Tin vui từ y tế: Thêm giải pháp phòng ngừa virus RSV cho trẻ dưới 1 tuổi

Bước tiến y khoa quan trọng này cũng được gần 1.000 chuyên gia y tế tập trung thảo luận chuyên sâu tại chuỗi hội thảo khoa học, nhằm tìm ra hướng đi tối ưu để giảm tải gánh nặng do nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện ở trẻ nhũ nhi này gây ra.

Bước tiến trong dự phòng căn bệnh chưa có thuốc đặc trị

Tại Việt Nam, cuộc chiến bảo vệ hệ hô hấp non nớt của trẻ sơ sinh sắp có thêm một "vũ khí" phòng ngừa hiệu quả. Hướng đi mới mẻ này đã được đưa ra thảo luận sôi nổi tại chuỗi hội thảo trao đổi và cập nhật thông tin về phương pháp bảo vệ trẻ nhũ nhi (dưới 1 tuổi) khỏi RSV. Sự kiện quy mô lớn này do Hội Nhi khoa Việt Nam tổ chức mới đây tại Hà Nội và TP.HCM, dưới sự tài trợ của Công ty TNHH Sanofi-Aventis Việt Nam.

Đối với cộng đồng y khoa cũng như các bậc cha mẹ, RSV từ lâu đã được biết đến là một nỗi ám ảnh dai dẳng. Đáng chú ý, các báo cáo cho thấy RSV còn nguy hiểm hơn cả cúm và bệnh phế cầu, khi nó là tác nhân của hơn 60% các trường hợp nhiễm trùng hô hấp cấp tính ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ trên toàn thế giới. Virus này lây lan với tốc độ cao hơn hầu hết các loại virus hô hấp thông thường khác. Sự phổ biến của nó được minh chứng qua một con số đáng báo động: cứ 10 trẻ thì có 9 trẻ mắc RSV trong 2 năm đầu đời. Xét trên phạm vi toàn cầu, RSV chính là nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện ở trẻ dưới 1 tuổi. Điều đáng lưu tâm nhất là tính đến hiện tại, căn bệnh do RSV gây ra vẫn chưa có bất kỳ loại thuốc điều trị đặc hiệu nào.

Cảnh báo về mức độ nghiêm trọng và sự khó lường của dịch bệnh, TTND.GS.TS.BS Trần Minh Điển - Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam nhấn mạnh: “RSV là nguyên nhân hàng đầu gây nhiễm trùng đường hô hấp dưới nghiêm trọng như viêm phổi, viêm tiểu phế quản. Đáng lo ngại, phần lớn các trường hợp nhập viện, điều trị tại ICU và thở máy vì nhiễm RSV là trẻ sinh đủ tháng và hoàn toàn khỏe mạnh trước đó”.

Phân tích sâu hơn về nguyên nhân, các chuyên gia chỉ ra rằng, trẻ dưới 1 tuổi trở thành đích ngắm dễ dàng của RSV do hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện, khó tạo ra đáp ứng miễn dịch hiệu quả khi tiếp xúc mầm bệnh. Thêm vào đó, cấu trúc đường thở của trẻ chỉ bằng ½ so với người lớn, rất dễ bị bít tắc bởi dịch nhầy, từ đó dẫn đến những tổn thương đáng kể ở đường hô hấp dưới. Nếu mắc bệnh nặng trong năm đầu đời, trẻ sẽ phải đối diện với hậu quả lâu dài như khò khè tái đi tái lại, hen suyễn, suy giảm chức năng phổi, đồng thời phải can thiệp y tế nhiều hơn hẳn trong những năm tháng tiếp theo so với trẻ không mắc bệnh.

Kháng thể đơn dòng: "Người bảo vệ có sẵn"

Trước gánh nặng bệnh tật to lớn mà RSV trút lên vai trẻ nhỏ và gia đình, các chuyên gia y tế đang tích cực hướng tới các giải pháp dự phòng tiên tiến. Hội thảo đã mở ra bức tranh đa dạng về các phương pháp dự phòng, từ việc tiêm chủng cho phụ nữ mang thai đến việc cung cấp kháng thể bảo vệ trực tiếp cho trẻ ngay khi chào đời. Trong đó, tâm điểm chú ý là kháng thể đơn dòng Nirsevimab – một giải pháp đột phá phòng RSV cho tất cả trẻ dưới 1 tuổi đã được Bộ Y tế Việt Nam cấp phép sử dụng từ năm 2025.

Giải thích cặn kẽ về tính ưu việt của giải pháp này, TS.BS. Phan Hữu Phúc - Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, Tổng Thư ký Hội Nhi Khoa Việt Nam cho biết: “Vắc xin giống như 'người huấn luyện', giúp cơ thể học cách chống lại nhiễm trùng theo thời gian, thường cần vài tuần để phát huy hiệu quả và khả năng tạo kháng thể cũng phụ thuộc vào hệ miễn dịch của người được tiêm. Trong khi đó, kháng thể đơn dòng giống như 'người bảo vệ có sẵn', bắt đầu bảo vệ sớm cho trẻ sau khi tiêm mà không cần thời gian để 'huấn luyện' hệ miễn dịch.”

Sẵn sàng cho thực hành lâm sàng và lợi ích vĩ mô

Hướng tới việc chuẩn bị kỹ lưỡng cho thực hành lâm sàng,  Hội Nhi khoa Việt Nam đã chủ động soạn thảo và đăng tải tài liệu “Hướng dẫn sử dụng Nirsevimab trong thực hành lâm sàng – Các câu hỏi thường gặp (2026)” trên website của Hội, nhằm cung cấp tư liệu tham khảo thiết thực cho các nhân viên y tế cả nước.

Sự hiện diện của phương pháp bảo vệ trực tiếp như kháng thể đơn dòng mở ra hy vọng lớn trong việc che chắn kịp thời cho trẻ sơ sinh. Việc chủ động phòng ngừa không chỉ giúp bảo vệ trẻ từ sớm, hạn chế nguy cơ nhập viện, cắt giảm đáng kể chi phí khám chữa bệnh, thuốc men cho gia đình; mà xét về mặt xã hội, đây còn là chiến lược then chốt giúp giảm tải cho các cơ sở y tế vào mùa cao điểm hô hấp. Nhờ đó, nguồn lực y tế sẽ được phân bổ hiệu quả hơn, nâng cao chất lượng chăm sóc cho những trường hợp thực sự cần thiết.