Nga thành công khắc chế tên lửa Flamingo, Ukraine đau đầu tìm cách xoay chuyển tình thế?

Theo Euromaidan Press, Nga được cho là đã đánh chặn phần lớn tên lửa hành trình tầm xa FP-5 Flamingo mà Ukraine phóng trong những tuần gần đây. Chỉ một số ít tên lửa, có giá khoảng 500.000 USD mỗi quả, được ghi nhận đánh trúng mục tiêu. Diễn biến này cho thấy mạng lưới phòng không Nga đang thích nghi với loại vũ khí tấn công tầm xa mới của Ukraine.

Câu hỏi đặt ra hiện nay là Nga có thể duy trì hiệu quả đánh chặn trong bao lâu, trong khi Ukraine tiếp tục cải tiến Flamingo và tìm cách xuyên thủng hệ thống phòng thủ đối phương.

Phần lớn Flamingo bị đánh chặn

Trong đêm 6/8, Lữ đoàn Tên lửa số 19 của quân đội Ukraine được cho là đã phóng ít nhất 3 tên lửa FP-5 Flamingo, mỗi quả nặng khoảng 6 tấn và sử dụng động cơ phản lực, nhằm về phía tỉnh Tyumen ở miền Tây Siberia. Theo dữ liệu theo dõi công khai do AMK Mapping tổng hợp, các tên lửa đã di chuyển khoảng 2.500 km trước khi mất dấu.

Đây được xem là diễn biến tiếp nối giai đoạn khó khăn đối với chiến dịch tấn công tầm xa của Ukraine. AMK Mapping thống kê Nga đã đánh chặn 10 trong số 11 tên lửa Flamingo được phóng kể từ ngày 1/7. Tuy nhiên, đây chỉ là số liệu được tổng hợp từ nguồn tin công khai, chưa có thông tin chính thức từ Nga hoặc Ukraine để xác nhận.

Trước đó, trong khoảng ngày 24-25/7, Flamingo đã chứng minh khả năng tấn công sâu vào lãnh thổ Nga khi ít nhất một tên lửa đánh trúng nhà máy Avitek thuộc Tập đoàn Chế tạo Máy Vyatka ở tỉnh Kirov, cách biên giới Ukraine khoảng 1.300 km.

Ông Michael Bohnert, chuyên gia thuộc RAND, nhận định có thể hai tên lửa Flamingo đã đánh trúng cơ sở này và gây ra thiệt hại có thể quan sát được.

A-50U đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới phòng không Nga

Một trong những yếu tố được cho là giúp Nga nâng cao khả năng đánh chặn Flamingo là việc tăng cường giám sát trên không. Trong đó, máy bay cảnh báo sớm Beriev A-50U đang đóng vai trò đáng chú ý.

Với radar đặt trên thân, A-50U có thể tuần tra dọc những hướng mà tên lửa Ukraine nhiều khả năng sử dụng để thâm nhập sâu vào lãnh thổ Nga, qua đó hỗ trợ các đơn vị phòng không mặt đất phát hiện và đánh chặn mục tiêu.

Trước khi Nga tăng cường biện pháp đối phó, Flamingo từng xuyên qua mạng lưới phòng thủ với tỷ lệ đáng kể. Trong đêm 9-10/6, Lữ đoàn Tên lửa số 19 của Ukraine được cho là đã phóng 5 tên lửa Flamingo nhằm vào nhà máy điện tử VNIIR-Progress tại Cheboksary, cách biên giới Ukraine khoảng 960 km.

Hai tên lửa đã đánh trúng nhà máy, Flamingo được trang bị đầu đạn khoảng 1.150 kg, thuộc nhóm vũ khí tấn công tầm xa có đầu đạn lớn nhất mà Ukraine đang sở hữu.

Tuy nhiên, Nga nhanh chóng điều chỉnh chiến thuật. Ngày 4/7, một máy bay A-50U được cho là đã hỗ trợ các đơn vị tên lửa phòng không mặt đất phát hiện và đánh chặn 5 tên lửa FP-5 đang hướng về Votkinsk, địa điểm cách Ukraine khoảng 1.360 km.

Lợi thế của A-50U nằm ở khả năng hoạt động ở độ cao lớn, nhờ đó radar trên máy bay có thể phát hiện các mục tiêu bay thấp từ khoảng cách xa hơn so với nhiều radar đặt trên mặt đất. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng khi đối phó tên lửa hành trình vốn thường tận dụng địa hình và độ cao thấp để tránh bị phát hiện.

Ukraine trước đó đã nhiều lần tìm cách vô hiệu hóa đội A-50U bằng UAV và tên lửa. Các cuộc tấn công được cho là đã phá hủy 2 chiếc và làm hư hại ít nhất 2 chiếc khác, khiến số A-50U còn khả năng hoạt động của Nga giảm xuống không quá 5 chiếc. Dù số lượng hạn chế, Moscow được cho là đang ưu tiên sử dụng lực lượng này để đối phó các cuộc tấn công bằng Flamingo.

Ukraine tìm cách giúp Flamingo bay thấp hơn

Trước khả năng đánh chặn ngày càng hiệu quả của Nga, nhà sản xuất Fire Point được cho là đang tiếp tục nâng cấp FP-5 nhằm tăng khả năng sống sót.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là điều chỉnh hệ thống đo độ cao, cho phép tên lửa duy trì hành trình ở độ cao thấp hơn. Khi bay sát mặt đất, Flamingo có thể tận dụng địa hình để hạn chế khả năng bị radar phát hiện và theo dõi.

Dù vậy, những cải tiến này hiện chưa tạo ra thay đổi rõ rệt về tỷ lệ tên lửa xuyên thủng mạng lưới phòng không Nga. Các dữ liệu nguồn mở gần đây cho thấy Moscow vẫn đang duy trì khả năng đánh chặn đáng kể đối với FP-5.

Cuộc đối đầu giữa Flamingo và mạng lưới phòng không Nga vì thế đang trở thành một cuộc chạy đua công nghệ và chiến thuật. Trong khi Ukraine tìm cách giúp tên lửa bay thấp hơn, khó bị phát hiện hơn và tấn công sâu hơn, Nga tiếp tục tận dụng các máy bay cảnh báo sớm A-50U cùng hệ thống phòng không mặt đất để phát hiện và vô hiệu hóa loại vũ khí tầm xa này.