Đề xuất giảng viên có thể được công nhận năng lực đã có, không phải học lại

Giảm lý thuyết, tăng thực hành

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định Chương trình bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên.

Theo Bộ GDĐT, việc xây dựng Thông tư nhằm triển khai các quy định về bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp theo Luật Nhà giáo, đồng thời tạo cơ sở hình thành những năng lực cơ bản, thiết yếu cho giảng viên cao đẳng, giảng viên đại học, đáp ứng yêu cầu của hoạt động nghề nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng giáo dục.

Theo dự thảo, Chương trình bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên được thiết kế lại theo hướng tập trung vào những năng lực cơ bản, thiết yếu của giảng viên.

Các nội dung lý thuyết, đặc biệt những nội dung trùng lặp với các chương trình bồi dưỡng khác, được giảm bớt. Thay vào đó, chương trình tăng thời lượng thực hành, thảo luận, bài tập, xử lý tình huống và vận dụng kiến thức vào hoạt động nghề nghiệp.

Việc đánh giá kết quả học tập được thực hiện theo từng mô đun, căn cứ vào chuẩn đầu ra. Cách đánh giá chú trọng khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng thông qua nhiệm vụ, sản phẩm, thực hành và các minh chứng phù hợp, thay vì tập trung vào việc ghi nhớ, tái hiện kiến thức.

Theo Bộ GDĐT, cách thiết kế này nhằm nâng cao tính thiết thực, hiệu quả của hoạt động bồi dưỡng, đồng thời giảm thời gian và chi phí không cần thiết đối với người học và cơ sở tổ chức bồi dưỡng.

Bộ GDĐT đề xuất 3 cách hoàn thành mô đun bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên. Ảnh: MOET

Chương trình được thiết kế theo hướng liên thông, linh hoạt, cho phép người học tích lũy kết quả theo từng mô đun.

Cụ thể, chương trình gồm khối năng lực chung và năng lực đặc thù. Trong đó, 4 mô đun chung được áp dụng cho cả giảng viên cao đẳng và giảng viên đại học; mỗi nhóm giảng viên có thêm 1 mô đun đặc thù.

Cấu trúc này nhằm tạo sự liên thông, kế thừa kết quả giữa hai chương trình. Người học có thể đăng ký học toàn bộ chương trình hoặc từng mô đun.

Kết quả hoàn thành toàn bộ chương trình hoặc từng mô đun được tích lũy để xác định việc hoàn thành chương trình và cấp chứng chỉ. Như vậy, người học không nhất thiết phải tham gia toàn bộ chương trình mà có thể lựa chọn, tích lũy từng mô đun phù hợp với nhu cầu và kết quả đã có.

Phân định bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp và năng lực sư phạmMột nội dung đáng chú ý trong dự thảo là phân định rõ giữa bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp và bồi dưỡng năng lực sư phạm đối với giảng viên cao đẳng.

Đối với giảng viên cao đẳng, do đã có chương trình bồi dưỡng năng lực sư phạm riêng, chương trình bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp không lặp lại các nội dung nhằm hình thành năng lực sư phạm mà tập trung vào những năng lực nghề nghiệp theo chuẩn.

Trong đó, mô đun đặc thù chú trọng việc tổ chức đào tạo gắn với doanh nghiệp, thị trường lao động và thực tiễn nghề nghiệp.

Đối với giảng viên đại học, do chưa có chương trình bồi dưỡng năng lực sư phạm riêng tương ứng, chương trình bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp bố trí mô đun đặc thù về thiết kế, tổ chức dạy học và đánh giá người học, qua đó hình thành những năng lực sư phạm đại học cơ bản.

Cách thiết kế này nhằm hạn chế trùng lặp nội dung bồi dưỡng, đồng thời bảo đảm mỗi nhóm giảng viên được hình thành những năng lực phù hợp với đặc thù hoạt động nghề nghiệp.

Có thể công nhận năng lực đã có

Một trong những điểm mới của dự thảo là một mô đun có thể được hoàn thành theo 3 phương thức gồm: học tập và đánh giá; công nhận kết quả học tập; hoặc đánh giá, công nhận năng lực đã có.

Dù được thực hiện theo phương thức nào, kết quả đều được xác định trên cơ sở chuẩn đầu ra của mô đun.

Đối với việc công nhận kết quả học tập, kết quả từ chương trình, môn học, mô đun hoặc học phần mà người học đã hoàn thành sẽ được đối sánh với chuẩn đầu ra và nội dung cốt lõi của mô đun tương ứng. Nếu được công nhận, người học không phải học và đánh giá lại mô đun đó.

Đối với những người đã hình thành năng lực thông qua hoạt động nghề nghiệp, giảng dạy, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, tự học hoặc tự bồi dưỡng nhưng chưa đủ căn cứ để công nhận kết quả học tập, dự thảo cho phép đăng ký đánh giá, công nhận năng lực đã có.

Việc công nhận hoàn thành mô đun chỉ được thực hiện khi xác định người đăng ký đáp ứng đầy đủ chuẩn đầu ra của mô đun.

Đề xuất công nhận năng lực nghề nghiệp đã có của giảng viên. Ảnh: MOET

Theo Bộ GDĐT, cơ chế này nhằm ghi nhận kết quả học tập và năng lực thực tế đã được hình thành, hạn chế việc người học phải học lại những nội dung đã đáp ứng. Qua đó, thời gian, chi phí và nguồn lực dành cho hoạt động bồi dưỡng có thể được sử dụng hiệu quả hơn, trong khi yêu cầu về chất lượng vẫn được bảo đảm.

Dự thảo Thông tư cũng cho phép các cơ sở giáo dục đáp ứng đầy đủ yêu cầu bảo đảm chất lượng theo quy định được chủ động tổ chức bồi dưỡng, công nhận kết quả học tập, đánh giá và công nhận năng lực đã có, đồng thời cấp chứng chỉ trong phạm vi được phép.

Tuy nhiên, đi cùng với quyền chủ động là trách nhiệm bảo đảm chất lượng. Cơ sở giáo dục phải đáp ứng các yêu cầu về đội ngũ giảng viên, báo cáo viên, tài liệu, học liệu, cơ sở vật chất, trang thiết bị, hạ tầng công nghệ thông tin và các điều kiện cần thiết khác.

Các cơ sở này đồng thời phải chịu trách nhiệm về chất lượng cũng như tính hợp pháp của kết quả bồi dưỡng, công nhận kết quả học tập và đánh giá năng lực đã có theo quy định.