Nâng ngưỡng chịu thuế lên 1 tỷ đồng/năm: "Cú hích" cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ

Khoảng 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh được hưởng lợi

Chính phủ ban hành Nghị định số 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và Nghị định số 320/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026.

Điểm đáng chú ý trong Nghị định là Chính phủ quy định ngưỡng miễn thuế với cá nhân, hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm, gấp đôi mức hiện hành. Theo đó, cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng.

Cùng với việc nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế cho cá nhân, hộ kinh doanh, Nghị định số 141/2026/NĐ-CP còn bổ sung quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam có tổng doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống/năm.

Đây là lần đầu tiên quy định ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức 1 tỷ đồng trở xuống/năm, tương đương với ngưỡng miễn thuế của cá nhân và hộ kinh doanh. Điều này sẽ tạo động lực cho việc chuyển đổi từ hộ kinh doanh thành doanh nghiệp và thành lập doanh nghiệp mới.

Ngoài ra, nghị định mới còn quy định việc bù trừ, hoàn trả kiêm bù trừ thu ngân sách cho cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, giúp giảm áp lực chi phí đầu vào, chủ động hơn trong việc đầu tư sản xuất, kinh doanh.

Theo số liệu của cơ quan thuế, hiện cả nước có khoảng 2.556.042 hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm. Với việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng/năm, dự kiến số giảm thu ngân sách nhà nước là khoảng 16.650 tỷ đồng so với năm 2025 (thu theo chế độ thuế khoán và ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế là 100 triệu đồng/năm) và giảm khoảng 4.850 tỷ đồng so với chính sách điều chỉnh ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm.

Trao đổi với PV Đời sống & Pháp luật về vấn đề này, ông Trần Mạnh Hoàng Việt, Giám đốc công ty CP Đầu tư và Đào tạo Leadon Việt Nam cho rằng việc nâng ngưỡng doanh thu không phải chịu thuế đối với khu vực hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm là một bước đi rất tích cực. Khu vực hộ kinh doanh sẽ được hưởng lợi rất lớn từ chính sách này.

"Theo tôi, tác động rõ nét nhất của quy định nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng/năm là góp phần giảm áp lực đáng kể cho khu vực kinh doanh nhỏ và siêu nhỏ.

Thực tế, phần lớn hộ kinh doanh tại Việt Nam không có biên lợi nhuận cao. Nhiều trường hợp doanh thu nhìn qua khá lớn, nhưng sau khi trừ các chi phí như thuê mặt bằng, nhân công, nguyên vật liệu, vận chuyển, lãi vay hay hao hụt hàng hóa, phần lợi nhuận thực tế còn lại không nhiều.

Do đó, việc nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế lên 1 tỷ đồng/năm giúp chính sách thuế tiệm cận sát hơn với thực tiễn hoạt động kinh doanh. Đây cũng là cách tiếp cận hợp lý khi thừa nhận rằng doanh thu không đồng nghĩa với thu nhập hay lợi nhuận", ông Việt phân tích.

Ông Việt cho biết thêm, đây là cách Nhà nước thừa nhận rằng, doanh thu không đồng nghĩa với thu nhập. Tác động tích cực có thể nhìn ở ba điểm.

Thứ nhất, hộ siêu nhỏ có thêm dư địa để tồn tại, tái đầu tư và phục hồi sau giai đoạn chi phí đầu vào tăng, sức mua biến động; thứ hai, chính sách giúp giảm gánh nặng tuân thủ cho nhóm kinh doanh rất nhỏ, vốn chưa có đủ năng lực kế toán, hóa đơn, phần mềm và nhân sự tài chính; thứ ba, việc nâng ngưỡng tạo ra một “vùng đệm” hợp lý để hộ kinh doanh phát triển tự nhiên hơn, thay vì vừa tăng doanh thu một chút đã cảm thấy áp lực về thuế, hóa đơn và thủ tục.

Tuy nhiên, cần phải hiễu rõ chính sách này không phải là “nới lỏng quản lý” mà là quản lý có phân tầng. Hộ nhỏ thì hỗ trợ và đơn giản hóa. Hộ lớn hơn thì phải minh bạch, kê khai và kết nối dữ liệu đầy đủ hơn. Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, ngưỡng doanh thu được nâng từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm; nhóm trên 1 tỷ đồng phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc hóa đơn điện tử từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

"Theo tôi, mức 1 tỷ đồng là hợp lý hơn so với các ngưỡng cũ, nhưng chưa phải là điểm kết thúc của cải cách. Cần nhớ rằng 1 tỷ đồng/năm tương đương khoảng 83 triệu đồng/tháng. Với nhiều ngành như ăn uống, bán lẻ, tạp hóa, thời trang, dịch vụ nhỏ, con số này không hề lớn nếu tính theo doanh thu. Một quán ăn nhỏ, một cửa hàng bán lẻ, một hộ kinh doanh online có thể đạt vài chục đến hơn 80 triệu đồng doanh thu mỗi tháng, nhưng lợi nhuận thực có thể chỉ còn 5-15% tùy ngành.

Nếu biên lợi nhuận chỉ 10%, doanh thu 1 tỷ đồng/năm chỉ tạo ra khoảng 100 triệu đồng lợi nhuận trước các chi phí cá nhân và rủi ro kinh doanh. Vì vậy, đánh thuế chỉ dựa trên doanh thu mà không tính đến đặc thù ngành nghề, biên lợi nhuận và chi phí đầu vào có thể dẫn đến cảm giác chưa công bằng.

Trong bối cảnh chi phí thuê mặt bằng, nhân công, nguyên vật liệu, logistics, quảng cáo số và chi phí tuân thủ đều tăng, việc nâng ngưỡng lên 1 tỷ đồng là bước đi phù hợp. Nó phản ánh đúng hơn sức chịu đựng của hộ kinh doanh nhỏ.

Tuy nhiên, tôi cho rằng về dài hạn, chính sách không nên chỉ dừng ở một con số cứng. Cần có cơ chế rà soát định kỳ theo lạm phát, biến động chi phí và đặc thù ngành. Một hộ bán tạp hóa doanh thu 1 tỷ đồng khác rất xa một hộ làm dịch vụ có biên lợi nhuận cao. Một hộ bán hàng online có chi phí quảng cáo lớn cũng khác một hộ kinh doanh truyền thống.

Vì vậy, mức 1 tỷ đồng là hợp lý ở thời điểm hiện nay, nhưng cần được xem như một ngưỡng động, có thể điều chỉnh theo dữ liệu kinh tế và hành vi thị trường".

                             Ông Trần Mạnh Hoàng Việt, Giám đốc công ty CP Đầu tư và Đào tạo Leadon Việt Nam

“Phao hỗ trợ” cho khu vực kinh doanh siêu nhỏ và tầm nhìn dài hạn

Phân tích về những yếu tố tác động đến thu ngân sách nhà nước cũng như tác động đến người dân và doanh nghiệp khi nâng ngưỡng doanh thu không phải chịu thuế cho hộ kinh doanh, ông Việt cho rằng việc nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế cho hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm chắc chắn sẽ tác động đến nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, về lâu dài, khi doanh nghiệp và cá nhân phát triển, sẽ đóng góp trở lại cho ngân sách ổn định và bền vững hơn.

Theo ông Việt, khi nâng ngưỡng lên 1 tỷ đồng, chắc chắn một phần hộ kinh doanh trước đây thuộc diện nộp thuế sẽ không còn phải nộp hoặc được giảm nghĩa vụ thuế. Nhưng bài toán ngân sách không chỉ là “thu được bao nhiêu từ nhóm nhỏ nhất” mà cần nhìn cả ba lớp.

Một là chi phí quản lý thuế. Nếu thu từ một nhóm rất nhỏ nhưng chi phí quản lý, kiểm tra, tranh chấp, hướng dẫn, kê khai lại lớn, thì hiệu quả thu ngân sách ròng không cao.

Hai là sức sống của khu vực kinh doanh nhỏ. Nếu giảm áp lực thuế giúp hộ kinh doanh tồn tại, mở rộng, thuê thêm lao động, tăng mua hàng, tăng giao dịch qua hệ thống chính thức, thì Nhà nước vẫn có thể thu được gián tiếp qua VAT ở chuỗi cung ứng, thuế thu nhập của nhà cung cấp, thuế doanh nghiệp khi hộ lớn lên.

Ba là khả năng mở rộng cơ sở thuế trong tương lai. Một chính sách thuế tốt không chỉ tối đa hóa thu trong năm nay, mà còn phải làm cho nền kinh tế muốn lớn lên, muốn minh bạch hơn và muốn đi vào hệ thống chính thức hơn. Do đó, vị chuyên gia này cho rằng giảm thu ngắn hạn là cái giá có thể chấp nhận được, nếu đổi lại là một hệ thống thuế đơn giản hơn, công bằng hơn và tạo động lực để khu vực hộ kinh doanh phát triển thành doanh nghiệp chính thức. Vấn đề quan trọng không phải là có giảm thu hay không, mà là phần giảm thu đó có tạo ra tăng trưởng, minh bạch và mở rộng cơ sở thuế trong tương lai hay không.

Quy định mới không chỉ giảm áp lực tài chính, mà còn tạo thêm cơ hội để các hộ kinh doanh ổn định hoạt động, từng bước mở rộng quy mô. Ghi nhận thực tế của PV tại các cửa hàng kinh doanh khu vực TP. Hà Nội, không khí trở nên rộn ràng hơn. Tâm lý của phần lớn tiểu thương, hộ kinh doanh cũng trở nên thoải mái hơn khi không còn phải quá lo lắng về nghĩa vụ thuế như trước.

Chị Nguyễn Thuỳ, chủ một quán ăn ở phường Từ Liêm, Hà Nội chia sẻ, chính sách này không chỉ giúp các hộ kinh doanh giảm gánh nặng, mà còn thể hiện sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời của Nhà nước đối với khu vực kinh tế cá thể. Việc giảm áp lực thuế trong giai đoạn hiện nay là nguồn động viên thiết thực, giúp hộ kinh doanh ổn định hoạt động. Khi áp lực chi phí được chia sẻ, các hộ kinh doanh cũng sẽ có thêm động lực để đầu tư, mở rộng quy mô, cải thiện chất lượng sản phẩm, dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Cùng đề cập việc nâng ngưỡng chịu thuế lên 1 tỷ đồng/năm, anh Cấn Ngọc Tân, hộ kinh doanh đồ thể thao tại xã Phúc Thọ, Hà Nội cho biết, dù quy mô cửa hàng không lớn, doanh thu hằng năm cũng chưa đạt 1 tỷ đồng, song anh rất phấn khởi với chính sách này. 

Việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng/năm giúp các hộ kinh doanh nhỏ giảm bớt áp lực trong giai đoạn chi phí mặt bằng, vận chuyển và nhập hàng vẫn ở mức cao. Tuy nhiên, điều mà các hộ kinh doanh luôn hướng tới vẫn là phát triển doanh thu để hoạt động ổn định và có điều kiện thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế với Nhà nước.

“Chúng tôi rất ủng hộ chính sách hỗ trợ của Nhà nước dành cho hộ kinh doanh nhỏ. Nhưng thực tế, ai kinh doanh cũng mong doanh thu ngày càng tốt hơn, thậm chí vượt ngưỡng miễn thuế để có thêm thu nhập, mở rộng cửa hàng và thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước. Khi việc kinh doanh thuận lợi thì việc nộp thuế cũng là điều bình thường và cần thiết”, anh Tân chia sẻ.

Đề xuất 5 giải pháp để chính sách phát huy hiệu quả

Để chính sách nâng ngưỡng chịu thuế phát huy hiệu quả thực chất, tránh thất thu hoặc lợi dụng chính sách, ông Trần Mạnh Hoàng Việt cho rằng cần có 5 nhóm giải pháp đi kèm rất quan trọng.

Nghị định số 141/2026/NĐ-CP nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế lên 1 tỷ đồng/năm là một tin rất vui đối với nhiều hộ, cá nhân kinh doanh. Tuy nhiên, cơ quan thuế đưa ra khuyến cáo, hộ kinh doanh không nên lợi dụng chính sách để “tách hộ”, “tách doanh thu” nhằm né nghĩa vụ thuế.

Theo cơ quan thuế, nếu việc tách hộ là độc lập thật sự về địa điểm, vốn, tài sản, hoạt động kinh doanh, doanh thu, chi phí và trách nhiệm pháp lý, thì pháp luật không cấm. Nhưng nếu chỉ tách trên giấy, còn thực tế vẫn hoạt động kinh doanh chung, thì đây là dấu hiệu rủi ro.

Hiện nay, cơ quan thuế hoàn toàn có đủ dữ liệu để quản lý, đối chiếu và nhận diện rủi ro. Do đó, không phải cứ chia nhỏ tên hộ là dữ liệu cũng “chia nhỏ” theo. Nếu cùng một hoạt động kinh doanh, cùng dòng tiền, cùng địa điểm, cùng người điều hành hoặc có dấu hiệu liên quan bất thường, cơ quan thuế có cơ sở để rà soát, kiểm tra và xử lý theo quy định.

Thứ nhất, phải quản lý theo dữ liệu, không chỉ theo tự kê khai. Dòng tiền qua ngân hàng, hóa đơn điện tử, dữ liệu sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển, ví điện tử và máy POS cần được kết nối hợp lý. Không phải để gây khó cho hộ kinh doanh, mà để tránh tình trạng doanh thu thực tế cao nhưng chia nhỏ, giấu doanh thu hoặc đứng tên nhiều hộ khác nhau.

Thứ hai, cần chống hành vi chia tách nhân tạo. Khi ngưỡng là 1 tỷ đồng, có thể phát sinh tình trạng một hoạt động kinh doanh bị tách thành nhiều hộ, nhiều mã số, nhiều người thân đứng tên để né vượt ngưỡng. Vì vậy, cần có tiêu chí nhận diện quan hệ liên kết, cùng địa điểm, cùng thương hiệu, cùng tài khoản nhận tiền, cùng chuỗi cung ứng hoặc cùng người kiểm soát thực tế.

Thứ ba, cần hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số kế toán. Nhiều hộ không cố tình trốn thuế, họ chỉ không biết ghi chép, không biết dùng phần mềm, không hiểu hóa đơn điện tử. Nếu chỉ siết mà không hỗ trợ, họ sẽ sợ. Nhà nước nên có bộ công cụ rất đơn giản: app ghi nhận doanh thu, mẫu sổ thu chi, hướng dẫn kê khai theo ngành, video hướng dẫn, đường dây hỗ trợ và chương trình đào tạo miễn phí.

Thứ tư, cần thiết kế lộ trình chuyển đổi lên doanh nghiệp. Khi hộ kinh doanh vượt 1 tỷ, 3 tỷ, 5 tỷ đồng doanh thu, họ cần thấy lợi ích của việc lên doanh nghiệp: vay vốn tốt hơn, ký hợp đồng lớn hơn, được khấu trừ chi phí hợp lý hơn, xây dựng thương hiệu tốt hơn, có tư cách pháp lý rõ hơn. Nếu chuyển đổi mà chỉ thấy thêm nghĩa vụ, họ sẽ né.

Thứ năm, cần truyền thông chính sách thật rõ. Người dân cần hiểu, dưới 1 tỷ đồng không có nghĩa là không cần đăng ký, không cần quản lý, không cần minh bạch. Đây là chính sách hỗ trợ hộ nhỏ, không phải “vùng trắng thuế”. Còn khi đã vượt ngưỡng, việc sử dụng hóa đơn điện tử và kê khai minh bạch là nghĩa vụ bình thường của một chủ thể kinh doanh đang lớn lên.