Đóng

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng: Xây dựng nông thôn mới hiện đại, nâng cao đời sống, phát triển sinh kế bền vững cho người dân

  • Nguyễn Lâm
(DS&PL) -

Tại Diễn đàn Lắng nghe nông dân nói năm 2026, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh yêu cầu tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, vốn, thủ tục hành chính; thúc đẩy nông nghiệp xanh, chuyển đổi số, hướng tới nâng cao thu nhập và chất lượng sống cho người nông dân.

Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao thu nhập cho nông dân

Chiều 17/11, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Diễn đàn Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường lắng nghe nông dân nói năm 2026 (lần thứ 4), với chủ đề “Kiến tạo nền nông nghiệp xanh, nông thôn hiện đại, cùng nông dân bước vào kỷ nguyên số”.

Tham dự và đồng chủ trì Diễn đàn có ông Lương Quốc Đoàn, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và ông Trịnh Việt Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Diễn đàn còn có sự tham dự của lãnh đạo Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, đại diện các cơ quan Trung ương, bộ, ngành, địa phương; các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân Việt Nam xuất sắc, nông dân tiêu biểu.

Đặc biệt, Diễn đàn có sự hiện diện của đại diện các nông dân Việt Nam xuất sắc, các hợp tác xã tiêu biểu, nông dân tiêu biểu, đại diện nông dân tiêu biểu của thành phố Hà Nội và các tỉnh, thành phố; các cơ quan báo chí Trung ương và Hà Nội.

Các đại biểu dự Diễn đàn

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn cho biết, Diễn đàn “Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường lắng nghe nông dân nói năm 2026” diễn ra trong năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vì thế có nhiều vấn đề mới đặt ra đòi hỏi phải có các cơ chế, chính sách, giải pháp, chương trình, kế hoạch hành động đồng bộ để thực hiện thắng lợi những chỉ tiêu, nhiệm vụ hết sức nặng nề cho cả nhiệm kỳ.

Diễn đàn cũng là một hoạt động, sự kiện quan trọng nhằm chuẩn bị cho Hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân Việt Nam năm 2026 dự kiến sẽ được tổ chức trong thời gian tới. Theo báo cáo tổng hợp cho đến trước khi diễn đàn diễn ra đã có hơn 1.100 câu hỏi được cán bộ, hội viên nông dân cả nước, các chuyên gia, nhà khoa học gửi tới chúng tôi qua các chuyên mục trên báo điện tử Dân Việt và các kênh tiếp nhận khác nhau. Điều đó thể hiện sự quan tâm, tin tưởng và gửi gắm của bà con nông dân đối với Hội Nông dân Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn phát biểu khai mạc Diễn đàn

Tại diễn đàn, nhiều vấn đề thiết thực được nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đặt ra, tập trung vào cơ chế, chính sách hỗ trợ sản xuất, tiêu thụ nông sản, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tập thể, tích tụ đất đai và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Một trong những nội dung được quan tâm tại diễn đàn là việc hợp nhất 4 chương trình mục tiêu quốc gia. Ông Nguyễn Xuân Đại, Chánh Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia cho biết, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 46/2026/QH16 ngày 24/8/2026 về phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 trên cơ sở hợp nhất 4 Chương trình mục tiêu quốc gia.

Ông Đại nhấn mạnh, việc hợp nhất không chỉ nhằm giảm đầu mối, mà quan trọng hơn là tổ chức lại các mục tiêu, nhiệm vụ và nguồn lực trong một tổng thể thống nhất nhằm tăng tính liên kết, bổ trợ và hạn chế trùng lặp.

Về phương thức triển khai, Chương trình được tổ chức theo hướng phân cấp mạnh mẽ, trao quyền chủ động nhiều hơn cho địa phương gắn với trách nhiệm về kết quả đầu ra.

Đáng chú ý, việc đánh giá kết quả chương trình sẽ chuyển từ chú trọng tỷ lệ giải ngân sang đo lường những thay đổi thực chất trong đời sống người dân, như thu nhập, việc làm, sinh kế bền vững, giảm nghèo và khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu. Giải ngân vẫn là yêu cầu quan trọng để phản ánh khả năng đưa nguồn lực vào thực tế, nhưng tỷ lệ giải ngân không thể là thước đo duy nhất.

“Trọng tâm đánh giá trong giai đoạn tới là kết quả đầu ra và tác động thực tế, gắn với mức độ thụ hưởng của người dân. Những chuyển biến này được đo đếm bằng việc thu nhập của người dân được nâng lên, việc làm và sinh kế bền vững hơn, giảm nghèo đa chiều thực chất, khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu như y tế, giáo dục, văn hóa được cải thiện và khoảng cách phát triển giữa các vùng từng bước thu hẹp”, ông Đại cho hay.

Thông tin về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết tổng kinh phí đăng ký thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia là hơn 800.000 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương hỗ trợ hơn 380.000 tỷ đồng.

Theo Bộ trưởng, cơ chế phân bổ ngân sách đã có sự thay đổi căn bản, từ việc phải qua nhiều bộ, ngành, cấp trung gian sang phân bổ trực tiếp về cấp tỉnh, tạo điều kiện để địa phương chủ động triển khai.

Ông Nguyễn Tùng Dương, Nông dân Việt Nam xuất sắc tỉnh Phú Thọ nêu câu hỏi. Ảnh: Khổng Trí

Liên quan đến chuyển đổi số trong nông nghiệp, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết việc đào tạo kỹ năng số cho nông dân cần đi vào thực chất, gắn với khả năng ứng dụng ngay trong sản xuất và kinh doanh.

Các nội dung trọng tâm gồm mở gian hàng, quảng bá và bán hàng trực tuyến; ghi nhật ký sản xuất điện tử; truy xuất nguồn gốc nông sản; thanh toán không dùng tiền mặt và tiếp cận thông tin thị trường.

Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn cũng chỉ ra những khó khăn khi nông dân đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, như kỹ năng tương tác còn hạn chế, chi phí vận hành cao, sản lượng nhỏ và khó khăn trong bảo quản, vận chuyển nông sản tươi. Do đó, các cấp Hội sẽ đẩy mạnh thành lập tổ nông dân số, hướng dẫn theo phương thức “cầm tay chỉ việc”, đồng thời hỗ trợ hội viên từng bước làm chủ thiết bị và công nghệ.

Đối với phát triển hợp tác xã, Bộ Nông nghiệp và Môi trường định hướng tăng cường đào tạo đội ngũ quản lý, phát triển nông dân chuyên nghiệp, hỗ trợ hợp tác xã liên kết theo chuỗi giá trị và xây dựng nền tảng số dùng chung.

Trước lo ngại về diễn biến El Nino và nguy cơ hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn trong mùa khô 2026-2027, đại diện Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai cho biết Bộ đã xây dựng kịch bản ứng phó theo 6 vùng kinh tế - xã hội, từng lưu vực sông; đồng thời đề nghị các địa phương rà soát mùa vụ, tích trữ nước và chủ động phương án sản xuất.

Bộ cũng đang triển khai các ứng dụng di động “Thời tiết Việt Nam”, “Hướng dẫn phòng, chống thiên tai” nhằm giúp người dân tiếp cận thông tin dự báo, cảnh báo kịp thời.

Về chính sách đất đai, đại diện Cục Quản lý đất đai cho biết dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đề xuất nhiều cơ chế tạo thuận lợi cho nông dân tích tụ, tập trung đất đai, mở rộng hạn mức nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp lên 15 lần hạn mức giao đất ban đầu, khuyến khích cho thuê đất và sử dụng đất nông nghiệp kết hợp đa mục đích.

Gỡ điểm nghẽn, mở đường nâng thu nhập cho nông dân

Kết luận các nội dung trao đổi, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, các kiến nghị của nông dân tập trung vào ba nhóm vấn đề lớn: khó khăn về đất đai, cơ chế, chính sách và thủ tục hành chính; tổ chức sản xuất, giảm chi phí, mở rộng thị trường; ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo Bộ trưởng, đây cũng là những vấn đề ngành Nông nghiệp và Môi trường trăn trở, xác định cần ưu tiên giải quyết trong thời gian tới. Trên cơ sở các ý kiến tại diễn đàn, Bộ sẽ tập trung triển khai 4 định hướng trọng tâm.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu kết luận 

Trước hết, Bộ tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc về chính sách đất đai, tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận vốn và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Đối với lĩnh vực đất đai, Bộ đang chủ trì xây dựng dự án Luật Đất đai sửa đổi, đồng thời phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền và tổ chức tín dụng tháo gỡ khó khăn trong tiếp cận vốn, nghiên cứu các hình thức cho vay phù hợp với chu kỳ sản xuất đặc thù của nông nghiệp.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh việc triển khai hiệu quả chính sách hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp theo Nghị định số 346 ngày 5/9/2026. Theo đó, mức hỗ trợ phí bảo hiểm đối với cá nhân thuộc hộ nghèo, cận nghèo được nâng từ 90% lên 95%; các cá nhân khác được hỗ trợ từ 20-50%, tổ chức sản xuất nông nghiệp đủ điều kiện được hỗ trợ từ 20-30%.

Về cải cách hành chính, Bộ đã đơn giản hóa 22 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, 355 điều kiện kinh doanh và 629 thủ tục hành chính, qua đó tiết kiệm 5.318 tỷ đồng chi phí tuân thủ so với năm 2024.

Định hướng thứ hai là phát triển nông nghiệp xanh, giảm phát thải, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và truy xuất nguồn gốc. Bộ trưởng cho rằng quá trình chuyển đổi cần gắn với nâng cao giá trị nông sản, thu nhập của người nông dân, không để các yêu cầu mới trở thành gánh nặng chi phí cho người sản xuất.

Một trong những mô hình tiêu biểu là Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long. Đến nay, chương trình đã triển khai trên 300.000ha, lượng phát thải bình quân giảm từ khoảng 12 tấn CO2/ha/vụ xuống còn 7-8 tấn CO2/ha/vụ.

Tuy nhiên, xử lý rơm rạ sau thu hoạch vẫn là thách thức lớn. Mỗi năm, Việt Nam phát sinh khoảng 61 triệu tấn rơm rạ, riêng Đồng bằng sông Cửu Long chiếm khoảng 27 triệu tấn. Bộ trưởng cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ để xử lý hiệu quả nguồn phụ phẩm này, vừa nâng cao giá trị kinh tế, vừa giảm phát thải và bảo vệ môi trường.

Toàn cảnh Diễn đàn

Định hướng thứ ba là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn của sản xuất.

Theo Bộ trưởng, Việt Nam đã có nhiều giống lúa chất lượng cao như ST25, OM18, OM19, được thị trường đánh giá tích cực. Tuy nhiên, lợi thế về giống và chất lượng sản phẩm sẽ khó duy trì nếu thiếu sự đồng hành của khoa học công nghệ, trong bối cảnh các quốc gia trong khu vực liên tục nghiên cứu, phát triển giống mới và công nghệ sản xuất tiên tiến.

Do đó, khoa học công nghệ cần được ứng dụng đồng bộ trong quản lý vùng trồng, vùng nuôi, phát triển con giống, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, qua đó nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nông sản.

Định hướng thứ tư là xây dựng nông thôn mới hiện đại, nâng cao đời sống và phát triển sinh kế bền vững cho người dân.

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết, việc hợp nhất các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035 nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo chính sách, phân tán nguồn lực, tạo điều kiện tập trung hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo việc làm và nâng cao thu nhập.

Xây dựng nông thôn mới hiện đại không chỉ là phát triển kết cấu hạ tầng mà còn phải chú trọng chất lượng cuộc sống, môi trường an toàn, sinh kế bền vững và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Cùng với đó, cần nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo thiên tai, hỗ trợ người dân điều chỉnh phương thức sản xuất phù hợp với điều kiện thời tiết và nguồn nước.

Bộ trưởng cũng kêu gọi người dân quan tâm cài đặt, sử dụng ứng dụng thông tin của ngành Nông nghiệp và Môi trường để chủ động cập nhật dự báo thời tiết, cảnh báo thiên tai và hướng dẫn phòng, chống thiên tai.

Kết thúc bài phát biểu, Bộ trưởng khẳng định Bộ sẽ nghiêm túc tiếp thu, nghiên cứu các kiến nghị tại diễn đàn để tiếp tục hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành. Đồng thời, Bộ tăng cường phối hợp với Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, phát huy vai trò cầu nối của Hội trong việc nắm bắt, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nông dân.

Mục tiêu xuyên suốt là đưa chính sách sát thực tiễn, giải quyết những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở, qua đó nâng cao đời sống và thu nhập cho người nông dân.

Tin nổi bật