Khối ngành sức khỏe có mặt bằng học phí cao nhất: Giải pháp nào cho sinh viên nghèo?

Học phí khối ngành sức khỏe ở mức cao nhất trong hệ thống giáo dục đại học

VietNamnet dẫn báo cáo của Bộ GD&ĐT về tình hình thực hiện Nghị định 238 năm 2025 của Chính phủ, kết quả khảo sát từ 58 cơ sở giáo dục đại học cho thấy mức thu học phí có sự khác biệt đáng kể giữa các nhóm ngành đào tạo và giữa các cơ sở có mức độ tự chủ tài chính khác nhau.

Trong đó, khối ngành sức khỏe đang có mặt bằng học phí cao nhất. Nhiều chương trình thuộc lĩnh vực Y khoa, Dược học, Răng - Hàm - Mặt, Điều dưỡng và Kỹ thuật y học áp dụng mức thu vượt trội so với các nhóm ngành khác.

Cụ thể, tại các cơ sở giáo dục đại học tự bảo đảm chi thường xuyên, mức học phí tối đa của nhóm ngành Điều dưỡng, Kỹ thuật y học và Y tế công cộng lên tới 82,2 triệu đồng cho mỗi người học một năm, tương đương 174,2% mức trần. Nhóm ngành Y học và Dược học có mức học phí tối đa là 79,5 triệu đồng một người học mỗi năm, tương đương 127,8% mức trần.

Ở nhóm cơ sở chưa tự bảo đảm chi thường xuyên, mức học phí bình quân của các ngành sức khỏe cũng vượt xa các nhóm ngành còn lại. Tỷ lệ học phí bình quân so với mức trần của nhóm ngành Điều dưỡng, Kỹ thuật y học và Y tế công cộng đạt 152,9%, với mức tối đa lên tới 273,3%.

Đối với nhóm ngành Y học và Dược học, tỷ lệ tương ứng là 139,9% và 196,5%. Trong khi đó, phần lớn các nhóm ngành đào tạo khác chỉ có mức học phí dao động quanh mức trần hoặc thấp hơn quy định.

Bộ GD&ĐT nhận định thực tế này phản ánh đúng đặc thù của khối ngành sức khỏe với yêu cầu rất khắt khe về thực hành, thực tập lâm sàng, hệ thống cơ sở thực hành tại bệnh viện, trang thiết bị chuyên môn, vật tư tiêu hao và đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên sâu. Đây chính là nhóm ngành có chi phí đào tạo thực tế cao nhất trong hệ thống giáo dục đại học hiện nay.

Đặc thù đào tạo đắt đỏ và các chính sách hỗ trợ sinh viên

Trao đổi về vấn đề này trên báo Tiền phong, PGS.TS Nguyễn Đăng Thoại, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, cho biết mức thu học phí được xây dựng trên cơ sở chi phí đào tạo thực tế.

Mức học phí ngành Y cao xuất phát từ đặc thù đào tạo, thời gian học kéo dài và chi phí đầu tư vô cùng lớn. Việc đào tạo bác sĩ đòi hỏi sự đầu tư đồng bộ cho chương trình, cơ sở vật chất, trang thiết bị thực hành và đặc biệt là việc duy trì, thu hút đội ngũ giảng viên có chuyên môn cao.

Đồng quan điểm, Phó Hiệu trưởng một trường đại học ngoài công lập có đào tạo ngành Y khoa cũng chia sẻ rằng các trường không thể tuyển sinh với quy mô quá lớn mà phải duy trì số lượng sinh viên phù hợp trong từng lớp nhằm đảm bảo chất lượng đào tạo.

Việc đào tạo y khoa đòi hỏi hệ thống máy móc phục vụ thực hành khổng lồ, trong đó có những thiết bị chuyên dụng trị giá lên đến hàng triệu USD. Sinh viên cũng phải dành nhiều thời gian cho thực hành, đặc biệt là thực hành lâm sàng.

Thêm vào đó, trong bối cảnh các trường chuyển sang cơ chế tự chủ, các nguồn hỗ trợ và tài trợ từ bên ngoài không còn như trước, buộc nhà trường phải cân đối nguồn thu từ học phí để duy trì hoạt động và tái đầu tư cho cơ sở vật chất, công nghệ phục vụ đào tạo.

Tuy nhiên, các đại diện trường đại học đều nhìn nhận rằng học phí cao không đồng nghĩa với việc cánh cửa ngành Y khép lại với sinh viên nghèo. Theo quy định chung, các trường đại học phải trích 8% nguồn thu học phí để lập quỹ học bổng khuyến khích học tập và hỗ trợ sinh viên.

PGS.TS Nguyễn Đăng Thoại nhấn mạnh, những sinh viên có kết quả đầu vào tốt nhưng gặp khó khăn về kinh tế có thể làm đơn gửi Phòng Công tác sinh viên để được xem xét hỗ trợ theo các chế độ hiện hành, bên cạnh các suất học bổng dành cho người đạt thành tích cao trong học tập.

Tại các trường ngoài công lập, nhiều nơi có chính sách miễn 100% học phí trong một học kỳ đối với những trường hợp đặc biệt hoặc hỗ trợ 50% học phí. Ngoài nguồn lực nội tại, các trường còn chủ động huy động sự đồng hành của doanh nghiệp và các mạnh thường quân.

Thậm chí ngay trong đội ngũ giảng viên, nhiều thầy cô sẵn sàng hỗ trợ trực tiếp hoặc tìm cách giúp đỡ những sinh viên thực sự khó khăn. Do đó, các sinh viên được khuyên cần mạnh dạn chia sẻ hoàn cảnh của mình để nhà trường và xã hội có cơ sở hỗ trợ kịp thời.