Lào Cai đẩy mạnh nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Nhằm hỗ trợ, thu hút đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn tác động mạnh mẽ vào thực tiễn cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Tiềm năng thu hút đầu tư

Những năm qua, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi luôn được Lào Cai xác định là khu vực có vị trí chiến lược đặc biệt trong phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng - an ninh. Để khai thác tiềm năng, lợi thế vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi không chỉ là nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Từng bước nhanh chóng thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.

Hiện nay, dù còn nhiều khó khăn về điều kiện kinh tế, hạ tầng và nguồn nhân lực, nhưng đây cũng là khu vực có nhiều tiềm năng rất lớn để thu hút đầu tư. Các vùng dân tộc thiểu sổ và miền núi thường có lợi thế như: đất đai rộng lớn, khí hậu đa dạng, tài nguyên phong phú, bản sắc văn hóa độc đáo... Trong đó, đầu tiên và đáng kể nhất chính là tiềm năng phát triển du lịch nghỉ dưỡng, du lịch thiên nhiên của vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Có thể nói, tại các vùng dân tộc thiểu số và miền núi hiện nay cơ bản đều giữ bản làng nguyên sơ, ẩm thực đặc trưng và lối sống truyền thống, trở thành những lợi thế to lớn trong việc thu hút nguồn lực đầu tư tư nhân để phát triển ngành công nghiệp không khói.

Thực tế thời gian qua cho thấy với cảnh sắc hùng vĩ, nguyên sơ, di sản văn hóa đa dạng đã khiến nhiều vùng dân tộc thiểu số trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút khách du lịch, đặc biệt là khách nước ngoài. Du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm văn hóa có thể trở thành nguồn thu chủ lực nếu được đầu tư bài bản. Nhiều địa phương đã chứng minh điều này như: Mô hình du lịch cộng đồng ở các xã Tả Phìn, Tả Van nổi tiếng với mô hình Homestay, Trekking… khám phá văn hóa người mông, Dao và ruộng bậc thang, du lịch Sa Pa, Bắc Hà, Bảo Yên, Văn Bàn, Cốc San (Lào Cai) mang đạm dấu ấn kiến trúc và sinh hoạt cộng đồng vùng cao, giữ gìn nguyên bản sắc… mô hình trải nghiệm văn hóa bản địa kết hợp bảo tồn thiên nhiên, nổi bật với các bản làng truyền thống của đồng bào Mông, Tày, Dao đang thu hút đông đảo du khách và tạo việc làm cho hàng nghìn hộ dân.

Bên cạnh tiềm năng du lịch, các khu vực dân tộc thiểu số và miền núi sinh sống cũng có nhiều lợi thế để phát triển lĩnh vực nông nghiệp. Phát triển nông nghiệp chất lượng cao, dược liệu, cây đặc sản bản địa hoặc nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phù hợp với điều kiện tự nhiên như: Vùng trồng quế ở Văn Yên (Lào Cai) của đồng bào người Dao đỏ vẫn được duy trì và phát huy. Không chỉ dừng lại ở tập quán, đây còn là một mô hình phát triển bền vững, kết hợp hài hòa giữa kinh tế, văn hóa và môi trường, vừa góp phần tạo sinh kế lâu dài…

Chính sách hỗ trợ đẩy mạnh nguồn lực

Trong bối cảnh đó, việc hỗ trợ thu hút đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn tác động mạnh mẽ đến sinh kế của người dân. Do vậy, trong những năm gần đây, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút đầu tư vào vùng khó khăn. Nổi bật nhất là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 theo theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, với tổng nguồn lực rất lớn tập trung vào hạ tầng, phát triển sản xuất, đào tạo nghề và cải thiện dịch vụ y tế - giáo dục.

Mới đây nhất, Thông tư số 02/2026/TT-BDTTG ngày 04/6/2026 của Bộ Dân tộc và Tôn giáo hướng dẫn một số nội dung Hợp phần thứ hai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, giai đoạn I: Từ năm 2026 đến năm 2030 thuộc thẩm quyền quản lý nhà nước của Bộ này cũng quy định rõ về hỗ trợ thúc đẩy khởi sự kinh doanh, khởi nghiệp, thu hút đầu tư vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Thực hiện công tác dân tộc giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trên địa bàn tỉnh - Ảnh nguồn CTTĐT Lào Cai

Theo đó, Nhà nước hỗ trợ trực tiếp đối với đối tượng có phương án khởi sự kinh doanh, khởi nghiệp, thu hút đầu tư tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, gồm: người dân, hộ, nhóm hộ; ưu tiên phụ nữ dân tộc thiểu số, phụ nữ là chủ hộ nghèo, phụ nữ đơn thân, phụ nữ khuyết tật, nạn nhân bạo lực gia đình, nạn nhân mua bán người, thanh niên, sinh viên, trí thức trẻ, thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự, người lao động hồi hương. Đồng thời, hỗ trợ đối với các bên tham gia liên kết hỗ trợ như: doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức kinh tế - xã hội có hoạt động sản xuất, thu mua, tiêu thụ, sử dụng lao động hoặc hỗ trợ đầu ra cho sản phẩm vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Việc hỗ trợ tập trung vào các nội dung như: Hỗ trợ tiếp cận đối với nguồn lực về vốn, khoa học - công nghệ, thông tin thị trường, góp phần mở rộng cơ hội liên kết, hợp tác sản xuất, tiêu thụ sản phẩm; Hỗ trợ tuyên truyền, quảng bá, tổ chức các sự kiện xúc tiến thương mại, xúc tiến tiêu thụ sản phẩm vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi từ các mô hình khởi nghiệp...

Song song với các chương trình mục tiêu Quốc gia được triển khai có hiệu quả. Đảng bộ, Chính quyền tỉnh Lào Cai chú trọng tập trung trong chính sách cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý hành chính, tinh giản thủ tục và tạo kênh đối thoại trực tiếp giữa doanh nghiệp - chính quyền - người dân. Việc cam kết đồng hành dài hạn, giải quyết khó khăn kịp thời đã giúp nhiều nhà đầu tư tin tưởng hơn khi lựa chọn vùng khó để phát triển. Một số địa phương còn tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư riêng cho vùng dân tộc thiểu số nhằm giới thiệu tiềm năng và tìm kiếm đối tác chiến lược, đồng thời đưa ra các cam kết đồng hành mạnh mẽ. Góp phần cải thiện hạ tầng, an sinh xã hội.

Thu hút đầu tư, tạo nguồn lực xây dựng và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số bền vững, thời gian qua, tỉnh Lào cai đã tập trung thực hiện cải cách thủ tục hành chính; rà soát, xác định danh mục các dự án, địa bàn và dành nhiều ưu tiên, ưu đãi đầu tư về các địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, các xã phường ở vùng cao, biên giới... Bằng nhiều cơ chế ưu đãi đang được triển khai, bao gồm miễn giảm thuế, hỗ trợ mặt bằng, tiếp cận tín dụng ưu đãi, cũng như chính sách quảng bá, kết nối cung cầu... Nhằm cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ của Chiến lược công tác dân tộc theo chỉ đạo của Trung ương; tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của các cấp, các ngành về công tác dân tộc; phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Năm 2026, Tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu phát triển nhanh, toàn diện và bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, các dân tộc; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân; bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc; giữ vững quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội./.