Tạo dấu ấn ngay từ năm đầu tiên tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam, lấy người dân làm chủ thể

Hội nghị trực tuyến toàn quốc quán triệt triển khai Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Sáng 12/10, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc quán triệt, triển khai Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Thủ tướng nhấn mạnh năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, đồng thời là năm đầu tiên tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam vào ngày 24/11.

Để triển khai nhiệm vụ này, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1111/QĐ-TTg về Kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam giai đoạn 2026-2030 và Chỉ thị số 35/CT-TTg ngày 30/9/2026 về tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026.

Theo kế hoạch, chuỗi hoạt động Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ diễn ra từ ngày 18/11 đến ngày 24/11/2026.

Phó Thủ tướng yêu cầu công tác chuẩn bị phải được thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao, bởi đây là lần đầu tiên Ngày Văn hóa Việt Nam được tổ chức trên phạm vi cả nước. Ngày hội phải thực sự trở thành ngày hội văn hóa của toàn dân, nơi người dân trực tiếp tham gia sáng tạo và thụ hưởng các giá trị văn hóa.

“Văn hóa cần thực sự trở thành sức mạnh tinh thần, nội lực, động lực và nguồn lực cho phát triển nhanh, bền vững của đất nước, đồng thời là hệ điều tiết cho sự phát triển”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại Hội nghị - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Chuẩn bị các hoạt động trên phạm vi cả nước

Báo cáo tại Hội nghị, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết đã hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, xác định rõ nội dung, trách nhiệm, tiến độ và nguồn lực thực hiện.

Bộ đang tập trung chuẩn bị các hoạt động trọng tâm, trong đó có Hội nghị Văn hóa toàn quốc dự kiến tổ chức trong tháng 11/2026; phối hợp với thành phố Hà Nội chuẩn bị chương trình nghệ thuật đặc biệt hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam; triển khai triển lãm nghệ thuật về phát triển nền văn hóa Việt Nam trong thời kỳ hội nhập giai đoạn 2021-2025 và các hoạt động điện ảnh.

Bộ trưởng Bộ VHTT&DL Lâm Thị Phương Thanh phát biểu tại Hội nghị - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Nhiều chương trình khác cũng được chuẩn bị, như “Thanh âm Việt Nam 2026” trên nền tảng số kết hợp hoạt động trực tiếp, chiến dịch truyền thông “Hành trình trải nghiệm Văn hóa Việt 2026” và các hoạt động nghệ thuật biểu diễn.

Đáng chú ý, Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam đã được vận hành thử nghiệm. Đến ngày 9/10, toàn bộ 34 tỉnh, thành phố đã được cấp tài khoản, hướng dẫn cập nhật dữ liệu và xác định đầu mối quản lý thông tin. Nền tảng dự kiến được công bố trên toàn quốc vào ngày 1/11/2026.

Tại các địa phương, các hoạt động dự kiến tập trung vào tuyên truyền, cổ động trực quan và truyền thông số; tổ chức sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao, du lịch; bảo tồn, phát huy di sản; phát triển văn hóa đọc, giáo dục văn hóa; tổ chức sinh hoạt cộng đồng và biểu dương các mô hình hay, cách làm sáng tạo.

Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Cao Xuân Thạo phát biểu tại Hội nghị - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Trao đổi tại Hội nghị, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Cao Xuân Thạo cho biết hệ thống Mặt trận đã hướng dẫn triển khai các hoạt động, đồng thời lưu ý nội dung tổ chức cần đa dạng, phù hợp với bản sắc từng vùng, miền, bảo đảm thiết thực, tránh hình thức, phô trương và lãng phí.

Ông đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sớm xây dựng kế hoạch mời lãnh đạo Đảng, Nhà nước về địa phương tham dự các hoạt động, thăm hỏi, động viên nhân dân, qua đó góp phần lan tỏa ý nghĩa của chuỗi sự kiện.

Tại Hội nghị, đại diện Ban Tuyên giáo Trung ương, các bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố và Hội Người cao tuổi Việt Nam trao đổi về công tác chuẩn bị, những nhiệm vụ cần triển khai và giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc gắn Ngày Văn hóa Việt Nam với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc có ý nghĩa sâu sắc - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Đưa hoạt động văn hóa về tận cơ sở, lấy người dân làm trung tâm

Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà lưu ý công tác chuẩn bị của một số bộ, cơ quan Trung ương, địa phương chưa thực sự kỹ lưỡng, chưa sát với mục tiêu, yêu cầu về nội dung, hình thức và phương thức tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc.

Phó Thủ tướng một lần nữa nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Đây là năm đầu tiên tổ chức nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, đưa văn hóa ngày càng thấm sâu vào đời sống xã hội, để mỗi người dân được trực tiếp tham gia sáng tạo và thụ hưởng văn hóa, cùng gìn giữ, trao truyền, làm giàu thêm giá trị tốt đẹp của văn hóa và con người Việt Nam.

Theo Phó Thủ tướng, việc gắn Ngày Văn hóa Việt Nam với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc có ý nghĩa sâu sắc. Văn hóa bồi đắp bản sắc, nuôi dưỡng con người, gắn kết cộng đồng; trong khi đại đoàn kết tạo nên sức mạnh để các giá trị văn hóa được gìn giữ và lan tỏa.

Việc kết nối thành một tuần văn hóa đại đoàn kết toàn dân tộc tạo thành một chuỗi hoạt động liên tục, rộng khắp, nhằm thực sự đi vào đời sống nhân dân.

Phó Thủ tướng yêu cầu phải tạo được dấu ấn ngay từ năm đầu tiên tổ chức, qua đó định hình giá trị và sức sống lâu dài của Ngày Văn hóa Việt Nam. Mục tiêu là để mỗi năm đến ngày 24/11, người dân mong đợi, chủ động tham gia và thực sự thấy mình là một phần của Ngày Văn hóa.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 - Ảnh: Chinhphu.vn

Trên tinh thần đó, Phó Thủ tướng xác định yêu cầu trước hết là lấy nhân dân làm chủ thể, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tham gia, sáng tạo và thụ hưởng văn hóa. Các hoạt động phải gần dân, thuận tiện, phù hợp với từng nhóm đối tượng; không chỉ tổ chức để người dân đến xem mà cần tạo điều kiện để người dân trực tiếp tham gia và làm nên ngày hội.

Cộng đồng dân cư phải được xác định là trung tâm, gắn hoạt động văn hóa với củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Các chương trình cần được đưa về xã, phường, thôn, bản, tổ dân phố, qua đó tăng cường sự gắn kết giữa con người, gia đình và các thế hệ, giữa các dân tộc, tôn giáo, bồi đắp tình làng nghĩa xóm và sức mạnh cộng đồng.

Cùng với việc đưa hoạt động về cơ sở, Phó Thủ tướng yêu cầu mở rộng tối đa không gian văn hóa phục vụ nhân dân, phát huy đồng bộ hệ thống bảo tàng, thư viện, nhà hát, rạp chiếu phim, di tích, danh lam thắng cảnh, thiết chế văn hóa - thể thao, điểm du lịch và các không gian vui chơi, giải trí, ẩm thực, tín ngưỡng, tôn giáo.

Các cơ quan, đơn vị cần khuyến khích mở cửa rộng rãi, kéo dài thời gian phục vụ, miễn hoặc giảm phí phù hợp, nhất là trong ngày 24/11, tạo thêm cơ hội để người dân tiếp cận và trải nghiệm các giá trị văn hóa.

Một yêu cầu quan trọng khác là huy động sức mạnh của toàn xã hội. Theo đó, chính quyền giữ vai trò định hướng, kết nối và tạo điều kiện; Mặt trận Tổ quốc tập hợp, vận động; người dân chủ động, sáng tạo; doanh nghiệp đồng hành bằng các sản phẩm, dịch vụ và chương trình ưu đãi thiết thực. Qua đó, hình thành chuỗi hoạt động phong phú, đa dạng, mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu lấy nhân dân làm chủ thể, bảo đảm mọi người dân đều được tham gia, sáng tạo và thụ hưởng văn hóa - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Tổ chức thiết thực, tránh phô trương, hình thức

Về công tác truyền thông, Phó Thủ tướng yêu cầu tạo không khí Ngày hội Văn hóa - Đại đoàn kết rộng khắp, sinh động và giàu bản sắc trên cả nước.

Trong suốt tuần lễ, các địa phương tổ chức treo cờ Tổ quốc, triển khai đồng bộ các hoạt động treo băng rôn, khẩu hiệu, biểu ngữ, trang trí và cổ động trực quan. Cùng với các hình thức truyền thống, cần ứng dụng công nghệ số, ánh sáng, trình chiếu và các hiệu ứng phù hợp tại di tích, danh lam thắng cảnh, quảng trường, công trình kiến trúc, tòa nhà, khách sạn, trung tâm thương mại và không gian công cộng, tạo diện mạo tươi vui, rực rỡ.

Báo chí, truyền hình, nền tảng số, mạng xã hội và truyền thông cộng đồng cần được phát huy để lan tỏa thông tin, thu hút sự hưởng ứng của toàn xã hội.

Phó Thủ tướng lưu ý hiệu quả thực chất, sức lan tỏa và giá trị bền vững phải là thước đo của các hoạt động. Ngày hội cần được tổ chức vui tươi, an toàn, tiết kiệm, không phô trương, hình thức; sau ngày hội phải để lại sự gắn kết cộng đồng sâu sắc hơn, các giá trị văn hóa được lan tỏa và những mô hình, nếp sống văn hóa tốt đẹp tiếp tục được duy trì.

Để bảo đảm tiến độ, Phó Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ban, ngành Trung ương, các địa phương, Hội Người cao tuổi Việt Nam, các hiệp hội doanh nghiệp.

Trong đó, Phó Thủ tướng giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoàn thiện hướng dẫn khung hoạt động Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết trước ngày 15/10/2026, tổ chức họp báo; khẩn trương đưa vào vận hành Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam. Trong tuần lễ, Bộ tổ chức Tuần phim Việt Nam và các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, di sản; chỉ đạo các thiết chế trực thuộc mở cửa tối đa, miễn hoặc giảm phí phục vụ nhân dân.

Bộ phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tham mưu việc mời, phân công lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đại biểu Quốc hội tham dự các hoạt động tại cơ sở; hướng dẫn thống nhất nhận diện, thông điệp, khẩu hiệu, trang trí và ứng dụng công nghệ; kết nối doanh nghiệp tham gia bằng sản phẩm, dịch vụ, chương trình ưu đãi thiết thực. Công tác kiểm tra, đôn đốc, tổng hợp tình hình phải được thực hiện thường xuyên.

Đối với Hà Nội, Phó Thủ tướng giao chủ trì tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt và concert chào mừng, dự kiến thu hút khoảng 60.000 người, bảo đảm hấp dẫn, an ninh và an toàn tuyệt đối.

Phó Thủ tướng đề nghị ngay sau Hội nghị, các bộ, ngành, địa phương, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội khẩn trương rà soát, điều chỉnh, bổ sung kế hoạch, chuyển từ kế hoạch sang sản phẩm cụ thể.

Việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam và Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 phải thiết thực, ý nghĩa, tạo dấu ấn sâu đậm, huy động sức mạnh của toàn dân tộc cùng tham gia, để các hoạt động thực sự đi vào đời sống và trở thành ngày hội được người dân mong đợi mỗi năm.

Theo Thu Giang/Báo Chính phủ