Cải cách tiền lương: Bảo đảm người hưởng lương có thể sống được bằng lương

Cải cách tiền lương là cần thiết

Sau khi tăng lương cơ sở 8% từ ngày 1/7, Bộ Nội vụ tiếp tục xây dựng Đề án cải cách tiền lương, dự kiến trình Trung ương vào tháng 3/2027.

Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Nguyễn Tiến Dĩnh – nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ cho rằng, việc xây dựng Đề án cải cách tiền lương đang đặt ra ngày càng cấp bách, nhất là trong bối cảnh chúng ta đã thực hiện cuộc cách mạng tinh gọn, tổ chức bộ máy. 

Theo ông Nguyễn Tiến Dĩnh, cùng với việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy, một yêu cầu quan trọng là phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị. Muốn thu hút, giữ chân và phát huy được đội ngũ có năng lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới, chính sách tiền lương cần được tiếp tục nghiên cứu, cải cách theo hướng phù hợp.

Ông Nguyễn Tiến Dĩnh – nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ (Ảnh: Hoàng Bích).

Ông cho biết, cải cách tổng thể chính sách tiền lương được đặt ra tại Nghị quyết 27 năm 2018 của Ban Chấp hành Trung ương.

Nghị quyết xác định tiền lương phải thực sự là nguồn thu nhập chính, bảo đảm đời sống của người hưởng lương và gia đình; trả lương đúng là đầu tư cho phát triển nguồn nhân lực, tạo động lực nâng cao năng suất và hiệu quả làm việc.

Song, hiện nay, việc tăng lương vẫn đang được thực hiện theo lộ trình, điều chỉnh theo phần trăm. Do đó, việc giao Bộ Nội vụ xây dựng Đề án cải cách tiền lương cần được triển khai khẩn trương, bảo đảm đồng bộ với quá trình tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay.

Một trong những yêu cầu lớn của cải cách tiền lương là trả lương theo vị trí việc làm, chức vụ, chức danh và hiệu quả công việc. Về nội dung này, ông Nguyễn Tiến Dĩnh cho rằng, vấn đề xác định vị trí việc làm thời gian qua còn hạn chế.

"Trong khi đó, cải cách chính sách tiền lương điểm chính là trả lương theo vị trí việc làm. Điều này mang vấn đề cơ sở khoa học, đảm bảo tính khách quan trong việc trả lương", ông Dĩnh nói và lưu ý để thực hiện được phải xác định, xây dựng được vị trí việc làm ở các cơ quan, đơn vị từ địa phương cho đến các cơ quan Trung ương thật tốt.

Ông Nguyễn Tiến Dĩnh một lần nữa nhấn mạnh việc xây dựng Đề án cải cách tiền lương trình Trung ương vào tháng 3/2027 là rất cần thiết. Song ông lưu ý cần làm sớm, làm một cách kiên quyết, quyết liệt và triệt để hơn.

Bảo đảm mức lương đáp ứng yêu cầu đời sống

Chia sẻ kỳ vọng về lần cải cách tiền lương này sẽ tạo ra những thay đổi căn bản đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Dĩnh cho rằng, mục tiêu cốt lõi của cải cách tiền lương là bảo đảm mức lương đáp ứng yêu cầu đời sống của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Qua đó, đời sống của người hưởng lương được nâng cao.

Ông Dĩnh cũng cho rằng, lần cải cách tiền lương này là đòn bẩy xây dựng nền công vụ hiện đại, thu hút nhân tài và nâng cao tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ.

Đòn bẩy xây dựng nền công vụ hiện đại, thu hút nhân tài (Ảnh: Hữu Thắng).

"Chúng ta muốn có đội ngũ cán bộ, công chức chất lượng, đảm bảo một nền hành chính công vụ hiện đại thì chính sách tiền lương phải được quan tâm đúng mức. Chính sách tiền lương cần đi đôi với yêu cầu cán bộ, công chức thực hiện tốt nhiệm vụ, thực thi công vụ, đồng thời bảo đảm đời sống và có chế độ đãi ngộ tương xứng với công sức, trách nhiệm mà họ bỏ ra", ông Dĩnh nêu.

Do đó, việc thiết kế tiền lương và cải cách chính sách tiền lương có ý nghĩa hết sức quan trọng, vừa là động lực thúc đẩy cán bộ, công chức phấn đấu, cống hiến, vừa là một trong những yếu tố để thu hút và giữ chân người có năng lực trong khu vực công.

"Nếu cán bộ, công chức bỏ công sức thực hiện nhiệm vụ nhưng tiền lương, thu nhập không đáp ứng được yêu cầu bảo đảm cuộc sống thì sẽ khó tạo động lực để họ yên tâm công tác, phấn đấu và nâng cao hiệu quả thực thi công vụ", ông Dĩnh nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Túc - Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Văn hóa - Xã hội (Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam) cho rằng, công cuộc cải cách tiền lương lần này chính là cơ hội để thúc đẩy mạnh mẽ hơn tiến trình cải cách nền công vụ quốc gia, nâng cao tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức.

Theo ông Túc, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và bộ máy, phải có một nền công vụ hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và liêm chính, lấy việc phục vụ tốt nhất nhu cầu của người dân và doanh nghiệp làm mục tiêu tối thượng.

Ông cho rằng, nền công vụ mới phải được xây dựng trên nền tảng kinh tế tri thức và khoa học hành chính hiện đại. Hệ thống cơ quan Nhà nước cần chuẩn hóa danh mục vị trí việc làm, mô tả rõ ràng nhiệm vụ của từng chức danh từ cấp quản lý đến chuyên viên.

Đây là căn cứ khoa học để đánh giá năng lực, trình độ và thực hiện cải cách tiền lương. Đồng thời, gắn kết cơ chế đãi ngộ với việc đề cao trách nhiệm của người đứng đầu.

Đề án cải cách chính sách tiền lương dự kiến trình Trung ương vào tháng 3/2027

Văn phòng Chính phủ vừa có thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tại cuộc họp về tình hình thực hiện nhiệm vụ 8 tháng năm 2026, phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm các tháng cuối năm 2026 và dự kiến nhiệm vụ trọng tâm năm 2027 của Bộ Nội vụ.

Những tháng cuối năm, về hoàn thiện thể chế và tham mưu thực hiện nhiệm vụ của cấp có thẩm quyền giao, Phó thủ tướng yêu cầu Bộ Nội vụ tham mưu Đảng ủy Chính phủ, Chính phủ chuẩn bị tốt hồ sơ các đề án trình Hội nghị Trung ương 4, 5.

Bao gồm đề án chiến lược quốc gia thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững; đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội.

Dự kiến tháng 1/2027, dự thảo nghị quyết sẽ được hoàn thiện. Tháng 2/2027, Bộ Nội vụ trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đến tháng 3/2027 trình Trung ương Đảng.

Trước mắt, các bộ, ngành, cơ quan sẽ tổng kết việc thực hiện chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội từ năm 2018 đến nay; xác định những bất cập, nguyên nhân và đề xuất giải pháp phù hợp với đặc thù từng đơn vị.

Nội dung đánh giá tập trung vào mức lương cơ sở, bảng lương, chế độ phụ cấp và cơ chế tiền lương đối với các nhóm thuộc phạm vi quản lý. Bộ Tài chính có trách nhiệm nghiên cứu, đề xuất nguồn lực thực hiện cải cách.

Mục tiêu của cuộc cải cách lần này để bảo đảm người hưởng lương đủ sống bằng tiền lương, có thu nhập bằng mức trung bình khá trong xã hội, trên cơ sở bù đủ mức tăng giá sinh hoạt hằng năm và có mức cải thiện theo mức tăng trưởng của nền kinh tế.