Bẫy “mua bán vàng qua mạng xã hội”, nhận diện thủ đoạn - Bài 3: Rủi ro pháp lý người mua, kẻ rao bán vi phạm pháp luật
(DS&PL) -
Mua bán vàng online lan rộng trên mạng xã hội nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý, nguy cơ vàng giả và lừa đảo người tiêu dùng.
LTS: Thời gian qua, cơ quan công an tại nhiều địa phương liên tiếp phát hiện, triệt phá các vụ lừa đảo mua bán vàng trên mạng xã hội, đồng thời phát đi cảnh báo về những thủ đoạn ngày càng tinh vi của các đối tượng xấu. Lợi dụng nhu cầu mua vàng tích trữ cùng tâm lý muốn giao dịch nhanh, mua được giá tốt của người dân, các đối tượng lập tài khoản ảo, giả mạo người bán uy tín, đăng tin chào bán hấp dẫn để chiếm đoạt tài sản.
Thực tế cho thấy, không ít người chỉ vì chủ quan hoặc nóng vội đã rơi vào bẫy lừa, mất số tiền lớn. Trong khi đó, trên không gian mạng, các hội nhóm mua bán vàng vẫn hoạt động sôi động mỗi ngày, tiềm ẩn nguy cơ thật giả lẫn lộn.
Nhằm giúp bạn đọc nhận diện rõ thực trạng, phương thức, thủ đoạn của các đối tượng lừa đảo; đồng thời cung cấp góc nhìn pháp lý và khuyến cáo từ cơ quan chức năng, Đời sống & Pháp luật thực hiện tuyến bài “Bẫy mua bán vàng online - Nhận diện thủ đoạn”.
Trân trọng kính mời độc giả đón đọc!
Rủi ro pháp lý từ các giao dịch vàng trên mạng xã hội
Chỉ với vài cú nhấp chuột trên mạng xã hội, người mua có thể dễ dàng tiếp cận hàng loạt lời quảng cáo “vàng giá tốt”, “giao dịch nhanh”, thậm chí cam kết bán số lượng lớn. Tuy nhiên, phía sau sự tiện lợi ấy là không ít rủi ro pháp lý và nguy cơ lừa đảo, người tiêu dùng cần tỉnh táo, tránh sập bẫy. Theo các chuyên gia pháp lý, kinh doanh vàng là lĩnh vực đặc thù, chịu sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước nên việc mua bán tràn lan trên không gian mạng khi chưa đáp ứng điều kiện pháp luật có thể kéo theo nhiều hệ lụy.
Trao đổi với PV, Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng luật sư Chính pháp cho biết, kinh doanh vàng là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, có sự quản lý chặt chẽ của nhà nước, các hoạt động kinh doanh mua bán vàng online trên mạng xã hội mà không có đăng ký kinh doanh là vi phạm pháp luật và tiềm ẩn nhiều rủi ro cho người mua.
Theo luật sư Cường, doanh nghiệp cần thành lập hợp pháp, có đăng ký kinh doanh, cơ sở vật chất đầy đủ, tuân thủ quy định về vốn và theo quy định tại Nghị định số 232/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng.
Cụ thể, Điều 5 Nghị định quy định điều kiện hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ như sau: Doanh nghiệp sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ khi đáp ứng đủ các điều kiện sau đây: Doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật, có đăng ký sản phẩm vàng trang sức, mỹ nghệ trong Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp; Có địa điểm, cơ sở vật chất và các trang thiết bị cần thiết cho hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ…
Điều 8 Nghị định trên cũng quy định, điều kiện hoạt động kinh doanh mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ Doanh nghiệp kinh doanh mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ phải đáp ứng đủ các điều kiện sau đây: Là doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật, có đăng ký kinh doanh mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ trong Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp; Có địa điểm, cơ sở vật chất và các trang thiết bị cần thiết cho hoạt động mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ.
Nguy cơ lừa đảo những thương hiệu vàng uy tín trên mạng xã hội khiến người tiêu dùng lo ngại
Trong khi đó, Điều 11 của Nghị định quy định về Điều kiện cấp phép kinh doanh mua, bán vàng miếng có nêu rõ: Doanh nghiệp được Ngân Hàng Nhà nước xem xét cấp Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng gói khi đáp ứng đủ các điều kiện sau: Là doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật; Có điều kiện vốn từ 100 tỷ đồng trở lên; Có kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh mua, bán vàng từ 2 năm trở lên; Số thuế đã nộp của hoạt động kinh doanh vàng từ 500 triệu đồng/năm trở lên trong 2 năm liên tiếp gần nhất (có xác nhận của cơ quan thuế); Có mạng lưới chi nhánh, địa điểm bán hàng tại Việt Nam từ 3 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trở lên;
Tổ chức tín dụng được Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng gói khi đáp ứng đủ các điều kiện sau: Có điều kiện rút vốn từ 3.000 tỷ đồng trở lên; Có đăng ký hoạt động kinh doanh vàng; Có mạng lưới chi nhánh tại Việt Nam từ 5 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trở lên.
Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng luật sư Chính pháp
Không thể “rao bán tùy tiện” trên mạng
Theo Luật sư Cường, các tổ chức cá nhân thực hiện các hoạt động kinh doanh vàng trên không gian mạng mà không có đăng ký kinh doanh, không kê khai nộp thuế theo quy định, không đảm bảo điều kiện tiêu chuẩn về kinh doanh đối với lĩnh vực này là vi phạm pháp luật.
"Tuy nhiên trong thời gian qua xuất hiện khá nhiều người rao bán vàng trên mạng xã hội, thậm chí quảng cáo bán vàng với số lượng lớn khiến nhiều người không khỏi lo ngại có thể mua phải vàng giả, có thể bị lừa đảo...", luật sư Cường cho hay.
Đối với các cá nhân bán vàng trang sức theo hình thức quan hệ dân sự (không thường xuyên) thì có thể không phải đăng ký kinh doanh, tuy nhiên với các cá nhân tổ chức buôn bán thường xuyên với mục đích sinh lời thì rõ ràng việc bán hàng online mà không có đăng ký kinh doanh về vàng là không phù hợp với quy định pháp luật. Không có gì đảm bảo là giao dịch sẽ thành công và chất lượng sẽ đảm bảo như quảng cáo.
"Bởi vậy người dân cần thận trọng đối với các giao dịch mua bán vàng online trên không gian mạng. Cơ quan chức năng cũng cần tăng cường các biện pháp để kiểm tra, giám sát kịp thời phát hiện ra các hoạt động kinh doanh và trái phép, mua bán hàng giả, lừa đảo liên quan đến mua bán vàng để xử lý theo quy định của pháp luật", luật sư Cường cảnh báo.
