GS.TS Lê Anh Vinh: Điểm trung bình Tiếng Anh giảm không đồng nghĩa chất lượng dạy và học đi xuống

Sáng 1/7, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố điểm thi tốt nghiệp THPT của hơn 1,2 triệu thí sinh và phổ điểm các môn.

Môn Tiếng Anh có hơn 334.500 thí sinh dự thi. Phố điểm năm nay lệch trái (dưới trung bình) hẳn so với năm ngoái. Điểm trung bình là 5,07, giảm nhẹ so với 5,38 của năm trước.

50,23% thí sinh có kết quả dưới trung bình, cao nhất trong tất cả môn thi tốt nghiệp THPT 2026 và tăng 12% so với năm trước. Số thí sinh vướng điểm liệt ở môn này (<=1) cũng tăng, từ 28 lên 61. Mốc điểm nhiều thí sinh đạt được nhất là 4,25, giảm 1 điểm so với năm ngoái. Bù lại lượng thí sinh đạt điểm tuyệt đối tăng, từ 141 lên 311 em.

Hà Nội có điểm trung bình thi tốt nghiệp THPT môn Tiếng Anh tốt nhất, với 5,5 điểm và cũng có nhiều điểm 10 nhất với 118 em đạt. Tiếp theo là Tuyên Quang (5,4), TP HCM (5,37).

Đánh giá về phổ điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho rằng, so với năm 2025, phổ điểm năm nay tiếp tục duy trì những tín hiệu tích cực, đồng thời cho thấy sự ổn định của kỳ thi sau hai năm triển khai theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Theo ông, việc giữ được tính ổn định ở một kỳ thi có quy mô hơn 1,2 triệu thí sinh là kết quả rất đáng ghi nhận, góp phần khẳng định hướng đổi mới trong công tác ra đề và đánh giá đang đi đúng hướng.

Điểm thấp không phải do chất lượng đi xuống

Về môn Tiếng Anh, GS.TS Lê Anh Vinh cho rằng cần nhìn nhận phổ điểm trong bối cảnh đây là môn thi tự chọn. Những thí sinh có năng lực ngoại ngữ tốt ngày càng có xu hướng được miễn thi hoặc sử dụng các hình thức quy đổi kết quả theo quy định, trong khi các em có năng lực chưa tốt thường lựa chọn môn tự chọn khác.

"Xu hướng này sẽ ngày càng rõ nét trong những năm tới. Vì vậy, dù đề thi Tiếng Anh năm nay được đánh giá là 'dễ chịu' hơn so với năm trước nhưng điểm trung bình có xu hướng thấp hơn cũng không phải là dấu hiệu phản ánh chất lượng dạy và học ngoại ngữ trong nhà trường đi xuống", ông Vinh nhấn mạnh.

Đối với môn Toán, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam nhận định phổ điểm năm 2026 đã cho thấy hiệu quả của việc duy trì ổn định cách ra đề sau năm đầu tiên đổi mới.

Ông phân tích, năm 2025 là năm đầu áp dụng định hướng ra đề mới nên cả giáo viên và học sinh không tránh khỏi những bỡ ngỡ. Tuy nhiên, khi Bộ GD&ĐT tiếp tục giữ ổn định cấu trúc và cách thức ra đề trong năm 2026, kết quả thi môn Toán đã phản ánh rõ sự thích nghi của quá trình dạy và học, qua đó tạo nên một phổ điểm ổn định hơn.

Ở các môn học khác, GS.TS Lê Anh Vinh cho biết trước năm 2025, phổ điểm thường có xu hướng lệch mạnh về phía điểm cao do đề thi dành tỷ lệ lớn câu hỏi ở mức độ cơ bản nhằm phục vụ mục tiêu xét tốt nghiệp. Tuy nhiên, trong hai năm gần đây, phổ điểm của nhiều môn đã dịch chuyển về vùng điểm trung bình.

Theo ông, đây là tín hiệu tích cực bởi phổ điểm giữa các môn ngày càng tương đồng, phản ánh chất lượng dạy học được triển khai đồng đều hơn, không còn tình trạng môn quá dễ, môn quá khó như trước. "Đây là xu hướng cần tiếp tục được duy trì trong những năm tiếp theo", ông nói.

Riêng với môn Ngữ văn, GS.TS Lê Anh Vinh đánh giá điểm nhấn lớn nhất nằm ở sự đổi mới trong cách lựa chọn ngữ liệu, tạo điều kiện để thí sinh bộc lộ tư duy, quan điểm và khả năng diễn đạt thay vì chỉ học thuộc kiến thức.

Theo ông, nếu chỉ nhìn vào phổ điểm sẽ khó nhận thấy sự thay đổi của môn Ngữ văn. Tuy nhiên, cùng với việc áp dụng cách chấm mới theo hướng khách quan và thống nhất hơn, chất lượng đánh giá môn học này sẽ tiếp tục được nâng cao trong thời gian tới.