Bước ngoặt với tên lửa "sát thủ" Storm Shadow: Anh chia sẻ công nghệ mật cho Ukraine

Trong chuyến thăm của Thủ tướng Anh Andy Burnham tới Kiev nhân dịp kỷ niệm Ngày Độc lập của Ukraine hôm 24/8, hai bên đã đạt được một cam kết quốc phòng quan trọng.

Chính phủ Anh đã đồng ý chia sẻ thông tin kỹ thuật mật về tên lửa hành trình Storm Shadow với Ukraine. Động thái có thể giúp Kiev mở rộng năng lực sản xuất trong nước.

"Anh là quốc gia đầu tiên viện trợ vũ khí tầm xa cho Ukraine vào năm 2023. Hôm nay, tôi vui mừng xác nhận đã phê duyệt yêu cầu của Kiev về việc chia sẻ công nghệ sản xuất tên lửa", ông Burnham nói.

Việc Anh cho phép chuyển giao công nghệ mật để tên lửa hành trình do Anh và Pháp hợp tác thiết kế có thể được sản xuất tại Ukraine là động thái tiếp sức cho nỗ lực của Kiev nhằm tăng cường hỏa lực tấn công sâu hàng trăm km vào lãnh thổ Nga.

Paris và Kiev mong muốn thiết lập dây chuyền sản xuất tại Ukraine cho loại tên lửa hành trình phóng từ trên không SCALP (Anh gọi là Storm Shadow) vào cuối năm nay. Việc giải mật thông tin về các linh kiện do Anh sản xuất cho loại tên lửa này là bước đi then chốt hướng tới mục tiêu đó.

Storm Shadow/SCALP do nhà sản xuất vũ khí châu Âu MBDA chế tạo, là loại vũ khí tầm xa, tấn công sâu và được trang bị đầu đạn thông thường. Ukraine đã sử dụng thành công các phiên bản nhập khẩu của loại tên lửa này để tập kích những mục tiêu kiên cố. Vào tháng 11/2024, các lực lượng Kiev lần đầu tiên được phóng Storm Shadow/SCALP vào các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Nga.

Theo dự án Mối đe doạ tên lửa thuộc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), tên lửa này sử dụng động cơ phản lực luồng, có tầm bắn tối đa 550km và mang đầu đạn xuyên phá nổ mạnh nặng 400kg. Đáng chú ý, sau khi phóng, Storm Shadow/SCALP sử dụng kết hợp các hệ thống dẫn đường quán tính, định vị toàn cầu (GPS) và tham chiếu địa hình cùng với "cảm biến hồng ngoại và thuật toán tự động nhận diện mục tiêu" để đạt độ chính xác cao trong mọi điều kiện thời tiết. 

Mẫu tên lửa này thường được phóng từ các máy bay chiến đấu Su-24 hoặc Mirage 2000 của Ukraine và bay bám sát địa hình để né tránh hệ thống phòng không đối phương. Các nguồn thạo tin tiết lộ Kiev sẽ sử dụng Storm Shadow/SCALP để tấn công các mục tiêu quân sự nằm sâu dưới lòng đất, chẳng hạn như hầm chỉ huy, một nhiệm vụ khó khăn hơn nhiều so với khả năng của pháo binh và các loại máy bay không người lái (UAV) hạng nhẹ đang được quân Ukraine triển khai để loại bỏ những mục tiêu lộ thiên như nhà máy lọc dầu hay kho tàng.

Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Sébastien Lecornu từng đánh giá tên lửa SCALP/Storm Shadow đã chứng minh hiệu quả trong các cuộc giao tranh cường độ cao hiện đại và tại những thời điểm mang tính quyết định.

Dù vậy, việc Anh cho phép chuyển giao công nghệ chưa đồng nghĩa năng lực sản xuất tại Ukraine có thể nhanh chóng được mở rộng. Có thể mất vài năm để quy mô sản xuất tăng lên. Thủ tướng Anh Andy Burnham khẳng định London sẽ tiếp tục sát cánh cùng Kiev trong cuộc chiến lâu dài.

Trong bối cảnh đó, Ukraine tiếp tục phát triển năng lực sản xuất tên lửa trong nước. Nhà sản xuất Fire Point đã chế tạo tên lửa hành trình FP-5 Flamingo, với tầm bắn lên tới 3.000 km. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hồi đầu tháng cho biết loại tên lửa này đã được sử dụng để tấn công một cơ sở quan trọng chuyên sản xuất thiết bị điện tử cho tên lửa của Nga, nằm cách biên giới Ukraine khoảng 900 km.

Việc Ukraine ngày càng sử dụng nhiều vũ khí tầm xa đang khiến diện tích rộng lớn của Nga - vốn được coi là một lợi thế quân sự - trở thành thách thức đối với Moskva. Theo Peter Dickinson, biên tập viên chuyên mục Ukraine Alert thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, Nga gặp khó khăn trong việc phân bổ nguồn lực phòng thủ hạn chế để đối phó với số lượng mục tiêu ngày càng tăng nằm trong tầm bắn của vũ khí Ukraine.