Ai được miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự năm 2027?

Trường hợp miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự

Theo báo Tuổi Trẻ, luật sư Phan Nhi (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết, theo quy định tại Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2019, 2025, 2026), tháng 1 hằng năm, chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự cấp xã, người đứng đầu hoặc người đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức báo cáo chủ tịch UBND cấp xã danh sách công dân nam đủ 17 tuổi trong năm và công dân nam trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự chưa đăng ký nghĩa vụ quân sự.

Trên cơ sở đó, tháng 4 hằng năm, chủ tịch UBND cấp xã quyết định gọi công dân thuộc diện trên đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu.

Đáng chú ý, công dân phải đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu bằng hình thức trực tuyến hoặc trực tiếp tại cơ quan đăng ký nghĩa vụ quân sự.

Nếu thuộc diện phải đăng ký mà không đăng ký lần đầu, lần vi phạm đầu có thể bị cảnh cáo; tái phạm hoặc vi phạm các nghĩa vụ đăng ký liên quan có thể bị phạt tiền 8-10 triệu đồng theo quy định tại Điều 8 Nghị định 218/2025/NĐ-CP.

Về miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự, theo Điều 14 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, người khuyết tật, người mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh tâm thần hoặc bệnh mãn tính theo quy định của pháp luật được miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự.

Theo luật sư Phan Nhi, có thể hiểu một cách đơn giản, miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự là việc một người ngay từ đầu không phải thực hiện thủ tục đăng ký nghĩa vụ quân sự do thuộc nhóm đối tượng mà pháp luật xác định không thuộc diện phải đăng ký.

Như vậy, cần phân biệt miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự và miễn gọi nhập ngũ. Miễn là trường hợp công dân vẫn thuộc diện đăng ký và quản lý nghĩa vụ quân sự.

Tuy nhiên, khi đến giai đoạn tuyển chọn để nhập ngũ thì pháp luật cho phép không gọi người đó nhập ngũ vì họ thuộc một trong các trường hợp được miễn.

Đối với miễn gọi nhập ngũ, khoản 2 Điều 41 quy định các trường hợp sau:

- Con của liệt sĩ, con của thương binh hạng một;

- Một người là anh hoặc em trai của liệt sĩ;

- Một người con của thương binh hạng hai;

- Một người con của bệnh binh suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

- Một người con của người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

- Người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân, Công an nhân dân;

- Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác, làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn từ 24 tháng trở lên.

Khác với tạm hoãn, miễn gọi nhập ngũ không phụ thuộc vào việc chờ một lý do tạm thời chấm dứt. Tuy nhiên, khoản 3 Điều 41 cũng cho phép công dân thuộc diện được tạm hoãn hoặc miễn gọi nhập ngũ, nếu tự nguyện, vẫn có thể được xem xét tuyển chọn và gọi nhập ngũ, luật sư Nhi chia sẻ thêm.

Ảnh minh họa.  Hải Nguyễn/Lao động

5 trường hợp bị coi là trốn nghĩa vụ quân sự

Chiều 23/8, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng. Luật có hiệu lực từ 1/9. Theo quy định mới, trốn tránh nghĩa vụ quân sự gồm không chấp hành quyết định gọi đăng ký; sơ tuyển sức khỏe; khám sức khỏe; nhập ngũ; tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên hoặc sẵn sàng chiến đấu.

Như vậy, công dân không đến đăng ký, sơ tuyển, khám sức khỏe hoặc không nhập ngũ khi được gọi đều bị coi là trốn nghĩa vụ quân sự. Người thuộc diện dự bị không chấp hành lệnh tập trung để huấn luyện, diễn tập hoặc kiểm tra khả năng huy động khi cần thiết cũng bị xử lý theo quy định này, theo tờ VnExpress.