Dấu ấn Chính phủ tuần qua: Bản lĩnh kiến tạo, hành động và phục vụ

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp về cung ứng sách giáo khoa, rà soát chương trình, sách giáo khoa phổ thông - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Một trong những điểm nhấn đó là tập trung xử lý những vấn đề thiết yếu, tác động trực tiếp đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tinh thần chung là, dứt khoát không vì lý do "bấy lâu nay vẫn vậy" mà chấp nhận những bất cập tiếp tục kéo dài.

Cơ cấu lại những lĩnh vực thiết yếu

Cuộc làm việc ngày 21/9 của Thủ tướng Lê Minh Hưng về cung ứng sách giáo khoa, rà soát chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo có ý nghĩa lớn và được người dân rất quan tâm.

Cũng trong tuần, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì các cuộc làm việc để giải quyết căn cơ vấn đề thừa, thiếu giáo viên gắn với nâng cao chất lượng đào tạo sư phạm; hoàn thành đúng tiến độ việc sắp xếp cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung triển khai thực hiện ngay các nhiệm vụ, giải pháp cấp thiết về cung ứng sách giáo khoa - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Với những chỉ đạo quyết liệt, vấn đề thiếu sách giáo khoa của năm nay cơ bản đã được giải quyết và và câu chuyện có thể tạm khép lại, nhưng những chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ sẽ còn có ý nghĩa lâu dài trong nhiều năm tới và đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ mạnh mẽ từ nhiều phía.

Đáng chú ý là thông điệp "bản quyền sách giáo khoa phải là của Nhà nước", đa dạng hóa các đơn vị tham gia in ấn, phát hành; giao quyền chủ động cho các địa phương, không phụ thuộc vào một đầu mối. Cùng với đó là mục tiêu phấn đấu triển khai cung ứng miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh từ năm học 2028-2029.

Tại TPHCM - địa phương có đông học sinh nhất cả nước, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang cho biết, với số sách giáo khoa còn thiếu trong những ngày qua, nếu được chủ động như tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng, thành phố chỉ cần in trong hai đêm là xong. Khi bộ sách chung của cả nước ổn định và khâu in ấn được mở rộng cho nhiều chủ thể tham gia, TPHCM có thể tự in sách từ năm sau.

Những chỉ đạo mới của Thủ tướng Chính phủ không chỉ nhằm giải quyết tình trạng thiếu sách trước mắt, mà còn hướng tới việc thiết kế lại một cách căn bản phương thức tổ chức cung ứng sách giáo khoa trong những năm tới

Rõ ràng, những chỉ đạo mới của Thủ tướng Chính phủ không chỉ nhằm giải quyết tình trạng thiếu sách trước mắt, mà còn hướng tới việc thiết kế lại một cách căn bản phương thức tổ chức cung ứng sách giáo khoa trong những năm tới, vừa bảo đảm cung ứng sách đầy đủ, kịp thời, chất lượng, vừa kéo giảm chi phí xuống mức thấp nhất, vừa loại bỏ nguy cơ trục lợi, độc quyền.

Nhìn trong tổng thể và xuyên suốt hơn, sách giáo khoa là lĩnh vực mới nhất trong số nhiều lĩnh vực thiết yếu được Chính phủ xác định cần "thiết kế lại", cơ cấu lại một cách căn bản, tổng thể, từ xây dựng chính sách đến tổ chức thực thi.

Ngày 25/9, tại Trụ sở Chính phủ, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm việc với các hiệp hội, doanh nghiệp tiêu biểu ngành hàng nông, lâm, thủy sản - Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên 

Trong lĩnh vực nông nghiệp, từ những quyết sách của Chính phủ về xóa bỏ "giấy phép con" gây khó khăn, vướng mắc cho xuất khẩu sầu riêng, tuần qua, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã làm việc với các hiệp hội, doanh nghiệp tiêu biểu, với yêu cầu nghiên cứu thị trường để tổ chức sản xuất, nâng giá trị xuất khẩu nông sản và giữ lại nhiều hơn giá trị trong nước, nâng thu nhập cho người sản xuất.

Cùng với đó là việc Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu sửa đổi các quy định về kinh doanh xăng dầu, thuốc, vật tư y tế; chỉ đạo xây dựng Đề án cơ cấu lại EVN và Đề án tái cơ cấu ngành điện. Đây đều là những lĩnh vực đầu vào thiết yếu đối với nền kinh tế và đời sống người dân.

Từ những chỉ đạo trên, có thể thấy hai chiều yêu cầu có quan hệ chặt chẽ với nhau. Đối với chủ thể quản lý, yêu cầu đặt ra là kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ, trong xây dựng pháp luật; đồng thời xác lập cơ chế quản lý tập trung vào một đầu mối, một cơ quan thực hiện, một cơ quan chịu trách nhiệm đến cùng và phân cấp, phân quyền mạnh.

Còn với đối tượng quản lý, yêu cầu đặt ra là sửa đổi các quy định, cơ chế, chính sách bảo đảm minh bạch, ổn định, có thể dự báo được, dễ triển khai thực hiện và không gây rủi ro; thiết kế lại hệ thống phân phối theo hướng cắt giảm các tầng nấc trung gian, các khâu "lòng vòng", giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Ở cả hai chiều, yêu cầu chung là phải bịt kín những kẽ hở trong quy định, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực thi, xử lý nghiêm các hành vi sai phạm, tham nhũng, tiêu cực, trục lợi, dù đối tượng vi phạm là người dân, doanh nghiệp hay cán bộ, người thực thi công vụ.

Kiểm soát, cắt giảm các chi phí đầu vào của nền kinh tế

Gắn với yêu cầu cơ cấu lại những lĩnh vực thiết yếu là một thông điệp đặc biệt quan trọng trong các chỉ đạo của Chính phủ: "cắt giảm các chi phí đầu vào của nền kinh tế".

Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, Việt Nam đang đầu tư mạnh cho khoa học, công nghệ, nhưng cần có thời gian để các nguồn lực này phát huy tác dụng. Vì vậy, một giải pháp có thể làm ngay, mang lại hiệu quả ngay để nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế là nỗ lực mạnh mẽ để giảm chi phí đầu vào, trong đó nông sản, năng lượng, y tế hay giáo dục là những lĩnh vực cụ thể.

Trên thực tế, các giải pháp của Chính phủ đã đạt những kết quả bước đầu, như cung ứng đủ điện, xăng dầu; không tăng giá điện trong bối cảnh có nhiều biến động; cắt giảm 53% thời gian thực hiện và 54,6% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024. Tuy nhiên, mục tiêu không dừng lại ở những kết quả này.

Hiện Chính phủ đang chỉ đạo các cơ quan đề xuất sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan để kiểm soát giá đất, giá nhà. Sau nhiều phiên họp của Chính phủ và các cuộc làm việc của Thủ tướng, nhiều nội dung trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) tiếp tục được làm rõ tại cuộc họp do Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì ngày 21/9.

"Nếu giá đất cứ tăng, thì nền kinh tế phải chịu một chi phí rất lớn; thu ngân sách có thể tăng trong ngắn hạn nhưng hậu quả tác động tiêu cực đối với nền kinh tế thì sẽ rất lớn", Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại cuộc tiếp xúc cử tri Hải Phòng ngày 25/9.

Theo các chuyên gia, một nền kinh tế muốn bứt phá không thể gánh những chi phí đầu vào bất hợp lý. Giá đất tăng cao bất hợp lý sẽ làm suy giảm nguồn lực đầu tư phát triển, tạo ra rủi ro bong bóng tài chính và cản trở khả năng tiếp cận chỗ ở của người dân. Kiểm soát giá đất ở mức hợp lý cũng là kiểm soát chi phí đầu vào của các ngành kinh doanh, góp phần hạn chế tư duy đầu cơ đất đai và hướng dòng vốn xã hội vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh tạo ra giá trị thực.

Hoặc trong lĩnh vực y tế, thực tế cho thấy có những loại thuốc, thiết bị muốn tiếp cận bệnh viện và người bệnh phải qua ba, bốn khâu trung gian, khiến giá đội lên nhiều lần. Việc siết chặt quản lý không chỉ góp phần giảm chi phí khám, chữa bệnh trực tiếp cho người dân và quỹ bảo hiểm y tế, mà còn góp phần bảo đảm tính minh bạch, liêm chính trong môi trường y tế - nơi y đức và sinh mạng con người phải được đặt lên hàng đầu.

Ngày 22/9, tại trụ sở Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì làm việc với Bộ Nội vụ về xây dựng Đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang 

Cũng trong mạch chỉ đạo về giảm chi phí cho nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng cả trước mắt và trung, dài hạn, trong tuần, Thủ tướng đã chủ trì cuộc họp kiểm điểm, thúc đẩy các dự án giao thông vận tải trọng điểm chậm tiến độ, có tỷ lệ giải ngân thấp.

"Kiên quyết không được lùi, kéo dài, điều chỉnh tiến độ theo kế hoạch khi không có lý do khách quan chính đáng; kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân, không khả thi, không đáp ứng tiến độ sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn" là những thông điệp dứt khoát, gây xúc động từ cuộc họp này.

Đổi mới căn bản khâu thực thi và đánh giá cán bộ

Cùng với những giải pháp trực tiếp đối với kinh tế - xã hội, các hoạt động của lãnh đạo Chính phủ tuần qua tiếp tục ghi nhận những chỉ đạo quan trọng về xây dựng đội ngũ cán bộ, tổ chức thực thi và nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy.

Chủ trì Hội nghị thông qua dự thảo Báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát (đợt 3) đối với Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng, Thủ tướng Chính phủ, Trưởng đoàn Kiểm tra, giám sát của Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, căn bản công tác quán triệt và tổ chức triển khai thực hiện các nghị quyết, chủ trương, đường lối của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các cấp có thẩm quyền.

Cùng với đó, phải xác định đổi mới đánh giá cán bộ là khâu đột phá; tiếp tục sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện, cụ thể hóa các tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá cán bộ gắn với vị trí việc làm và khung năng lực, nhất là khả năng đột phá, sáng tạo, đề xuất giải pháp xử lý những vấn đề phát sinh, việc mới, việc khó.

Ngày 21/9, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp với các bộ, cơ quan liên quan về dự án Luật Đất đai (sửa đổi)- Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy 

Tại cuộc tiếp xúc cử tri trước Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng cũng cho biết chỉ đạo, điều hành của Chính phủ thời gian qua hướng mạnh vào tổ chức thực hiện có hiệu quả, giám sát đến cùng, đánh giá dựa trên kết quả, quyết tâm cao nhất để đạt các mục tiêu đề ra.

Những định hướng này góp phần tạo cơ sở để tháo gỡ tâm lý sợ sai, né tránh trách nhiệm ở một bộ phận cán bộ, đồng thời tạo môi trường pháp lý và động lực để những người tâm huyết, sáng tạo, hành động vì lợi ích chung.

Song hành với các mục tiêu phát triển kinh tế, Chính phủ luôn lấy Nhân dân làm trung tâm, lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo. Điều này thể hiện trong từng cuộc họp, từng quyết sách: bảo đảm cung ứng đủ những mặt hàng thiết yếu với giá thành phù hợp nhất; mục tiêu không để giá đất tăng cao gắn với mục tiêu bảo đảm chỗ ở cho người dân; dự kiến miễn, giảm, gia hạn gần 345 nghìn tỷ đồng thuế, phí cho người dân, doanh nghiệp trong năm 2026; nâng cao chất lượng bữa ăn tại trường học, bệnh viện…

Đó cũng là thông điệp nhất quán về sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đối với đời sống nhân dân, ngay từ những việc cụ thể nhất. Trong tuần, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã đi thăm, tặng quà Tết Trung thu cho các em thiếu nhi. Đặc biệt, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã tới thăm, trao quà của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và quà của Thủ tướng Chính phủ tặng 64 bệnh nhi đang điều trị tại Bệnh viện K (Hà Nội).

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Việt Nam thăm, làm việc tại Lào ngày 21/9; tiến hành hội đàm với Phó Thủ tướng Thường trực Lào Saleumxay Kommasith, qua đó tiếp tục thúc đẩy gắn kết chiến lược Việt Nam - Lào. Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng có các hoạt động quan trọng trong khuôn khổ chuyến công du tại Hoa Kỳ, Canada của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, qua đó góp phần thúc đẩy quan hệ với các đối tác.

Trong các lĩnh vực chuyên ngành, đáng chú ý là cuộc họp ngày 24/9 dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc về triển khai Đề án xây dựng Trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là đề án rất quan trọng do Bộ Công an chủ trì và có sự tham gia của các bộ, ngành, địa phương.

Liên quan đến các nội dung chuẩn bị trình Hội nghị Trung ương 5, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì cuộc họp về xây dựng Đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội. Đề án hướng tới bảo đảm tính bao trùm, toàn diện, đồng bộ, công bằng và linh hoạt, có khả năng thích ứng với những thay đổi của thực tiễn.

Ngày 24/9, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì họp về các giải pháp trọng tâm giải quyết tình trạng thừa, thiếu giáo viên mầm non, phổ thông gắn với nâng cao chất lượng đào tạo sư phạm- Ảnh: chinhphu.vn/Thu Sa 

Chủ trì cuộc họp về dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu Nghị định tập trung vào những chỉ tiêu cốt lõi, có thể đo lường trên phạm vi cả nước, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương.

Ba cuộc họp trên đều có ý nghĩa quan trọng trong quá trình chuẩn bị các chính sách nền tảng cho tương lai. Nếu cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội hướng tới bảo đảm đời sống cho người lao động, thì việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai với quan điểm phát triển nhất quán "không để ai bị bỏ lại phía sau". Trong khi đó, Đề án Trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông tiếp tục cụ thể hóa tầm nhìn về chuyển đổi số quốc gia và quản trị hiện đại.

Có thể thấy, các hoạt động của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các Phó Thủ tướng trong tuần qua không dừng lại ở việc xử lý những tình huống ngắn hạn, mà đã đi thẳng vào bản chất vấn đề, thể hiện tinh thần và khẳng định bản lĩnh của một Chính phủ kiến tạo, hành động và phục vụ. Đó là sự kết hợp hài hòa giữa "xây" và "chống": Chống lãng phí, tiêu cực, trục lợi, chống lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm, cắt giảm chi phí trung gian; xây dựng thể chế thông thoáng, hạ tầng vững chắc, kiến tạo không gian phát triển mới và củng cố an sinh xã hội.

Theo Hà Văn/ Báo Chính phủ