Cá không chỉ là nguồn protein chất lượng cao mà còn là "siêu thực phẩm" bảo vệ thận nhờ hàm lượng omega-3 dồi dào và ít natri tự nhiên.
Cá nổi tiếng giàu chất dinh dưỡng có lợi như: sắt, kẽm, canxi, iốt, magiee, vitamin B2, D... Hầu hết các loài cá là nguồn cung cấp protein dồi dào và ít natri tự nhiên, bất kể là cá nước ngọt hay nước mặn. Cá còn chứa lượng lớn axit béo omega-3 cần thiết mà cơ thể lại không tự tổng hợp được và phải nạp vào thông qua chế độ ăn uống. Những người bị huyết áp cao thường có nguy cơ mắc các bệnh về thận và đặc tính giảm béo của axit béo omega-3 trong cá rất có lợi cho nhóm người này. Ăn thực phẩm tự nhiên và bổ dưỡng như cá còn giúp bảo vệ thận.
Cá ngừ
Cá ngừ chứa nguồn protein nạc tốt, có lượng calo hạn chế và ít chất béo. Tuy nhiên, với cá ngừ đóng hộp, mọi người nên sử dụng ở mức độ vừa phải vì nó có thể chứa lượng natri cao, không tốt cho bệnh nhân thận.
Cá ngừ chứa nguồn protein nạc tốt, có lượng calo hạn chế và ít chất béo.
Cá thu
Cá thu, đặc biệt là cá thu Đại Tây Dương, cũng là nguồn giàu chất béo tốt và protein. Không chỉ giúp kiểm soát cholesterol, cá thu còn giúp duy trì huyết áp ổn định - điều cần thiết cho sức khỏe thận.
Một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Châu Âu năm 2023 chỉ ra rằng, bổ sung cá thu vào khẩu phần 2 - 3 lần/tuần có thể cải thiện chức năng lọc cầu thận (GFR) ở những người có nguy cơ suy thận do tiểu đường hoặc tăng huyết áp.
Tuy nhiên, để tối ưu lợi ích và tránh tích lũy thủy ngân, nên ưu tiên cá thu đánh bắt tự nhiên và tránh dùng quá nhiều cá thu vua, loại có hàm lượng kim loại nặng cao hơn.
Cá rô phi
Cá rô phi gồm protein nạc, vitamin và khoáng chất. So với các loại cá khác như cá hồi, cá rô phi có hàm lượng omega-3 bị hạn chế và omega-6 cao có thể dẫn đến tình trạng viêm nhiễm trong cơ thể. Do đó, người bị bệnh thận nên sử dụng cá rô phi ở mức độ vừa phải.
Cá hồi
Cá hồi từ lâu đã được coi là “vua” trong các loại cá tốt cho sức khỏe. Ngoài việc giàu protein dễ tiêu hóa, cá hồi còn chứa hàm lượng omega-3 EPA và DHA cao, giúp giảm viêm toàn thân, một yếu tố góp phần vào tổn thương mô thận.
Theo tiến sĩ Joseph Vassalotti, chuyên gia thận học tại Tổ chức Quốc gia về Thận (National Kidney Foundation – Hoa Kỳ), một chế độ ăn giàu omega-3 có thể giúp cải thiện huyết áp và giảm protein niệu - cả hai đều là chỉ dấu cho tổn thương thận.
Cá hồi là một trong những nguồn tự nhiên giàu omega-3 nhất và dễ hấp thu.
Cá hồi cũng chứa vitamin D và selen, giúp bảo vệ mô thận khỏi stress oxy hóa, đồng thời hỗ trợ xương chắc khỏe, một yếu tố quan trọng với người bị suy thận.
Cá hồi từ lâu đã được coi là “vua” trong các loại cá tốt cho sức khỏe.
Cá tuyết
Cá tuyết chứa nhiều protein, khoáng chất, vitamin và axit béo omega-3. Điều duy nhất cần lưu ý với loài cá này là sự tồn tại của thủy ngân. Tiêu thụ nhiều thủy ngân rất nguy hiểm với cơ thể vì nó gây độc cho não. Tuy nhiên, cá tuyết vẫn được coi là an toàn khi ăn với số lượng hạn chế.
Cá mòi
Cá mòi tuy nhỏ nhưng lại là “kho dinh dưỡng” thực thụ. Mỗi khẩu phần cá mòi cung cấp lượng lớn canxi, vitamin B12, vitamin D, cùng với omega-3, tất cả đều có lợi cho mạch máu thận và khả năng lọc của cầu thận.
Cá mòi là lựa chọn lý tưởng cho người có nguy cơ mắc bệnh thận vì vừa rẻ, vừa dễ tìm mà lại giàu dưỡng chất bảo vệ mạch máu nhỏ trong thận.
Một điểm cộng khác là cá mòi có thể ăn cả xương, giúp bổ sung thêm canxi - khoáng chất thường bị thiếu hụt ở người mắc bệnh thận mãn tính giai đoạn đầu.
Cá mòi tuy nhỏ nhưng lại là “kho dinh dưỡng” thực thụ.
Ba lưu ý khi ăn cá
Không phải loại cá nào cũng thích hợp để hấp
Nhiều người nghĩ hấp là tốt nhất, nhưng cá chép có mùi bùn nặng, hấp không ngon. Nấu canh cá chép với đậu đỏ vừa khử mùi vừa phát huy tác dụng lợi tiểu. Trong khi đó, cá chẽm, cá trắm cỏ lại rất hợp để hấp.
Một số người cần chú ý khi ăn cá
Người bị gout tránh ăn khi đang phát bệnh; khi ổn định có thể ăn cá ít purin như cá chẽm mỗi lần không quá 100 g.
Người dị ứng hải sản nên thử một lượng nhỏ trước vào lần đầu tiên ăn, theo dõi phản ứng trong vòng một giờ.
Người bệnh thận nặng cần hỏi ý kiến bác sĩ vì protein có thể làm tăng gánh nặng cho thận.Người tỳ vị yếu nên ăn cùng gừng, tránh ăn lúc đói.
Ăn 2 lần/tuần là đủ
Theo Hướng dẫn chế độ dinh dưỡng của Trung Quốc (2022), ăn cá 2 lần/tuần (tổng cộng 300-500 g) có thể giảm khoảng 12% nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân. Không nên ăn cá hàng ngày và không nên ăn nhiều một lúc, mỗi lần ăn 150-200 g (1/3 đến 1/2 con cá) là phù hợp.
