Đề xuất đưa kim cương vào ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Chiều 5/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Tham gia thảo luận, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) nhắc đến việc thời gian qua, kinh doanh vàng và kim cương diễn biến phức tạp, đây là vấn đề lớn và cần được nghiên cứu, xem xét kỹ.

Dẫn vụ việc liên quan đến hoạt động kinh doanh kim cương của PNJ, đại biểu An cho rằng cần bổ sung quy định quản lý đối với lĩnh vực này, thậm chí áp dụng các điều kiện chặt chẽ hơn. Hiện trong dự thảo đã quy định kinh doanh vàng (trừ vàng trang sức, mỹ nghệ) là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện.

Tinh thần chung khi góp ý vào việc sửa luật này được đại biểu Trịnh Xuân An nhấn mạnh là tạo môi trường kinh doanh cởi mở, thúc đẩy phát triển nhưng cắt giảm này phải đi vào thực chất và đóng góp trực tiếp vào sự phát triển của doanh nghiệp, của môi trường đầu tư kinh doanh.

Cũng góp ý vào dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) cho rằng mô hình kinh doanh "sở hữu kỳ nghỉ" biến tướng, gây thiệt hại lớn cho người tiêu dùng, trong khi chưa có cơ chế kiểm soát chuyên biệt, do đó, ông đề nghị đưa mô hình kinh doanh này vào danh mục kinh doanh có điều kiện.

Theo đại biểu Nguyễn Văn Huy, thời gian qua, thị trường bất động sản nghỉ dưỡng đã phát sinh nhiều cuộc việc khiếu nại, khiếu kiện kéo dài liên quan đến mô hình sở hữu kỳ nghỉ.

"Rất nhiều khách hàng tập trung khiếu kiện tại trụ sở doanh nghiệp, nhiều vụ việc có dấu hiệu lừa đảo dưới danh nghĩa bán gói nghỉ dưỡng đã bị cơ quan tiến hành tố tụng khởi tố, điều tra", ông Huy nói.

Đại biểu đoàn Hưng Yên cho rằng, thực tiễn cho thấy các vụ việc liên quan đến hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ không còn là những tranh chấp dân sự riêng lẻ mà đã trở thành vấn đề ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội và quyền lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng. 

Điểm đáng lo ngại nhất của mô hình này không nằm ở việc cung cấp dịch vụ du lịch mà ở cơ chế huy động một lượng tiền rất lớn của người dân thông qua việc bán trước quyền sử dụng dịch vụ.

Theo ông Huy, trong vòng 10-30 năm, doanh nghiệp có thể thu hàng trăm triệu đến hàng tỷ cho mỗi hợp đồng kỳ nghỉ. Trong khi đó, việc quản lý, sử dụng dòng tiền hiện chưa chịu bất kỳ cơ chế kiểm soát chuyên biệt nào. Khi doanh nghiệp mất khả năng thực hiện cam kết hoặc chấm dứt hợp đồng, rủi ro hầu như được chuyển toàn bộ sang phía người tiêu dùng.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy cũng đề nghị xác định tên ngành nghề theo bản chất của hoạt động cung cấp quyền lưu trú dài hạn trên cơ sở thanh toán trước thay vì chỉ dựa trên tên thương mại của sản phẩm. Theo đại biểu, cách tiếp cận này sẽ bảo đảm tính pháp lý, hạn chế tình trạng doanh nghiệp thay đổi tên gọi hoặc hình thức giao dịch để né tránh sự điều chỉnh của pháp luật.

"Khi hoạt động này được xác định là ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Chính phủ sẽ có cơ sở pháp lý để quy định các điều kiện quản lý phù hợp như cơ chế bảo đảm nghĩa vụ tài chính đối với khoản tiền khách hàng đã thanh toán trước, nghĩa vụ công khai thông tin, hợp đồng mẫu, quyền hủy bỏ hợp đồng trong thời gian cân nhắc và các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng khác", đại biểu Huy nêu quan điểm.

Ông nhấn mạnh không nên cắt giảm điều kiện kinh doanh bằng mọi giá, cũng không phải bổ sung điều kiện một cách cơ học. Điều quan trọng là mỗi ngành nghề được giữ lại, bãi bỏ hay bổ sung đều phải được đánh giá trên cơ sở mức độ rủi ro và yêu cầu bảo vệ lợi ích công cộng.