Gần đây, nhiều ý kiến băn khoăn về đề xuất tại dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, theo đó bổ sung ngưỡng nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
Để làm rõ thông tin, Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã lên tiếng.
Một bước điều chỉnh trên cơ sở lắng nghe, tiếp thu ý kiến
VTC News dẫn thông tin từ Cục Thuế cho hay, dự thảo này tiếp tục kế thừa các quy định của Nghị định 49/2025/NĐ-CP, đồng thời có những điều chỉnh theo hướng rõ hơn, hợp lý hơn, sát thực tiễn hơn.
Đặc biệt, việc bổ sung ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng đối với trường hợp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký cho thấy định hướng hoàn thiện chính sách theo hướng vừa bảo đảm kỷ cương quản lý thuế, vừa hạn chế tối đa các tác động không cần thiết đối với người nộp thuế.
Biện pháp này sẽ được áp dụng sau 30 ngày kể từ ngày cơ quan thuế thông báo về việc sẽ tạm hoãn xuất cảnh mà người nộp thuế vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.
"Có ý kiến cho rằng mức 1 triệu đồng là quá thấp. Tuy nhiên, cần nhìn nhận đầy đủ bản chất của quy định này để thấy rằng đây là một bước điều chỉnh trên cơ sở lắng nghe, tiếp thu ý kiến phản hồi của cộng đồng người nộp thuế, tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế so với quy định hiện hành", Cục Thuế nhấn mạnh.
Cụ thể, cơ quan này cho rằng, đây là quy định thu hẹp phạm vi áp dụng so với hiện hành, không phải siết chặt hơn.
Theo quy định hiện hành, đối với trường hợp người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, pháp luật không quy định ngưỡng nợ tối thiểu để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Theo đó, chỉ cần phát sinh khoản nợ thuế quá hạn, dù rất nhỏ, người nộp thuế vẫn có thể thuộc diện xem xét áp dụng biện pháp này nếu đã được cơ quan thuế thông báo và quá 30 ngày chưa khắc phục.
Dự thảo Nghị định mới lần này đã bổ sung ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng trở lên, tức là loại trừ khỏi diện áp dụng một số lượng rất lớn người nộp thuế có số nợ nhỏ, mang tính kỹ thuật hoặc phát sinh do sai sót hành chính chưa kịp xử lý.
"Như vậy, xét về bản chất pháp lý, đây là bước nới lỏng điều kiện áp dụng, thể hiện sự tiếp thu ý kiến xã hội và tinh thần bảo vệ tốt hơn quyền đi lại hợp pháp của công dân", Cục Thuế giải thích.
Ngoài ra, số liệu cho thấy việc đặt ngưỡng là cần thiết để tránh tác động bất cân xứng. Theo số liệu tổng hợp, có hơn 50% người nộp thuế ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có số tiền thuế nợ dưới 1 triệu đồng, số tiền thuế nợ chiếm khoảng 0,2% tổng số nợ thuế.
Con số này phản ánh rất rõ một thực tế là hơn một nửa số đối tượng thuộc diện quản lý đặc biệt chỉ chiếm tỷ trọng nợ thuế rất nhỏ. Nếu tiếp tục áp dụng cơ chế không có ngưỡng như hiện hành, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh có thể tác động đến số lượng lớn người nộp thuế vì các khoản nợ rất nhỏ, trong khi hiệu quả thu hồi ngân sách không tương xứng.
Vì vậy, theo Cục Thuế, việc bổ sung ngưỡng 1 triệu đồng là giải pháp nhằm bảo đảm nguyên tắc tương xứng giữa tính chất vi phạm và biện pháp quản lý nhà nước áp dụng.
Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã có những thông tin liên quan đến vấn đề xung quanh đề xuất bổ sung ngưỡng nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên bị tạm hoãn xuất cảnh. Ảnh minh họa
Quy trình áp dụng công khai, minh bạch
Theo Tạp chí Tri thức, một trong những nội dung được nhấn mạnh trong dự thảo Nghị định là quy trình áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh theo hướng công khai, minh bạch và có thời gian để người nộp thuế chủ động khắc phục.
Cụ thể, trước khi ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh 30 ngày, cơ quan thuế phải gửi thông báo sẽ áp dụng biện pháp này để người nộp thuế biết và chủ động xử lý. Quy định này nhằm tránh tình trạng người nộp thuế bị bất ngờ tại cửa khẩu hoặc sân bay.
Khoảng thời gian 30 ngày được cho là đủ để người nộp thuế kiểm tra, đối chiếu số nợ, thực hiện nghĩa vụ tài chính hoặc liên hệ cơ quan thuế xử lý sai sót dữ liệu nếu có.
Thông báo sẽ được thực hiện đồng thời qua tài khoản giao dịch thuế điện tử của người nộp thuế và công khai trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế. Theo Cục Thuế, việc áp dụng nhiều kênh thông báo giúp tăng khả năng tiếp cận thông tin, hạn chế tranh chấp liên quan đến việc "không nhận được thông báo", đồng thời phù hợp định hướng chuyển đổi số trong quản lý thuế.
Dự thảo cũng nêu rõ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh chỉ được áp dụng khi người nộp thuế đã được cảnh báo nhưng vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế theo quy định. Trình tự gồm 3 bước xác định thuộc diện áp dụng; thông báo trước 30 ngày và chỉ thực hiện tạm hoãn xuất cảnh nếu người nộp thuế không khắc phục.
Theo cơ quan thuế, quy trình này thể hiện nguyên tắc ưu tiên người nộp thuế tự nguyện thực hiện nghĩa vụ trước khi áp dụng biện pháp hành chính hạn chế xuất cảnh.
Cục Thuế khuyến nghị người nộp thuế thường xuyên rà soát nghĩa vụ thuế trên hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính hoặc ứng dụng Etax Mobile, đồng thời cập nhật đầy đủ địa chỉ đăng ký kinh doanh và chủ động liên hệ cơ quan thuế khi có thay đổi thông tin.
Theo cơ quan quản lý thuế, việc hoàn thành nghĩa vụ thuế đúng thời hạn và xử lý kịp thời các thông báo từ cơ quan thuế sẽ giúp người nộp thuế tránh phát sinh vướng mắc liên quan đến kế hoạch xuất cảnh.
Báo Tin tức dẫn số liệu thống kê từ Bộ Tài chính, hiện có khoảng 963.500 người nộp thuế (gồm 325.500 doanh nghiệp và 638.000 hộ kinh doanh) không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng còn nợ thuế. Tổng nợ thuế là 32.130 tỷ đồng, gồm doanh nghiệp 29.815 tỷ đồng, hộ kinh doanh 2.315 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 496.200 người nộp thuế nợ dưới 1 triệu đồng (chiếm 51,5%), với tổng số tiền khoảng 66 tỷ đồng.
Đến nay, khoảng 65.000 người nợ thuế không hoạt động tại địa điểm kinh doanh bị tạm hoãn xuất cảnh. Trong đó, hơn 7.100 người đã nộp tiền và được hủy bỏ biện pháp này.