Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan lý giải việc nhận khoảng 10 tỷ đồng quà lễ, Tết

Cuối giờ chiều 18/8, cựu Thứ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội Nguyễn Bá Hoan và thuộc cấp trả lời xét hỏi của Hội đồng xét xử TAND TP Hà Nội. Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan và 8 thuộc cấp tại Cục Quản lý lao động ngoài nước bị đưa ra xét xử về tội Nhận hối lộ. Tổng số tiền các đối tượng nhận hơn 30,2 tỷ đồng của các cá nhân thuộc 31 Công ty.

Từng nghe cấp dưới gây nhũng nhiễu cho doanh nghiệp

Tại bục khai báo, cựu Thứ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (cũ) Nguyễn Bá Hoan khai, bị cáo phụ trách Cục Quản lý lao động ngoài nước từ tháng 4/2021. Bị cáo có nghe về tình trạng cán bộ của Cục gây nhũng nhiễu doanh nghiệp nhưng không thấy đơn thư, tố cáo gửi đến bị cáo trong suốt quá trình công tác.

Bị cáo Hoan khai đã nhiều lần chỉ đạo Cục phải giải quyết hồ sơ đủ điều kiện, đồng thời trả lại những hồ sơ chưa đủ điều kiện để doanh nghiệp hoàn thiện theo quy định. Tuy nhiên, khi HĐXX hỏi về việc có nhận tiền từ cấp dưới sau khi ký giấy phép hay không, bị cáo Hoan thừa nhận có.

Theo lời khai, sau mỗi đợt Cục trình khoảng 2-3 doanh nghiệp, sau khi bị cáo Hoan ký giấy phép khoảng một tuần hoặc nửa tháng, cựu Cục trưởng Tống Hải Nam có lên thông báo doanh nghiệp có "quà cảm ơn". Bị cáo Hoan thừa nhận đã nhận khoảng 900 triệu đồng tiền mặt và hai chiếc đồng hồ. Tuy nhiên, bị cáo Hoan cho rằng đây chỉ là đồng hồ cũ vì không có giấy tờ, hóa đơn, thẻ bảo hành. 

Khi HĐXX đặt vấn đề về nguồn tiền mua đồng hồ, bị cáo Hoan thừa nhận sau này nhận thức được đây có thể là tiền có nguồn gốc từ việc cấp giấy phép. Theo cáo trạng, 2 chiếc đồng hồ có giá trị khoảng 450 triệu đồng.

HĐXX cho rằng doanh nghiệp không có lý do gì tự bỏ tiền nếu việc cấp phép được thực hiện bình thường.  “Tại sao cứ phải doanh nghiệp đưa tiền mới ký, nếu họ không đưa vẫn phải ký chứ. Bị cáo làm gì đâu mà nhận tiền?”, Chủ tọa hỏi. Bị cáo Hoan trả lời “đúng, nếu không đưa vẫn phải ký” nhưng vì cấp dưới gây “nhũng nhiễu" nên doanh nghiệp đưa.

Doanh nghiệp bị đẩy vào thế khó

Đối với thủ tục liên quan lao động Việt Nam sang Hàn Quốc theo diện visa E7, Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan cho biết trong năm 2022, nhiều doanh nghiệp phản ánh khó khăn liên quan mức lương, điều kiện làm việc, chi phí và thủ tục visa.

Bị cáo khai từng dự cuộc làm việc do Cục Quản lý lao động ngoài nước tổ chức với các doanh nghiệp và chỉ đạo Cục tiếp thu, giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền; những nội dung vượt thẩm quyền phải báo cáo Bộ hoặc làm việc với các cơ quan liên quan.

Sau đó, Cục xây dựng quy trình nội bộ đối với việc đăng ký hợp đồng lao động E7. Theo bị cáo Hoan, cựu Cục trưởng Tống Hải Nam có báo cáo miệng xin chủ trương xây dựng quy trình này nhưng không trình bị cáo nội dung cụ thể để xem xét.

Đến giữa năm 2024, bị cáo Hoan mới nghe doanh nghiệp phản ánh về quy trình gây khó khăn. Ông thừa nhận đã không sâu sát, quyết liệt kiểm tra, chấn chỉnh và yêu cầu dừng quy trình này.

Theo bị cáo Hoan, quy trình đã đặt ra những yêu cầu gây khó khăn cho doanh nghiệp, trong đó có việc phải có tài liệu chứng minh về hạn mức tuyển dụng lao động của chủ sử dụng lao động Hàn Quốc (tài liệu này phải có xác nhận của cơ quan thẩm quyền Hàn Quốc). Trên thực tế các doanh nghiệp gần như không thể thu thập, cung cấp được các tài liệu này. 

Tại tòa, bị cáo Hoan thừa nhận quy trình này gây khó khăn cho doanh nghiệp, nhưng cho rằng mục đích ban đầu của Cục là nhằm kiểm soát số lượng lao động được đưa sang Hàn Quốc, sau khi phát hiện một số doanh nghiệp tuyển chọn lao động trái phép.

Liên quan Công ty Sona và Công ty Hoàng Long, cựu Thứ trưởng Hoan khai có nhận tiền sau khi tác động, gọi điện cho Cục xem xét hồ sơ.

Cụ thể, bị cáo thừa nhận nhận 50 triệu đồng từ bị cáo Tống Hải Nam liên quan Công ty Sona. Đối với Công ty Hoàng Long, bị cáo Hoan khai nhận hai lần, gồm 70.000 USD và 100.000 USD.

Theo bị cáo Hoan, trước đó đại diện các doanh nghiệp có gặp và đề nghị ông tác động để hồ sơ được xem xét. Bị cáo đã gọi điện cho Cục, đề nghị xem xét hồ sơ và nếu đủ điều kiện thì giải quyết cho doanh nghiệp.

HĐXX hỏi bị cáo Hoan có yêu cầu Cục giải quyết nhanh hoặc bỏ qua các lỗi vi phạm hay không. Ông Hoan khẳng định không yêu cầu bỏ qua sai phạm và chỉ đề nghị xem xét, giải quyết hồ sơ theo quy định.

Nhận quà vào dịp lễ, tết là “truyền thống"

Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan thừa nhận việc 3 lần cầm tổng 5,7 tỷ đồng từ Tống Hải Nam và doanh nghiệp là sai, đó là tiền hối lộ. Nhưng riêng các dịp Lễ, Tết, tổng cộng khoảng 10 tỷ đồng, bị cáo Hoan cho rằng đó chỉ là quà.

Bị cáo Nguyễn Bá Hoan lý giải việc nhận quà doanh nghiệp vào các dịp Lễ, Tết là truyền thống văn hóa. Do đó, bị cáo Hoan cho rằng đó không phải là tiền nhận hối lộ. Cựu Thứ trưởng xin Hội đồng xét xử xem xét. Đối với số tiền nhận hối lộ, bị cáo Nguyễn Bá Hoan khai đã sử dụng một phần để chi tiêu, một phần để tại cơ quan.

Tại phiên tòa, cựu Thứ trưởng cũng khai sau khi bị bắt hai ngày, gia đình bị cáo đã vay mượn để nộp lại 15,8 tỷ đồng nhằm khắc phục hậu quả vụ án. Cộng với 999 triệu đồng và vài chục nghìn USD bị thu giữ tại phòng làm việc nên việc khắc phục hậu quả đã thừa nên xin nhận lại số tiền vượt quá để gia đình trả nợ.

Trả lời Hội đồng xét xử về việc gây khó dễ để vòi tiền, nhận tiền ưu tiên hồ sơ, bị cáo Nguyễn Bá Hoan khẳng định đã "làm đúng quy trình, trách nhiệm". Cuối phần xét hỏi, cựu Thứ trưởng trình bày đã có 34 năm công tác, từng mắc bệnh ung thư phổi và phải phẫu thuật. Bị cáo đang phụng dưỡng mẹ già...

Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan đề nghị Hội đồng xét xử xem xét quá trình công tác, việc chủ động khai báo, khắc phục hậu quả cùng các tình tiết gia đình để được hưởng sự khoan hồng của pháp luật, sớm trở về chăm sóc mẹ và con.