Sông Nhuệ trước kế hoạch "hồi sinh": Thực trạng và những kỳ vọng
(DS&PL) -
Nhiều năm qua, sông Nhuệ oằn mình trong ô nhiễm với mặt nước đen kịt, rác thải, bốc mùi hôi. Dọc bờ sông, công trình mọc san sát, nhiều khu vực bị lấn chiếm...
Sông Nhuệ dài khoảng 76 km, trong đó khoảng 61,5 km chảy qua địa bàn Hà Nội, từ cống Liên Mạc, phường Đông Ngạc đến khu vực cuối tuyến thuộc xã Ứng Hòa, trước khi tiếp tục chảy qua địa phận Ninh Bình.
Người dân ven sông Nhuệ kỳ vọng dự án cải tạo sẽ trả lại dòng nước xanh, sạch và không gian sống trong lành.
Trong nhiều năm, sông Nhuệ giữ vai trò quan trọng trong hệ thống thủy lợi, vừa cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, vừa tiêu thoát nước cho khu vực nội đô. Với những người dân sống ven sông, Nhuệ Giang còn là một phần ký ức gắn với cuộc sống của nhiều thế hệ.
Quá trình đô thị hóa cùng sự gia tăng dân cư, công trình xây dựng và các nguồn nước thải đã tạo sức ép lớn lên dòng sông.
Mặt nước đen, mùi hôi trong những ngày nắng nóng
Theo ghi nhận của phóng viên, tại một số khu vực dọc sông Nhuệ, mặt nước có thời điểm chuyển màu đen sẫm. Rác thải xuất hiện trên dòng chảy và dọc khu vực ven bờ, khiến cảnh quan dòng sông trở nên nhếch nhác.
Mặt nước sông Nhuệ tại một số khu vực chuyển màu đen sẫm, rác thải xuất hiện trên dòng chảy.
Đặc biệt, vào những ngày thời tiết oi nóng, mùi hôi từ lòng sông bốc lên rõ rệt, ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân sống trong khu vực.
Dọc hai bên bờ, bên cạnh những khu dân cư đông đúc là nhà ở, công trình và các hoạt động dân sinh. Tại một số vị trí, không gian ven sông bị thu hẹp, tạo thêm sức ép đối với hành lang bảo vệ cũng như khả năng lưu thông dòng nước.
Mùi hôi từ dòng nước sông Nhuệ bốc lên rõ rệt, đặc biệt trong những ngày thời tiết oi nóng.
Anh Nguyễn Việt Anh, sinh sống tại khu vực ven sông Nhuệ, địa phận Hà Đông, chia sẻ: “Nước sông nhiều năm nay đen và có mùi hôi, nhất là những ngày nắng nóng. Tôi mong dự án lần này xử lý được ô nhiễm từ gốc, để dòng sông sạch trở lại, người dân có môi trường sống tốt hơn”.
Cùng chung mong muốn, cô Nguyễn Thị Xuân, một người dân sinh sống tại khu vực ven sông Nhuệ, cho biết: “Người dân chúng tôi mong dòng sông sớm được cải tạo, nước không còn đen và bốc mùi. Nếu hai bên bờ được chỉnh trang sạch đẹp, môi trường sống của người dân chắc chắn sẽ tốt hơn”.
Những chia sẻ của người dân cho thấy điều họ chờ đợi không đơn thuần là một diện mạo mới cho dòng sông, mà là sự thay đổi thực chất về chất lượng môi trường sống.
Không chỉ là câu chuyện của một dòng sông
Ô nhiễm kéo dài không chỉ làm suy giảm chất lượng nước mà còn làm thay đổi diện mạo và mối liên hệ giữa môi trường và đời sống người dân lân cận.
Nước thải từ khu dân cư chảy ra sông Nhuệ, tạo thêm áp lực lên chất lượng nguồn nước.
Từng là không gian sinh kế, nơi người dân đánh bắt tôm cá, sản xuất nông nghiệp và gắn bó trong đời sống hằng ngày, sông Nhuệ nay ở nhiều khu vực trở thành dòng nước mà người dân phải sống chung với mùi hôi và rác thải.
Đây cũng là thách thức lớn đối với mục tiêu hồi sinh dòng sông. Việc cải tạo sẽ khó đạt hiệu quả lâu dài nếu chỉ tập trung nạo vét lòng sông, thu gom rác mà không kiểm soát được các nguồn nước thải tiếp tục đổ vào.
Theo chủ trương vừa được Hà Nội thông qua, kế hoạch dự án đầu tư xây dựng, tu bổ các vị trí xung yếu hệ thống đê điều, nạo vét và xử lý ô nhiễm môi trường sông Nhuệ có tổng mức đầu tư sơ bộ 75.115 tỷ đồng, phạm vi thực hiện từ cống Liên Mạc đến hết địa phận Hà Nội, đi qua 19 xã, phường. Dự án dự kiến được triển khai trong giai đoạn 2026–2029.
Người dân ven sông Nhuệ kỳ vọng dự án cải tạo sẽ trả lại dòng nước xanh, sạch và không gian sống trong lành.
Với quy mô lớn, dự án được kỳ vọng tạo ra giải pháp đồng bộ cho những tồn tại kéo dài của dòng sông, từ cải tạo, nạo vét lòng sông, khơi thông dòng chảy đến xử lý ô nhiễm và chỉnh trang không gian ven bờ.
Sau nhiều năm sống chung với dòng nước đen và mùi hôi, người dân ven sông Nhuệ đang đặt nhiều kỳ vọng vào dự án cải tạo, hồi sinh dòng sông. Điều họ mong muốn không chỉ là một diện mạo mới, mà là sự thay đổi về nước sông được cải thiện, nguồn ô nhiễm được kiểm soát, dòng chảy được khơi thông và không gian ven bờ được trả lại sự xanh, sạch.
THÔNG TIN TỔNG QUAN DỰ ÁN
Tên dự án: Đầu tư xây dựng, tu bổ xung yếu hệ thống đê điều, nạo vét và xử lý ô nhiễm môi trường sông Nhuệ theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT).
Nội dung Thông tin
Cơ quan có thẩm quyền UBND thành phố Hà Nội
Nhà đầu tư đề xuất dự án Tập đoàn Geleximco - Công ty cổ phần
Tổng mức đầu tư sơ bộ 75.115 tỷ đồng
Giá trị quỹ đất dự kiến thanh toán 69.106 tỷ đồng
Dự kiến nhu cầu sử dụng đất 855 ha
Thời gian thực hiện dự kiến 2026 - 2029
Loại hợp đồng PPP Xây dựng - Chuyển giao (BT)
Phạm vi thực hiện Dọc sông Nhuệ, từ cống Liên Mạc đến hết địa phận Hà Nội
Số xã, phường có dự án đi qua 19 xã, phường
Các nhóm dự án thành phần chính:
GPMB: Dự án thành phần 1.
Cải tạo, nạo vét, kè bờ: Đoạn từ Liên Mạc đến Vành đai IV và đoạn từ Vành đai IV đến hết địa phận Hà Nội.
Giao thông, hạ tầng kỹ thuật, cống thu gom: Đầu tư hai bên sông theo từng đoạn tuyến.
Xử lý nước thải: Đầu tư xây dựng các nhà máy xử lý nước thải theo quy hoạch.
Quỹ đất dự kiến thanh toán: Gồm các dự án đối ứng đã có quy hoạch phân khu với tổng quy mô khoảng 218,5 ha và các dự án đối ứng theo quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm với tổng quy mô khoảng 135 ha.
Lưu ý: Quỹ đất nêu trên mới là quỹ đất nghiên cứu để xác định quỹ đất dự kiến thanh toán. Vị trí, diện tích, thông tin quy hoạch, giá trị quỹ đất và phương thức thanh toán sẽ được xác định chính thức trong quá trình lập, thẩm định, phê duyệt dự án/Báo cáo nghiên cứu khả thi theo quy định pháp luật.
