Thẩm tra sơ bộ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Ngày 9/7, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội tổ chức Phiên họp để thẩm tra sơ bộ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Phiên họp do ông Phan Chí Hiếu - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội chủ trì; ông Nguyễn Thanh Ngọc, Ủy viên Ban thường vụ Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Tư pháp đại diện cơ quan soạn thảo và bà Mai Thị Phương Hoa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đại diện Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đồng chủ trì.

Cuộc họp có sự tham gia của Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đại diện Hội đồng Dân tộc, Ủy ban Quốc phòng - An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, Ban Nội chính Trung ương, Thanh tra Chính phủ, Bộ Tài chính, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, một số Bộ, ngành, Liên đoàn Luật sư Việt Nam cùng lãnh đạo Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp. Đây là cơ chế giúp các cơ quan trao đổi thẳng thắn, tiếp thu ý kiến để nâng cao chất lượng dự án Luật trước khi thẩm tra chính thức.

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, ông Nguyễn Thanh Ngọc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp báo cáo các nội dung cơ bản của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (TNBTCNN). Theo đó, dự thảo Luật gồm 02 Điều: Điều 1 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TNBTCNN năm 2017 (sửa đổi, bổ sung 33 điều, bãi bỏ 02 điều); Điều 2 về điều khoản thi hành. Các nội dung sửa đổi, bổ sung lớn tập trung vào các nội dung:

Thứ nhất, sửa đổi, bổ sung nguyên tắc bồi thường của Nhà nước để bảo đảm tính ổn định của Luật TNBTCNN, khắc phục tình trạng phải sửa đổi Luật TNBTCNN khi luật chuyên ngành có quy định phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước khác so với Luật TNBTCNN; đồng thời sửa đổi quyền lựa chọn cơ quan giải quyết bồi thường của người bị thiệt hại đối với những vụ việc yêu cầu bồi thường trong hoạt động tố tụng hình sự để bảo đảm tương đồng, thống nhất với hoạt động quản lý hành chính, thi hành án.

Thứ hai, sửa đổi, bổ sung một số quy định về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính để khắc phục một số vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, thống nhất, đồng bộ với các luật có liên quan và thể chế hóa Quy định số 231-QĐ/TW của Bộ Chính trị về bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Thứ ba, sửa đổi, bổ sung quy định về trình tự, thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường theo hướng cắt giảm giấy tờ, tài liệu trong quá trình yêu cầu bồi thường, ứng dụng chuyển đổi số, rút ngắn thời gian giải quyết bồi thường để bảo đảm thuận lợi hơn cho người yêu cầu bồi thường.

Thứ tư, sửa đổi, bổ sung một số quy định về kinh phí bồi thường theo hướng cơ quan giải quyết bồi thường ở cấp nào thì ngân sách cấp đó cấp kinh phí; bổ sung quy định về kinh phí cho công tác quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước; cải cách, rút ngắn thời hạn thực hiện thủ tục chi trả tiền bồi thường để bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người bị thiệt hại.

Thứ năm, bổ sung quy định miễn trách nhiệm hoàn trả đối với người thực hiện đề xuất về đổi mới, sáng tạo theo chủ trương của Đảng và trong một số trường hợp cụ thể; bổ sung quy định xem xét trách nhiệm hoàn trả trong trường hợp không có đầy đủ thông tin để xác định được người thi hành công vụ gây thiệt hại.

Thứ sáu, sửa đổi, bổ sung theo hướng quy định trách nhiệm quản lý nhà nước và một số nhiệm vụ quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước thuộc thẩm quyền của Chính phủ và UBND cấp tỉnh. Nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Tư pháp, UBND cấp tỉnh) và trách nhiệm phối hợp trong thực hiện quản lý nhà nước của các Bộ, cơ quan ngang Bộ sẽ giao Chính phủ quy định.

Sau khi nghe báo cáo tóm tắt của Cơ quan chủ trì soạn thảo, thay mặt Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Tiểu ban Điều tra và Thi hành án đã trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật TNBTCNN. Trên cơ sở nghiên cứu, các đại biểu tham dự cuộc họp đã tham gia phát biểu, góp ý đối với các nội dung tại dự án Luật. Các đại biểu đã có sự nhất trí, đồng thuận cao với sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TNBTCNN.

Để tiếp tục hoàn thiện các nội dung tại dự thảo Luật, một số đại biểu đã đề nghị rà soát, cân nhắc một số nội dung, trong đó tập trung vào quy định về nguyên tắc xác định phạm vi TNBTCNN, phạm vi TNBTCNN trong lĩnh vực quản lý hành chính, quy định về việc lập dự toán kinh phí bồi thường, điều khoản chuyển tiếp và đề nghị có cơ chế hỗ trợ đặc thù cho đối tượng là người yếu thế như người khuyết tật hoặc người dân tộc thiểu số.

Tiếp thu, giải trình các ý kiến tại cuộc họp, ông Lê Vệ Quốc, Tổ phó Tổ soạn thảo dự án Luật, Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước cơ bản tiếp thu ý kiến của các đại biểu tham dự cuộc họp, đồng thời, giải trình làm rõ thêm một số nội dung còn có ý kiến khác nhau.

Kết luận tại cuộc họp, ông Phan Chí Hiếu ghi nhận tinh thần trách nhiệm cao của cơ quan chủ trì soạn thảo và sự chủ động phối hợp giữa Bộ Tư pháp và Ủy ban Pháp luật và Tư pháp trong quá trình xây dựng dự án Luật. Trên cơ sở các ý kiến tại cuộc họp, ông Phan Chí Hiếu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, rà soát và tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của các đại biểu, chuẩn bị kỹ lưỡng cho cuộc họp thẩm tra của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự án Luật.