Đề xuất tôn vinh, biểu dương và hỗ trợ gia đình có ít nhất 2 con gái dưới 16 tuổi

Theo Dân Trí, nhằm giảm tư tưởng trọng nam khinh nữ, Bộ Y tế đề xuất các địa phương xem xét biểu dương, hỗ trợ gia đình có ít nhất hai con gái dưới 16 tuổi.

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo Thông tư hướng dẫn một số nội dung chính sách khuyến khích, thưởng, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số.

Dự thảo đang được Bộ Y tế lấy ý kiến lần thứ hai đến ngày 8/10, trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục đối mặt với tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.

Theo khoản 2, Điều 4 của dự thảo Thông tư, căn cứ mục tiêu chính sách dân số và tình hình thực tế, các địa phương lựa chọn, quyết định những nội dung khuyến khích, biểu dương và hỗ trợ đối với cặp vợ chồng, cá nhân trong độ tuổi sinh đẻ có ít nhất hai con gái dưới 16 tuổi tại thời điểm đề xuất.

Dự thảo đề cập đến những gia đình nuôi con khỏe, dạy con ngoan, con học giỏi, thành đạt. Các hình thức hỗ trợ có thể bao gồm tôn vinh, biểu dương việc nuôi dạy con, hỗ trợ mua bảo hiểm y tế học sinh, hỗ trợ sữa học đường và những nội dung phù hợp khác.

So với dự thảo lấy ý kiến lần đầu, dự thảo lần hai làm rõ hơn độ tuổi của trẻ và các hình thức hỗ trợ. 

Ảnh: Công luận

Đáng chú ý, dự thảo không quy định mức hỗ trợ bằng tiền thống nhất trên toàn quốc. Việc lựa chọn đối tượng, nội dung và hình thức hỗ trợ sẽ căn cứ vào mục tiêu chính sách dân số và điều kiện thực tế của từng địa phương.

Theo báo cáo đánh giá của Cục Dân số, chính sách này hướng tới thay đổi nhận thức, xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ và góp phần kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.

Bên cạnh chính sách dành cho các gia đình, Bộ Y tế cũng đề xuất khen thưởng những tập thể thực hiện tốt công tác kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh.

Cụ thể, xã có 100% thôn đưa nội dung không trọng nam hơn nữ, không lựa chọn giới tính thai nhi và kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh vào hương ước, quy ước có thể được đề xuất UBND cấp tỉnh thưởng một lần, kèm biểu dương và hỗ trợ bằng tiền.

Thực tế, thời gian qua một số địa phương đã triển khai các mô hình tương tự. Tây Ninh đưa tiêu chí kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh vào hương ước, quy ước, khen thưởng 240 ấp năm 2023 và 208 ấp năm 2024, với tổng kinh phí hơn 1,3 tỷ đồng.

Hưng Yên từng biểu dương hơn 100 gia đình sinh con gái chăm ngoan, học giỏi. Hải Phòng tuyên dương các gia đình có con gái thành đạt, hỗ trợ 5 triệu đồng mỗi gia đình. Khánh Hòa và Sơn La lồng ghép nội dung này vào phong trào xây dựng gia đình hạnh phúc và các chương trình dân số.

Theo Bộ Y tế, những mô hình này bước đầu góp phần thay đổi nhận thức của gia đình và cộng đồng về giá trị của trẻ em gái. Tuy nhiên để giảm mất cân bằng giới tính khi sinh cần các giải pháp đồng bộ và duy trì trong thời gian dài, theo VnExpress. 

Cục Thống kê ghi nhận tỷ số giới tính khi sinh của Việt Nam là 110,5 bé trai trên 100 bé gái năm 2009, tăng lên 111,5 năm 2019 và ở mức 111,4 năm 2024. Trong khi đó, mức cân bằng tự nhiên là khoảng 106 bé trai trên 100 bé gái. Tình trạng mất cân bằng giới tính tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc, đặc biệt tại đồng bằng sông Hồng. Một số địa phương khu vực này ghi nhận tỷ số giới tính lên tới 118 bé trai trên 100 bé gái. Ngược lại, phần lớn tỉnh phía Nam duy trì mức gần cân bằng giới tính khi sinh, khoảng 105-108.

Cơ quan thống kê dự báo nếu xu hướng hiện nay kéo dài, Việt Nam có thể dư thừa khoảng 1,5 triệu nam giới trong độ tuổi 15-49 vào năm 2034 và 1,8 triệu vào năm 2059. Tình trạng này tạo ra những thay đổi về cơ cấu dân số và thị trường hôn nhân, trong đó một bộ phận nam giới gặp khó khăn trong việc tìm bạn đời, kéo theo các hệ lụy như kết hôn muộn hoặc sống độc thân.

Bộ Y tế đặt mục tiêu đưa tỷ số giới tính khi sinh về dưới 109 bé trai trên 100 bé gái vào năm 2030.