết diễn ra ngày 9/8, vào thời điểm quan trọng trong hợp tác giữa 2 quốc gia ngay trong thời gian chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia (9-12/8), trong bối cảnh Việt Nam và Australia đang tiếp tục cụ thể hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện được thiết lập từ tháng 3/2024.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia coi RNA là công nghệ chiến lược, cuộc cạnh tranh không chỉ nằm ở việc sở hữu một sản phẩm cụ thể mà ngày càng chuyển sang làm chủ chuỗi công nghệ, từ thiết kế phân tử, phát triển quy trình, nghiên cứu tiền lâm sàng, thử nghiệm lâm sàng đến sản xuất. Nhiều quốc gia như Mỹ, Australia, Anh, Đức, Nhật Bản và Hàn Quốc cũng đã đưa công nghệ này vào nhóm ưu tiên đầu tư.
Viện RNA là trung tâm nghiên cứu khoa học y sinh hàng đầu của Australia, nghiên cứu chuyên sâu về khoa học và công nghệ RNA. Viện trực thuộc Đại học New South Wales (UNSW), nhóm các đại học nghiên cứu hàng đầu Australia, xếp thứ 19 thế giới và thứ nhất tại Australia (theo xếp hạng của QS công bố 18/6/2026).
RNA (axit ribonucleic) là phân tử sinh học có vai trò truyền tải thông tin di truyền trong tế bào. Chính cơ chế này giúp RNA trở thành nền tảng công nghệ của nhiều loại vắc xin, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị thế hệ mới.
Thay vì phải xây dựng một quy trình riêng cho từng sản phẩm như nhiều công nghệ truyền thống, các nhà khoa học chỉ cần thay đổi trình tự RNA theo mục tiêu điều trị nhưng vẫn sử dụng cùng một nền tảng nghiên cứu và sản xuất. Nhờ đó, việc phát triển sản phẩm mới diễn ra nhanh hơn và có thể mở rộng quy mô sản xuất khi cần.
Các chuyên gia Viện RNA giới thiệu Phòng Thí nghiệm và Trung tâm Tiền lâm sàng của Đại học New South Wales (UNSW). Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh
Giáo sư Pall Thordarson, Giám đốc Viện RNA UNSW, cho rằng Việt Nam đang có cơ hội trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy cuộc cách mạng công nghệ RNA tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Viện Nghiên cứu Tâm Anh thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hiện là một trong những trung tâm khoa học y sinh Việt Nam có được năng lực khoa học vượt trội, đồng thời có mạng lưới hợp tác quốc tế mật thiết với nhiều trung tâm khoa học lớn của Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Nhật Bản… Hiện, Viện Nghiên cứu Tâm Anh đang vận hành 68 điểm nghiên cứu đạt chuẩn Thực hành lâm sàng tốt (GCP) cùng hệ thống phòng thí nghiệm đạt các tiêu chuẩn quốc tế ISO, CAP và GxP, kết nối với Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và mạng lưới gần 300 trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc.
Viện Nghiên cứu Tâm Anh cùng Hệ sinh thái y tế Tâm Anh - VNVC có nền tảng để đưa công nghệ vào nghiên cứu và phát triển thực tế tại Việt Nam. Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh
Giáo sư Pall Thordarson cho rằng đây là một trong những lợi thế khoa học đặc biệt của Việt Nam. Số lượng bệnh nhân và đặc điểm sinh học bệnh tật tại Việt Nam có thể bổ sung những dữ liệu hiện còn thiếu trong các cơ sở dữ liệu quốc tế đang được sử dụng để phát triển các liệu pháp RNA.
Trước mắt, Viện RNA UNSW đề xuất hai hướng chương trình trọng điểm: phát triển vắc xin RNA phòng cúm cho Việt Nam và phát triển mẫu vắc xin ung thư cá thể hóa cho bệnh nhân ung thư phổi hoặc đại trực tràng. Đây là những hướng nghiên cứu có thể tạo ra giá trị trực tiếp cho Việt Nam, đồng thời mở rộng dữ liệu và năng lực nghiên cứu RNA của hai bên tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Trong giai đoạn đầu, hai bên dự kiến triển khai các chương trình đào tạo thực hành tại Australia, trao đổi chuyên gia, xây dựng quy trình nghiên cứu. Từng bước phát triển năng lực thiết kế, tổng hợp, tinh sạch, kiểm soát chất lượng và đóng gói RNA. Trên cơ sở đó, các nghiên cứu tiền lâm sàng và thử nghiệm lâm sàng đối với sản phẩm y sinh dựa trên nền tảng RNA có thể từng bước được triển khai tại Việt Nam.
Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh phát triển hệ sinh thái y tế công nghệ cao, tích hợp các hệ thống robot hiện đại và AI phục vụ chẩn đoán, điều trị hiệu quả, nhất là bệnh ung thư phức tạp. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Phương Lễ Trí, Giám đốc Điều hành Viện Nghiên cứu Tâm Anh, cho biết đây là lần đầu tiên Việt Nam tiếp cận mô hình phát triển RNA theo chuỗi hoàn chỉnh, kết nối từ nghiên cứu nền tảng, phát triển công nghệ, đánh giá tiền lâm sàng, thử nghiệm lâm sàng đến chuẩn bị năng lực sản xuất trong nước.
Viện Nghiên cứu Tâm Anh hợp tác nghiên cứu toàn diện về khoa học, thuốc và vắc xin, đào tạo y khoa… với hàng loạt cơ quan y tế uy tín cùng các đại học danh tiếng hàng đầu thế giới. Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh
Hợp tác mở ra cơ hội để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ RNA - nền tảng chiến lược của nhiều loại vắc xin, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị thế hệ mới - qua đó tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của một trong những công nghệ sinh học phát triển nhanh trên thế giới. Đây là cơ hội để Việt Nam phát triển các vắc xin và thuốc mới an toàn hơn, từng bước làm chủ công nghệ RNA, củng cố an ninh y tế quốc gia và đóng góp vào chuỗi đổi mới sáng tạo y sinh toàn cầu.
