Bộ GD&ĐT nêu giải pháp đảm bảo công bằng chấm thi, bài toán ngăn chặn gian lận thiết bị thông minh

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 có quy mô lớn nhất từ trước đến nay với hơn 1,2 triệu thí sinh dự thi. Các tỉnh, thành phố đã chuẩn bị gần 2.500 điểm thi cùng khoảng 50.000 phòng thi để phục vụ mục tiêu đánh giá kết quả học tập theo Chương trình GDPT 2018, xét công nhận tốt nghiệp và cung cấp dữ liệu tin cậy cho công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng.

Đảm bảo tính phân hóa, công bằng trong chấm thi

GS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD&ĐT cho biết, đề thi năm nay được xây dựng đúng theo các phương pháp khảo thí hiện đại và bám sát chương trình mới. Đề thi vừa đảm bảo kiến thức cơ bản để xét tốt nghiệp, vừa có sự phân hóa cao giúp các trường đại học, đặc biệt là trường top trên, thuận lợi trong việc tuyển sinh. Những nguyên tắc này đã được Bộ GD&ĐT trao đổi kỹ lưỡng và quán triệt cùng hội đồng ra đề.

Về công tác chấm thi, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu việc chấm thi tự luận phải bám sát đáp án và biểu điểm nhằm tránh tình trạng nơi chấm chặt, nơi chấm lỏng làm ảnh hưởng đến quyền lợi của thí sinh. Trong kỳ thi này, chỉ duy nhất môn Ngữ văn thi theo hình thức tự luận, các môn còn lại đều thi trắc nghiệm. Dù vậy, tất cả các khâu đều được giám sát chặt chẽ để bảo đảm tính khách quan.

Riêng đối với môn Ngữ văn, Bộ GD&ĐT triển khai ba giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao sự công bằng.

Cụ thể, đề thi phải có độ phân hóa tốt hơn, hướng dẫn chấm cần đầy đủ, rõ ràng để tạo sự thống nhất giữa các địa phương, đồng thời nâng cao trách nhiệm của hội đồng và giáo viên chấm thi. Các hội đồng phải tổ chức chấm thử, công bố kết quả chấm thử, sau đó mới tiến hành chấm chung và chấm ngẫu nhiên.

Bộ GD&ĐT sẽ làm việc trực tiếp với 34 Giám đốc Sở GD&ĐT để bàn giải pháp cụ thể, nhấn mạnh trách nhiệm của toàn bộ hệ thống từ khâu ra đề, hướng dẫn chấm đến cán bộ trực tiếp chấm thi.

Chủ động phòng chống gian lận công nghệ

Đến thời điểm hiện tại, công tác chuẩn bị cho kỳ thi tại các địa phương đã sẵn sàng, song vẫn còn một số khó khăn nhất định. Khó khăn đầu tiên nằm ở khâu vận chuyển đề thi do số lượng thí sinh và địa bàn của mỗi tỉnh tăng lên. Các địa phương có diện tích rộng như Lâm Đồng, TP.HCM, Ninh Bình, Phú Thọ cần tính toán kỹ lưỡng phương án di chuyển từ hội đồng in sao đến các điểm thi sao cho an toàn và thuận lợi nhất.

Thách thức lớn thứ hai là nguy cơ gian lận bằng thiết bị công nghệ cao, đặc biệt trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ. Để ứng phó, Bộ GD&ĐT đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an và các địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh tới từng học sinh và phụ huynh để nâng cao ý thức chấp hành quy chế, đồng thời cảnh báo nghiêm khắc rằng hành vi làm lộ lọt đề thi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Các địa phương cũng được khuyến khích ứng dụng công cụ công nghệ để cảnh báo, ngăn chặn việc mang thiết bị trái phép vào phòng thi.

Tuy nhiên, ông Chương nhấn mạnh yếu tố con người vẫn mang tính then chốt để bảo đảm kỳ thi an toàn, nghiêm túc. Ban chỉ đạo thi các địa phương liên tục tập huấn, nhắc nhở cán bộ coi thi nâng cao tinh thần trách nhiệm, vận dụng kinh nghiệm để phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy chế.

Chỉ còn ít ngày nữa kỳ thi sẽ chính thức diễn ra, GS Huỳnh Văn Chương khuyên các sĩ tử nên tập trung hệ thống hóa lại kiến thức. Các em cần chú trọng dành thời gian nghỉ ngơi, chăm sóc sức khỏe để bước vào phòng thi với trạng thái tâm lý và thể chất tốt nhất. Đồng thời, các nhà trường cũng được lưu ý không nên tạo thêm áp lực cho học sinh trong giai đoạn nước rút mang tính quyết định này.

Kỳ thi Tốt nghiệp THPT diễn ra từ ngày 11 - 12/6. Thí sinh thực hiện, 3 buổi thi gồm: 1 buổi thi môn Ngữ văn, 1 buổi thi môn Toán và 1 buổi thi bài thi tự chọn gồm 2 môn trong số các môn Vật lí, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lí, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ Công nghiệp, Công nghệ Nông nghiệp, Ngoại ngữ (Tiếng Anh, Tiếng Nga, Tiếng Pháp, Tiếng Trung Quốc, Tiếng Đức, Tiếng Nhật và Tiếng Hàn).