Người dân cần thận trọng kẻo mất tiền "oan" với "bẫy" ẩn phí bảo hiểm khi đặt xe công nghệ, giao đồ ăn

Người dùng có thể phải trả thêm chi phí mà không biết

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) vừa phát đi cảnh báo về việc một số ứng dụng số như gọi xe, đặt đồ ăn tích hợp sẵn các gói bảo hiểm, hỗ trợ, dịch vụ ưu tiên... khiến người tiêu dùng có thể phát sinh thêm chi phí nếu không kiểm tra kỹ trước khi thanh toán, thông tin trên báo Dân trí.

Theo đó, không ít người tiêu dùng chỉ nhận ra mình đã sử dụng thêm một dịch vụ bổ sung khi kiểm tra lại hóa đơn hoặc tổng số tiền thanh toán sau khi giao dịch được hoàn tất. Trong một số trường hợp, các dịch vụ này được tích hợp sẵn trong quy trình giao dịch hoặc việc thay đổi lựa chọn đòi hỏi người tiêu dùng phải thực hiện thêm thao tác

Việc doanh nghiệp cung cấp thêm các dịch vụ bổ sung như bảo hiểm, gói hỗ trợ, dịch vụ ưu tiên... khi đặt xe, mua vé hay đặt phòng là xu hướng phổ biến trong nền kinh tế số và có thể mang lại lợi ích cho người tiêu dùng. Nhưng người tiêu dùng cần được cung cấp đầy đủ thông tin về quyền lợi, mức phí, điều kiện áp dụng cũng như tính chất tự nguyện của các dịch vụ này để có thể đưa ra lựa chọn phù hợp trước khi sử dụng dịch vụ. 

Thực tế, theo khảo sát của phóng viên báo Dân trí, trên nhiều ứng dụng gọi xe công nghệ hiện nay, bên cạnh cước vận chuyển, người dùng còn có thể phải trả thêm một khoản phí cho bảo hiểm chuyến đi.

Trên một số nền tảng, tùy chọn tham gia bảo hiểm được cài đặt sẵn, trong khi không phải ai cũng nhận biết hoặc có nhu cầu sử dụng. Nếu không kiểm tra kỹ và chủ động bỏ chọn trước khi xác nhận giao dịch, khoản phí này sẽ được tự động cộng vào tổng số tiền thanh toán.

Báo Công Thương cho biết thêm, theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, điều đáng quan tâm không nằm ở giá trị lớn hay nhỏ của khoản phí phát sinh mà ở việc người tiêu dùng có thực sự được cung cấp đầy đủ thông tin và có điều kiện để đưa ra quyết định một cách chủ động hay không. Khi thông tin chưa được thể hiện đầy đủ, rõ ràng hoặc việc thay đổi lựa chọn chưa thuận tiện, khả năng nhận biết và thực hiện quyền lựa chọn trên thực tế của người tiêu dùng có thể bị ảnh hưởng.

Trong môi trường số, người tiêu dùng thường đưa ra quyết định trong thời gian ngắn. Sau khi đã lựa chọn dịch vụ, nhập thông tin và thực hiện nhiều bước giao dịch, phần lớn có xu hướng nhanh chóng hoàn tất thanh toán mà ít kiểm tra lại toàn bộ các lựa chọn hoặc các khoản phí phát sinh. Vì vậy, việc thiết kế quy trình giao dịch minh bạch, dễ nhận biết và thuận tiện trong việc lựa chọn hoặc từ chối các dịch vụ bổ sung ngày càng trở nên quan trọng.

Uỷ ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết, theo Khoản 2 Điều 4 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, người tiêu dùng có quyền được cung cấp thông tin kịp thời, chính xác, đầy đủ về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và nội dung giao dịch. Đây là cơ sở để người tiêu dùng cân nhắc đầy đủ lợi ích, chi phí và những rủi ro có thể phát sinh trước khi quyết định sử dụng dịch vụ.

Bên cạnh đó, Khoản 3 Điều 4 của Luật quy định người tiêu dùng có quyền lựa chọn sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, tổ chức, cá nhân kinh doanh theo nhu cầu và điều kiện thực tế; quyết định tham gia hoặc không tham gia giao dịch cũng như thỏa thuận các nội dung của giao dịch. Đây là một trong những quyền cơ bản nhằm bảo đảm sự bình đẳng giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho rằng, trong môi trường số, việc bảo đảm quyền lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có cung cấp thông tin hay không mà còn phụ thuộc vào cách thức thông tin được thể hiện và cách thức người tiêu dùng thực hiện các thao tác trong quá trình giao dịch.

Chủ động kiểm tra kỹ các khoản phí

Từ góc độ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến nghị người tiêu dùng cần chủ động kiểm tra kỹ các khoản phí và dịch vụ đi kèm trước khi xác nhận giao dịch; đọc kỹ thông tin về các dịch vụ bổ sung, đặc biệt là bảo hiểm, dịch vụ ưu tiên hoặc các tiện ích gia tăng; đồng thời dành thời gian rà soát lại các lựa chọn trong bước xác nhận giao dịch.

Đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh, cơ quan này khuyến nghị cần tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; công khai đầy đủ, chính xác và dễ tiếp cận các thông tin về dịch vụ bổ sung, mức phí, quyền lợi và điều kiện áp dụng.

Đồng thời, doanh nghiệp cần thiết kế quy trình giao dịch theo hướng minh bạch, tạo điều kiện để người tiêu dùng dễ dàng nhận biết và phân biệt giữa dịch vụ chính với các dịch vụ bổ sung; tôn trọng quyền lựa chọn của người tiêu dùng và thường xuyên rà soát, hoàn thiện quy trình cung cấp thông tin theo hướng lấy người tiêu dùng làm trung tâm.