Bộ trưởng GD&ĐT Hoàng Minh Sơn: Văn bản pháp luật ngành Giáo dục phải lấy hiệu quả thực tế làm thước đo

Mới đây, Bộ GD&ĐT tổ chức Hội thảo Công tác pháp chế quý II năm 2026 - chuyên đề xây dựng pháp luật về cắt giảm điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính. Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn và Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh chủ trì hội thảo.

Lấy thực tiễn làm trung tâm xây dựng chính sách

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh nhấn mạnh vai trò của đội ngũ lãnh đạo, yêu cầu Vụ trưởng, Cục trưởng các đơn vị phát huy trách nhiệm của người đứng đầu, trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng các văn bản quy phạm pháp luật.

Theo Thứ trưởng, việc phối hợp xây dựng các phương án thực thi thủ tục hành chính cần được triển khai song hành với quá trình soạn thảo Nghị định nhằm bảo đảm khi văn bản được ký ban hành, các quyết định công bố thủ tục hành chính cũng được chuẩn bị đồng bộ để triển khai ngay.

Về tính đồng bộ của hệ thống văn bản, Thứ trưởng đề nghị rà soát kỹ các dự thảo Thông tư. Quan điểm xuyên suốt là các yêu cầu chuyên môn phải bảo đảm khoa học nhưng không được trở thành căn cứ làm phát sinh thêm hồ sơ, thủ tục hành chính, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp.

Đánh giá về quy trình xây dựng chính sách hiện nay, Thứ trưởng cho rằng cần khắc phục tình trạng xây dựng văn bản theo tư duy quản lý hành chính thuần túy. Thay vào đó, phải lấy thực tiễn làm trung tâm, lắng nghe ý kiến từ cơ sở để xác định rõ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, từ đó đánh giá đầy đủ tác động của chính sách.

Thứ trưởng cũng đặc biệt lưu ý đến công tác truyền thông chính sách trong cả ba giai đoạn: trước, trong và sau khi ban hành. Việc truyền thông chưa đầy đủ sẽ dẫn đến tình trạng địa phương lúng túng, tiếp tục có văn bản hỏi lại những nội dung đã được quy định trong văn bản, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai thực hiện.

Cuối cùng, Thứ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển đổi từ quản lý hồ sơ giấy sang quản lý bằng dữ liệu số nhằm giảm tiếp xúc hành chính và cắt giảm các loại giấy tờ không cần thiết. Việc liên thông dữ liệu không chỉ giúp công tác quản trị giáo dục đồng bộ, chặt chẽ hơn mà còn góp phần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác xây dựng và quản lý pháp luật.

Chuyển từ quản trị hành chính sang kiến tạo phát triển

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về việc thay đổi tư duy trong xây dựng pháp luật và quản trị ngành: Chuyển từ quản trị hành chính đơn thuần sang quản trị kiến tạo.

Bộ trưởng khẳng định, pháp luật được ban hành để điều chỉnh thực tiễn, do đó phải nhìn từ góc độ người thụ hưởng và thực thi để xây dựng nội dung. Với tác động sâu rộng đến hàng triệu giáo viên, học sinh và hàng chục nghìn cơ sở giáo dục, mỗi văn bản quy phạm pháp luật phải lấy sự thuận tiện và hiệu quả thực tế của đối tượng chịu tác động làm thước đo cao nhất.

Văn bản pháp luật phải đảm bảo tính mạch lạc, logic và dễ áp dụng. Thay vì chỉ đánh giá trên số lượng văn bản hay tiến độ hoàn thành, Bộ trưởng yêu cầu các đơn vị, đặc biệt là Vụ Pháp chế và các Cục, Vụ chuyên môn phải thực hiện đánh giá tác động thực tế sau 1 năm, 3 năm hoặc 5 năm ban hành. Chính sách chỉ được coi là thành công khi giải quyết được các vấn đề lớn của ngành và thúc đẩy sự phát triển thực chất.

Để hiện thực hóa đổi mới, Bộ trưởng yêu cầu tập trung vào các nhóm nhiệm vụ trọng điểm.

Hoàn thiện dứt điểm các văn bản để đơn giản hóa điều kiện kinh doanh; không chỉ sửa kỹ thuật mà phải rà soát thực chất từng thành phần hồ sơ. Tuyệt đối không để phát sinh thêm thủ tục mới trong quá trình sửa đổi.

Ưu tiên hoàn thành 3 dự thảo Nghị định về điều kiện đầu tư hoạt động trong lĩnh vực giáo dục (mầm non - phổ thông, đại học - cao đẳng và hợp tác quốc tế). Rà soát sửa đổi kịp thời các Thông tư thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng để bảo đảm đồng bộ với các Nghị định và không làm tái sinh thủ tục sau khi đã cắt giảm.

Sau khi Nghị định, Thông tư được ban hành, cần công bố kịp thời để bảo đảm các thủ tục đã cắt giảm hoặc đơn giản hóa không còn tồn tại trong cơ sở dữ liệu và thực tiễn giải quyết thủ tục hành chính.