Những chính sách giáo dục có hiệu lực từ tháng 10/2026: 3 trường hợp du học sinh phải đền bù 100% chi phí đào tạo

Từ 8/10/2026, học bạ số có giá trị pháp lý như học bạ giấy

Theo Điều 4 Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT, học bạ số được tạo lập đúng thẩm quyền, đúng quy trình, đúng chuẩn dữ liệu, có đầy đủ nội dung theo quy định và được ký số theo quy định thì có giá trị pháp lý như học bạ giấy, được sử dụng trong hoạt động quản lý giáo dục và đào tạo, thực hiện thủ tục hành chính và các giao dịch hợp pháp có liên quan.

Đáng chú ý, theo Điều 12 Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT, học bạ số được sử dụng để phục vụ tuyển sinh, chuyển trường, xác minh thông tin về học tập, xét hoàn thành chương trình, xét lên lớp; đồng thời phục vụ công tác quản lý giáo dục và thực hiện các thủ tục hành chính có liên quan.

Khi học bạ số, bản điện tử học bạ số hoặc bản trích lục điện tử học bạ số đã đáp ứng các điều kiện theo quy định, cơ quan, tổ chức tiếp nhận không được yêu cầu người học nộp thêm học bạ giấy, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Người học hoặc người đại diện theo pháp luật của người học cũng có quyền yêu cầu cơ sở giáo dục chuyển đổi học bạ số sang văn bản giấy và không phải trả phí.

Bên cạnh đó, theo Điều 7 Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT mỗi người học được tạo lập một học bạ số duy nhất gắn với mã số hồ sơ học tập suốt đời. Việc tạo lập học bạ số được thực hiện theo từng năm học, trước ngày 30/6 hằng năm; trường hợp đặc biệt trước ngày 30/8 hằng năm.

3 trường hợp du học sinh phải đền bù 100% chi phí đào tạo

Theo Điều 13 Nghị định 86/2021/NĐ-CP được sửa đổi bổ sung bởi Điều 7 Nghị định 322/2026/NĐ-CP, du học sinh không phải là công chức, viên chức thuộc diện đi học bằng nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước hoặc theo chương trình học bổng do phía nước ngoài đài thọ được quy định tại điểm a, điểm b khoản 1 Điều 3 Nghị định 86/2021/NĐ-CP phải đền bù 100% chi phí đào tạo nếu thuộc một trong 3 trường hợp:

Tự ý bỏ học, bỏ việc trong thời gian đào tạo;

Bị kỷ luật buộc thôi học;

Không được cơ sở đào tạo cấp văn bằng, chứng chỉ tốt nghiệp.

Chi phí phải đền bù là toàn bộ chi phí đào tạo, gồm học phí, chi phí đi lại, sinh hoạt phí và các chi phí khác liên quan đến học tập đã được ngân sách nhà nước chi trả cho du học sinh và do cơ quan cử đi học cung cấp.

Tuy nhiên, du học sinh không được cấp văn bằng, chứng chỉ tốt nghiệp không phải đền bù chi phí đào tạo nếu:

Bị rủi ro do thiên tai, dịch bệnh hoặc nước đến học xảy ra chiến sự;

Bị bệnh hiểm nghèo hoặc vì lý do sức khỏe không đủ sức khỏe để tiếp tục học tập ở nước ngoài; hoặc du học sinh đã chết.

Trường hợp không được cấp văn bằng, chứng chỉ vì lý do liên quan đến an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia thì cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định việc không phải đền bù.

Đáng chú ý, người phải đền bù có thể nộp trả đầy đủ một lần hoặc nộp làm nhiều đợt, nhưng thời hạn tối đa không được vượt quá thời gian đào tạo theo quyết định cử đi học.

Ảnh minh họa: Sức khỏe & Đời sống

Từ 01/10/2026, triển khai 5 nhóm chương trình học bổng của Quỹ Học bổng Quốc gia

Theo Điều 12 Nghị định 317/2026/NĐ-CP, Quỹ tổ chức 05 nhóm chương trình học bổng, gồm:

Học bổng tài năng;

Học bổng cho người học đi học tại nước ngoài;

Học bổng theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên;

Học bổng thu hút người nước ngoài học tập, nghiên cứu tại Việt Nam;

Học bổng tạo cơ hội phát triển.

Trong đó, theo khoản 1 Điều 13, học bổng tài năng là chương trình học bổng có tính lựa chọn cao, nhằm phát hiện, khuyến khích, bồi dưỡng và phát triển người học thuộc các chương trình tài năng, người học có thành tích xuất sắc, năng khiếu, năng lực nổi trội hoặc tiềm năng phát triển đặc biệt trong học tập, nghiên cứu, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, phát triển kỹ năng nghề và các lĩnh vực ưu tiên khác, đáp ứng điều kiện, tiêu chí xét chọn của chương trình học bổng.

Theo khoản 1 Điều 17, học bổng tạo cơ hội phát triển là chương trình học bổng nhằm khuyến khích, hỗ trợ người học trong học tập, nghiên cứu, phát triển kỹ năng nghề gắn với nhu cầu thị trường lao động, hội nhập quốc tế và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn; ưu tiên người học gặp khó khăn trong tiếp cận cơ hội học tập, nghiên cứu, phát triển kỹ năng nghề hoặc thuộc ngành, lĩnh vực, địa bàn cần khuyến khích, hỗ trợ.

Các khoản hỗ trợ của Quỹ có thể bao gồm học phí, sinh hoạt phí, chi phí học tập, nghiên cứu, thực hành, thực tập, phát triển kỹ năng nghề, năng lực số, ngoại ngữ, đi lại, bảo hiểm, thị thực, cư trú, cùng một số chi phí phục vụ nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp... tùy từng chương trình học bổng. (Theo khoản 2 Điều 18)

Một điểm cần lưu ý là nếu người học đã được hỗ trợ một khoản chi cụ thể từ chương trình, đề án hoặc chính sách khác sử dụng ngân sách nhà nước trong cùng thời gian thì Quỹ không sử dụng nguồn ngân sách nhà nước để hỗ trợ lại khoản chi đó; tuy nhiên có thể xem xét hỗ trợ nội dung khác, phần chênh lệch hoặc phần bổ sung. (Theo khoản 4 Điều 19)

Vận hành Quỹ Học bổng Quốc gia

Nghị định số 317/2026/NĐ-CP ngày 11/8/2026 của Chính phủ quy định về tổ chức, quản lý và sử dụng Quỹ Học bổng Quốc gia chính thức có hiệu lực từ ngày 1/10/2026.

Quỹ được thành lập nhằm hỗ trợ người học trong học tập, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, phát triển kỹ năng nghề, năng lực số và khả năng hội nhập học thuật quốc tế.

Quỹ đồng thời hướng tới thu hẹp chênh lệch cơ hội học tập giữa các vùng, miền và nhóm đối tượng; ưu tiên người học thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, các ngành, lĩnh vực ưu tiên và những lĩnh vực có nhu cầu nhân lực cao.

Các nhóm chương trình học bổng gồm học bổng tài năng, học bổng cho người học đi học tại nước ngoài, học bổng theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, học bổng thu hút người nước ngoài học tập, nghiên cứu tại Việt Nam và học bổng tạo cơ hội phát triển.

Học sinh năng khiếu đi tập huấn đội tuyển quốc gia có thể học trực tuyến

Theo khoản 7 Điều 20 Quy chế ban hành kèm Thông tư 69/2026/TT-BGDĐT, đối với học sinh có quyết định của cơ quan có thẩm quyền tập trung tham gia tập huấn, biểu diễn, thi đấu đội tuyển cấp quốc gia trở lên, nhà trường phải xây dựng phương án tổ chức dạy học phù hợp với điều kiện thực tế.

Đáng chú ý, nhà trường có thể tổ chức dạy học trực tuyến khi cần thiết để bảo đảm việc học tập của học sinh không bị gián đoạn. Thời gian dạy học được bố trí linh hoạt, phù hợp với lịch tập huấn, biểu diễn, thi đấu; đồng thời, nhà trường có trách nhiệm hỗ trợ học tập, bố trí học bù, tổ chức kiểm tra, đánh giá phù hợp và bảo đảm học sinh hoàn thành Chương trình giáo dục phổ thông.

Ngoài ra, đối với học sinh tham gia tập huấn, biểu diễn, thi đấu đội tuyển cấp tỉnh hoặc học sinh được nhà trường cử đi biểu diễn, thi đấu, Thông tư cũng yêu cầu bảo đảm việc hoàn thành Chương trình giáo dục phổ thông và bố trí học bù, kiểm tra, đánh giá phù hợp trong các trường hợp tương ứng.

Trên đây là thông tin về việc Chính sách mới về giáo dục hiệu lực tháng 10/2026...