Hà Nội thí điểm hạn chế xe ở vùng lõi Hoàn Kiếm: Người dân dần thích nghi ra sao ?

Sau hơn 10 ngày triển khai chính sách hạn chế phương tiện tại khu vực thí điểm, nhịp sống của người dân ở trung tâm Thủ đô Hà Nội đã có những thay đổi rõ nét. Nhiều người chủ động điều chỉnh phương thức di chuyển, trong khi các hộ kinh doanh cũng tìm cách thích nghi với quy định mới. Dù vẫn còn những khó khăn ban đầu, không ít người kỳ vọng chính sách sẽ góp phần cải thiện môi trường và giảm áp lực giao thông nếu được triển khai đồng bộ.

Người dân thay đổi thói quen đi lại

Theo ghi nhận của phóng viên ĐS&PL tại một số tuyến phố trung tâm Hà Nội, sau hơn 10 ngày triển khai chính sách hạn chế phương tiện, thói quen đi lại của người dân đã có những thay đổi bước đầu. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào phương tiện cá nhân, nhiều người chủ động kết hợp các hình thức di chuyển khác như xe buýt, đi bộ, xe đạp hoặc xe máy điện để phù hợp với quy định mới.

Tại các điểm trung chuyển, khu vực gửi xe quanh vùng hạn chế, người dân đang dần hình thành thói quen gửi phương tiện bên ngoài khu vực áp dụng chính sách, sau đó tiếp tục hành trình bằng phương tiện công cộng hoặc đi bộ. Nhiều ý kiến cho rằng, sau những ngày đầu còn bỡ ngỡ, việc thay đổi phương thức di chuyển đã trở nên thuận tiện hơn, không còn gây nhiều bất tiện như lo ngại ban đầu.

Cũng theo ghi nhận, vào các khung giờ áp dụng hạn chế, mật độ phương tiện cá nhân tại khu vực trung tâm có xu hướng giảm. Một số tuyến phố vốn thường xuyên đông đúc trở nên thông thoáng hơn, tạo thêm không gian cho người đi bộ, hoạt động tham quan, mua sắm và các hoạt động dịch vụ tại khu vực trung tâm.

Chị Lương Ngọc Anh (Gia Lâm), nhân viên văn phòng một công ty tại phường Hoàn Kiếm, cho biết trước đây chị luôn sử dụng xe máy để đi làm và mua sắm. Tuy nhiên, từ khi chính sách được áp dụng, chị chuyển sang kết hợp xe buýt và đi bộ.

"Ban đầu khá bất tiện vì phải thay đổi thói quen, nhưng sau vài ngày tôi thấy việc sử dụng xe buýt không mất nhiều thời gian như mình nghĩ. Chi phí cũng tiết kiệm hơn," chị Ngọc Anh chia sẻ.

Trong khi đó, nhiều người trẻ lựa chọn xe đạp hoặc xe máy điện để di chuyển quãng đường ngắn. Các bãi gửi xe quanh khu vực trung tâm ghi nhận lượng xe điện tăng lên trong những ngày đầu thực hiện chính sách.

Người kinh doanh chủ động thích ứng

Theo khảo sát của phóng viên, các hộ kinh doanh, đặc biệt là cửa hàng ăn uống và bán lẻ trong khu vực áp dụng quy định, việc giao nhận hàng hóa cũng có nhiều thay đổi. Nhiều cửa hàng chủ động điều chỉnh thời gian nhập hàng sang đầu giờ sáng hoặc lựa chọn đơn vị vận chuyển sử dụng phương tiện phù hợp để bảo đảm hoạt động kinh doanh diễn ra bình thường.

Cô Mai Anh, chủ một quán nước ép tại khu vực trung tâm, cho biết những ngày đầu thực hiện quy định, cửa hàng gặp đôi chút khó khăn do lịch giao hàng thay đổi. Tuy nhiên, sau khi làm việc với các đối tác vận chuyển, mọi hoạt động dần ổn định.

Ở góc độ tài xế xe công nghệ, anh Nguyễn Quốc Huy (Nam Định) cho biết đã chuyển sang sử dụng xe máy điện để thuận tiện hơn khi hoạt động trong khu vực áp dụng chính sách hạn chế phương tiện.

"Lúc đầu tôi khá lo vì sợ giảm số chuyến. Nhưng sau khoảng một tuần, khách vẫn đặt xe đều. Nhiều người chọn đặt xe từ các điểm trung chuyển hoặc bến xe buýt vào trung tâm. Thu nhập không chênh lệch nhiều so với trước, trong khi việc di chuyển trong khu vực thông thoáng hơn nên thời gian hoàn thành mỗi cuốc xe cũng được rút ngắn," anh Huy nói.

Sau hơn 10 ngày triển khai, chính sách hạn chế phương tiện đã tạo ra những thay đổi bước đầu trong thói quen đi lại của người dân. Sự chủ động thích ứng của người dân, doanh nghiệp và tài xế công nghệ được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng giao thông Thủ đô xanh, văn minh và bền vững hơn.

Theo lộ trình, TP Hà Nội triển khai thí điểm vùng phát thải thấp theo 3 giai đoạn, bắt đầu từ ngày 1/7/2026.

Trong cả 3 giai đoạn, thành phố sẽ hạn chế tất cả các phương tiện theo khung giờ từ 19 giờ đến 24 giờ các ngày thứ 6, thứ 7, Chủ nhật tại khu vực 1 (khu vực đi bộ xung quanh hồ Hoàn Kiếm và chợ đêm, phường Hoàn Kiếm).

Giai đoạn 1: TP Hà Nội thực hiện thí điểm tại khu vực 1, 2 (phường Hoàn Kiếm) từ ngày 1/7 đến 31/12/2026.

Khu vực 1 được bao quanh bởi các tuyến phố: Tràng Tiền - Hàng Khay - Lê Thái Tổ - Hàng Đào - Hàng Ngang - Hàng Buồm - Mã Mây - Hàng Bạc - Hàng Mắm - Nguyễn Hữu Huân - Lý Thái Tổ - Ngô Quyền.

Khu vực 2 bao gồm các tuyến Tràng Thi - Thợ Nhuộm (đoạn từ Tràng Thi đến Hàng Bông) - Hàng Bông (đoạn từ Thợ Nhuộm đến Phùng Hưng) - Phùng Hưng (đoạn từ Hàng Bông đến Lê Văn Linh và Lê Văn Linh đến Phan Đình Phùng) - Phan Đình Phùng (đoạn Phùng Hưng đến Hàng Đậu) - Hàng Đậu - Trần Nhật Duật - Trần Quang Khải - Tràng Tiền - Hàng Khay trở vào trong khu vực phố Cổ.

Trong khu vực thí điểm, xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch chưa bị cấm mà chỉ khuyến khích hạn chế hoạt động. 

Xe ô tô từ 16 chỗ trở lên (trừ xe buýt, xe ô tô chở học sinh, chở cán bộ, công nhân viên đi làm), các loại xe ô tô tải có khối lượng toàn bộ của xe dưới 2 tấn chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm. Trường hợp hoạt động trong giờ cao điểm phải được công an thành phố chấp thuận bằng văn bản. 

Các loại xe ô tô tải có khối lượng toàn bộ của xe từ 2 tấn trở lên chỉ được phép hoạt động từ 21 giờ đến 6 giờ hôm sau. Ngoài khung giờ trên, phải được công an thành phố chấp thuận bằng văn bản. 

Giai đoạn 2: Thành phố mở rộng thí điểm tại khu vực 1, 2, 3 (phường Hoàn Kiếm, phường Cửa Nam) từ ngày 1/1/2027 đến 31/12/2027.

Trong khu vực này, xe mô tô, xe gắn máy của người dân sử dụng nhiên liệu hóa thạch không bị cấm, chỉ khuyến khích hạn chế hoạt động. 

Tuy nhiên, xe ôm công nghệ sử dụng nhiên liệu hóa thạch bắt đầu bị cấm hoạt động.

Xe ô tô từ 16 chỗ trở lên (trừ xe buýt, xe ô tô chở học sinh, chở cán bộ, công nhân viên đi làm) hoạt động trong khu vực 1, 2 chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm, đồng thời phải đạt tiêu chuẩn mức khí thải 4.

Các loại xe ô tô tải có khối lượng toàn bộ của xe từ 2 tấn đến 3,5 tấn chỉ được phép hoạt động từ 21 giờ đến 6 giờ hôm sau. Trong khi đó, xe ô tô tải có khối lượng toàn bộ xe trên 3,5 tấn bị cấm lưu thông hoàn toàn trong khu vực này.

Giai đoạn 3: Thành phố áp dụng thực hiện trên toàn bộ vành đai 1 từ ngày 1/1/2028.

Trong khu vực này, bên cạnh việc cấm xe mô tô, xe gắn máy sử dụng xăng, dầu hoạt động kinh doanh trên nền tảng công nghệ, TP Hà Nội cũng bắt đầu triển khai cấm lưu thông với xe mô tô, xe gắn máy của người dân sử dụng nhiên liệu hóa thạch không đạt quy chuẩn khí thải mức 3 trở lên.