Chiều 29/8, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố quyết định đặc xá năm 2025 (đợt 2) của Chủ tịch nước.
Tại họp báo, thông tin về các đối tượng đặc xá lần này, Thượng tướng Lê Văn Tuyến - Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, 80 năm qua, Nhà nước có 40 lần đặc xá cho các phạm nhân. Và tính riêng từ năm 2009, Chủ tịch nước ký 11 lần đặc xá cho gần 100.000 phạm nhân đủ điều kiện theo quy định.
Theo Thứ trưởng Bộ Công an, Đảng và Nhà nước tổ chức nhiều sự kiện chính trị quan trọng của cả nước. Trước đó, trong dịp 30/4, Chủ tịch nước đã ký đặc xá cho hơn 8.000 người và đợt 2 vào dịp 2/9 tới sẽ đặc xá cho 13.920 người.
"Có thể nói, năm nay có số lượng phạm nhân được đặc xá lớn nhất từ trước đến nay. Đây là chế định đặc biệt, thể hiện tính nhân đạo của Đảng, Nhà nước", ông Tuyến nhấn mạnh.
Thượng tướng Lê Văn Tuyến - Thứ trưởng Bộ Công an trả lời tại họp báo (Ảnh: Đức Tuân).
Về trường hợp cụ thể, Thứ trưởng Bộ Công an Lê Văn Tuyến cho biết, theo quyết định mới nhất, Chủ tịch nước ký quyết định đặc xá cho 13.915 phạm nhân và trong các trường hợp này không có phạm nhân nào liên quan các vụ án Ban Chỉ đạo Trung ương phòng chống tham nhũng, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo.
Ông Tuyến cũng cho hay, cựu Chủ tịch FLC Trịnh Văn Quyết và Cựu Chủ tịch HĐQT Saigon Co.op Diệp Dũng không nằm trong danh sách được hưởng đặc xá lần này. Bên cạnh đó, quyết định đặc xá lần này của Chủ tịch nước cũng không có tên ông Đinh La Thăng và Nguyễn Đức Kiên (bầu Kiên).
Về điều kiện được đề nghị đặc xá, người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, người bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn được đề nghị đặc xá phải có đủ điều kiện.
Một là có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt và được xếp loại chấp hành án phạt tù khá hoặc tốt.
Hai là đã chấp hành án phạt tù ít nhất là 1/3 thời gian với trường hợp bị phạt tù có thời hạn, nếu trước đó đã được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù thì thời hạn được giảm không được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù; đã chấp hành án phạt tù ít nhất là 14 năm đối với trường hợp bị phạt tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn, nếu sau khi đã được giảm xuống tù có thời hạn mà tiếp tục được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù thì thời hạn được giảm sau đó không được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù.
Một điều kiện khác là đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là phạt tiền, đã nộp án phí; đã thi hành xong nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác đối với người bị kết án phạt tù về các tội phạm tham nhũng.
Người được đề nghị đặc xá cũng phải thi hành xong hoặc thi hành được một phần nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác…
Với người bị kết án phạt tù có thời hạn đã chấp hành ít nhất là 1/4 thời gian và người bị kết án phạt tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn đã chấp hành ít nhất là 12 năm được đề nghị đặc xá nếu lập công lớn trong thời gian chấp hành án phạt tù, có xác nhận của trại giam, trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự công an cấp huyện hoặc cơ quan có thẩm quyền khác.
Những người này cũng được đề nghị đặc xá nếu là người có công với cách mạng hoặc người đang mắc bệnh hiểm nghèo, người đang ốm đau thường xuyên mà không tự phục vụ bản thân.
Người từ đủ 70 tuổi trở lên; người có hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn và bản thân là lao động duy nhất trong gia đình; phụ nữ có thai hoặc có con dưới 36 tháng tuổi đang ở với mẹ trong trại giam, trại tạm giam; người khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng…
Theo Quyết định của Chủ tịch nước, các trường hợp không được đề nghị đặc nếu bị kết án phạt tù về tội phản bội Tổ quốc; tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân; tội gián điệp; tội xâm phạm an ninh lãnh thổ; tội bạo loạn; tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân; tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của Nhà nước; tội làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước; tội phá rối an ninh; tội chống phá cơ sở giam giữ; tội khủng bố…
Trường hợp bản án, phần bản án hoặc quyết định của tòa án đối với người đang bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm theo hướng tăng nặng trách nhiệm hình sự, người đó không được xét đặc xá.
Trường hợp đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi phạm tội khác; trước đó đã được đặc xá hoặc có từ 2 tiền án trở lên, sẽ không được đặc xá.
Ngoài ra, người bị kết án phạt tù về tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng xâm phạm an ninh quốc gia; phạm tội giết 2 người trở lên hoặc giết người có tổ chức, có tính chất côn đồ, thực hiện tội phạm một cách man rợ; cố ý gây thương tích nhiều lần đối với một người hoặc một lần đối với nhiều người; hiếp dâm có tính chất loạn luân; hiếp dâm trẻ em… cũng thuộc những trường hợp không được đề nghị đặc xá.
Trong trường hợp đặc biệt, Chính phủ chủ trì, phối hợp với Tòa án nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao và các cơ quan, tổ chức có liên quan lập hồ sơ của người được đề nghị đặc xá để trình Chủ tịch nước xem xét, quyết định.