Lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo chấm thi Ngữ văn bằng rubric

Thông tin về công tác chấm thi môn văn tại cuộc họp báo kết thúc kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 chiều 12/6, GS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD&ĐT cho hay, đây là năm đầu tiên chấm thi môn văn bằng hình thức rubric (hay còn gọi là thang đánh giá tiêu chí).

Cụ thể, rubric là bảng tiêu chí đánh giá chi tiết, được xây dựng dưới dạng ma trận các mức độ đạt được của từng yêu cầu trong bài làm. Phương pháp này giúp chuẩn hóa việc chấm thi, giảm sự phụ thuộc vào cảm tính của người chấm, đồng thời bảo đảm tính minh bạch, khách quan và thống nhất giữa các hội đồng chấm thi. Đây là phương pháp chấm điểm dựa trên một bộ tiêu chí được định sẵn. Phương pháp này chia nhỏ yêu cầu của bài làm thành các mức độ đạt được (ví dụ: từ xuất sắc đến kém), kèm theo mô tả cụ thể cho từng mức.

"Việc áp dụng rubric không chỉ giúp nâng cao tính khách quan trong chấm thi mà còn phù hợp với tinh thần của đề thi mở, khuyến khích học sinh thể hiện quan điểm cá nhân, tư duy phản biện và năng lực sáng tạo thay vì lệ thuộc vào các khuôn mẫu có sẵn. Sử dụng chấm bằng hình thức rubric sẽ khắc phục được tính chủ quan của người chấm. Mặc dù vậy, điều kiện triển khai chấm thi không hề thay đổi. Quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo vẫn là chấm qua hai vòng độc lập, mà mỗi vòng thì do một người chấm", ông Hà thông tin.

Bộ GD&ĐT đã tập huấn phương pháp chấm thi này trên toàn quốc để giáo viên nắm được.

Về thời gian triển khai kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính, GS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Bộ GD&ĐT cho hay, ngay sau khi thử nghiệm thi trên máy tính năm 2026, Bộ đang triển khai một số việc cho lộ trình thí điểm giai đoạn 2027-2029, sau đó sẽ đánh giá và đồng loạt triển khai vào năm 2030.

Theo GS Chương, hiện tại, Bộ đang đồng thời tổ chức thi trên giấy và tập trung xây dựng ngân hàng câu hỏi thi, ngoài ra xây dựng hệ thống phần mềm hỗ trợ cho kỳ thi trên máy tính, bảo đảm an ninh, an toàn, bảo mật của đề thi.

Để thực hiện tốt việc này, ông Chương cho hay, cần khảo sát, đánh giá toàn bộ hiện trạng máy tính, cơ sở vật chất tại 34 tỉnh thành, đặc biệt quan tâm đến vùng sâu, vùng xa, những vùng khó khăn nhất. Bộ đã thử nghiệm ở một số địa phương, trong đó có cả miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, miền Trung và miền Nam, sau đó, đề án còn được báo cáo các cấp có thẩm quyền. "Chúng tôi đang làm theo đúng lộ trình”, ông Chương nói.

Đề mở, đáp án cũng phải mở

Kết thúc họp báo, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho hay, đến thời điểm này, Bộ GD&ĐT có tiếp nhận thông tin từ các chuyên gia, giáo viên, báo chí... Tuy nhiên, cần phải có phổ điểm mới có thể đánh giá được, những thông tin hiện nay mới chỉ là bước đầu. 

Thứ trưởng Thưởng khẳng định: "Đề thi mở thì đương nhiên đáp án phải mở; và cần tôn trọng quan điểm của thí sinh, thậm chí ý kiến phản biện, thể hiện sự sáng tạo".

Bộ GD&ĐT cũng đã có quyết định thành lập ban chấm thẩm tra đột xuất để đảm bảo công tác chấm thi.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết thêm, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay diễn ra trong bối cảnh mới, thực hiện trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với quy mô thí sinh rất đông. Song đến thời điểm này, điều đáng ghi nhận là không có một sự cố lớn nào về việc tổ chức kỳ thi, đề thi cũng được đảm bảo an toàn, không lộ lọt.